Din Eğitimi ve Öğretiminin Sosyolojisi

Din Eğitimi ve Öğretiminin Sosyolojisi Esasen, bu son nokta, genel olarak Türk toplumunun dinî eğitim ve öğretiminin sosyolojisi konusuna bizi götürmekte ve anlaşılan, madem ki hemen her toplumda olduğu gibi modern Türk toplumu içerisinde de, dinin hayatiyeti ve dinamizmi, onun eğitim ve öğretimi ile yakından ilişkili bulunmaktadır, o halde orada dinî eğitim ve öğ­retim sorunları, öteki toplum problemlerine bağlı olarak...

Dinin Çeşitli Sosyo-Kültürel Kuramlarla Etkileşimi

Dinin Çeşitli Sosyo-Kültürel Kuramlarla Etkileşimi Türk toplumunun dinî yaşayışının sosyolojisi bakımından, orada spesifik dinî inanç ve ibadetlerle ilgili tutum ve davranışların yanı sıra, sosyo-kültürel hayatın ahlâk, aile, iktisat, siyaset, eğlence... gibi çeşit­li toplumsal kurum ve sistemler ve faaliyet alanları ve genel olarak toplum kültürünün din ile olan ilişkileri ve etkileşimine de işaret et­mek gerekir. Şüphesiz, Türk toplumunda çağdaşlaşma ve modernleş­menin...

Sırf Dinî Tutum ve Davranışların Psiko-Sosyolojisi

Sırf Dinî Tutum ve Davranışların Psiko-Sosyolojisi Münhasıran dinî tutum ve davranışlar düzeyinde, dinî inanç, ibadet ve pratiklerin sosyolojisi bakımından onları, kendi iç dinamik­lerinin yanı sıra toplumsal konteksleri çerçevesinde değerlendirmek yerinde olmaktadır. Zira, dinî yaşayış ile toplumsal hayat ararsında organik bir bağ mevcuttur ve bu bağ toplumun kolektif hayatının do­kusu içerisinde yerini almakta ve dinî hayat, tutum ve davranışlar bu bağlamda...

“Paralel Din”in Sosyolojisi

“Paralel Din”in Sosyolojisi Nihayet, her ne kadar Cumhuriyetin daha başında, Türk top- lumunu dinî yaşayışı içerisinde çok Önemli bir yer tutmakla birlikte uzun zamandan beri, eğitimsizlik ve bilgisizlik nedeniyle çöküntü halinde olan tekke ve zaviyelerin kapatılarak tarikatların faaliyet­lerinin yasaklanması ve Türbelerin Şeddine Dair Kanun’un yürürlüğe girmesi karşısında, anlaşılan tarikat mensuplarının bir bölümü olayı sükûnetle karşılamış, ancak önemli bir bölüm de...

Entelektüel Dindarlık ve Halk Dindarlığı

Entelektüel Dindarlık ve Halk Dindarlığı Her halükârda, Türkiye’de Diyanet, kitabî kültüre dayalı resmî ve bir ölçüde entelektüel bir dindarlığın temsilcisi olmuş ve bu şekli al­tında o, hizmetlerini çeşitli faaliyet organları ve teşkilatı aracılığı ile köylere kadar ulaştırmayı başarmıştır. Esasen, geleneksel İslâmî liter­atüre dayalı kitabî kültür, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden bu yana bir şekilde Türk toplumu içerisinde köylere kadar uzanmayı sür-...

Cemâatten Cemiyete İntikal

Cemâatten Cemiyete İntikal Modern bir toplumun akılcı, bilimsel ve lâik esaslara göre yeniden inşası, geleneksel anlayış ve yaşayışta çok önemli değişiklik ve yeni düzenlemeleri de beraberinde getirmiş olduğundan, doğrusu Türkiye Cumhuriyetinin bu ilk döneminde gerçekleştirilmiş bulunan inkılaplar Türk toplumunun kaderi açısından hayatî önemi haiz bulunmaktadırlar. Nitekim, Türkiye’de müteakip dönemde ortaya çıkan sosyo-ekonomik büyüme ve çeşitlenme, hızlı nüfus artışı, şehir­leşme, sanayileşme,...

MODERN TÜRKİYE’DE DİN, GELENEK VE DEĞİŞME

  MODERN TÜRKİYE’DE DİN, GELENEK VE DEĞİŞME Böylece, birtakım ıslahat teşebbüslerine rağmen, hantal yapısını bir türlü köklü biçimde değiştiremeyen ve açmazlara sürüklenen Türk toplumunda, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ile birlikte, Atatürk’ün önderliğinde gerçekleştirilen inkılaplar, toplumu modern bir biçimde yeniden inşa etmek üzere, kademeli bir yapı değişikliğine yöneldiler. Böylesine bir değişim çerçevesinde dinin devletle olan iliş­kileri de yepyeni bir konum aldılar. bakımından öncelikle...

OSMANLIDA TOPLUMSAL YAPI, KÜLTÜR, DİN VE DEĞİŞME

OSMANLIDA TOPLUMSAL YAPI, KÜLTÜR, DİN VE DEĞİŞME Selçuklu Sultanı Alparslan’ın 1071de Bizans’a karşı kazandığı Malazgirt Zaferinin Türklere Anadolu’nun kapısını açması üzerine oraya gerçekleşen Türk göçü çok sür’atli olmuş; esasen bu, anlaşılan Selçuklu Sultanlarının takip ettikleri siyasetle önceden hazırlanmış ve böylece Anadolu’da kendileri için yeni bir vatan bulan Türkler orasını zamanla hem Türkleştirmiş ve hem de İslâmlaştırmışlar dır. Anlaşılan, Anadolu’nun manevî...

TARİHÎ, TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE DİNÎ ARKA-PLAN

TARİHÎ, TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE DİNÎ ARKA-PLAN 'jrarihî perspektiften bakıldığında, milattan önceki dönemlerden «K başlayarak, Adriyatik’ten Çin Denizi’ne kadar uzanan çok geniş bir coğrafyada, oldukça dinamik bir millet olarak, göçebelikten yer­leşikliğe, Uzak Doğu medeniyetinden önce Müslüman Orta Doğu ve sonra da modern Batı medeniyetlerine uzanan bir süreçte, çok çeşitli sosyo-kültürel hayat tarzları ve oldukça değişik sosyo-politik oluşum­ları gerçekleştirmiş bulunan Türklerin dinî...

İslâmiyet, Süreklilik ve Değişme

İslâmiyet, Süreklilik ve Değişme Yukarıdaki özlü makro-sosyolojik yaklaşım denemesi bize, din ve özellikle de İslâm dini ile toplumsal değişme arasındaki ilişkilerin, kendi iç ve dış dinamikleri çerçevesinde, son derecede fonksiyonel olduklarını anlamamıza izin vermiş bulunuyor. Öyle ki, bir yandan aşkın öte yandan da tarihî ve toplumsal bir fenomen olarak İslâm di­ninin toplumsal değişme ile olan karşılıklı ilişkileri ve etkileşimi bağ­lamında...

Modern Dönemin Öteki Bazı Değişim Sorunları

Modern Dönemin Öteki Bazı Değişim Sorunları İslâm dünyasının modern Batı Medeniyeti ile karşılaşması, sosyo­ekonomik değişim sorunlarının yanı sıra başka birçok toplumsal, kül­türel ve dinî değişim ve buna uyum ve uyumsuzluk sorunlarına yol aç­tı. Öyle ki, iki farklı dünyanın karşılaşması, yalnızca iki medeniyetin birbirleriyle teması ve bunun sonucundaki birtakım alış verişler biçi­minde yaşanmamakta, tersine özellikle İslâm dünyasmda kültür, me­deniyet, inanç, toplum...

İslâmiyet ve Sosyo-Ekonomik Gelişme

İslâmiyet ve Sosyo-Ekonomik Gelişme İslâmiyet ve toplumsal değişme ilişkileri çerçevesinde, özellikle mo­dern dönemde, Batı Medeniyetinin mecburiyetleri karşısında çok kök­lü değişim ve dönüşüm sorunları ile karşı karşıya gelmiş bulunan İslâm dünyasında kendini gösteren en önemli sorunlardan biri İslâmiyet’in sosyo-ekonomik gelişme ile olan ilişkileri meselesidir. Zira, modern Batı Medeniyetinin dünya ölçüsündeki gelişmesi ve nüfuzunda Sanayi devriminin oynadığı büyük rol, bu gelişmeye bağlı...

Modern Dönemde İslâmiyet

Modern Dönemde İslâmiyet Aslında, özellikle Hıristiyanlık ve Yahudilik gibi Sami kökenli iki dinin rekabet ortamında, putperest Arapların arasında ortaya çıkan İslâmiyet, bir yandan daha başlangıçtan itibaren kendini Hz. İbrahim kanalı ile bir şekilde bu iki dine bağlar ve onlara tek ve müşterek bir Allah inancı etrafında birleşme çağrısında bulunurken, öte yandan onlarla bir şekilde çatışmaktan da kendini kurtaramadı. Önce Yahudi-...