TRANZİSYONEL TOPLUMLARDA DİN

TRANZİSYONEL TOPLUMLARDA DİN Rocher’nin ideal-tipleştirmesinden hareketle toplumlarm di- kotomik bir biçimde geleneksel/modem şeklindeki ikili tasnifinden hareketle, bu tür toplumlarda din konusunun makro sosyolojik dü­zeyde ele almışı ve nihayet post-modern toplumlarda din meselesi ve bunun özellikle Ülkemiz gibi geleneksellikten modernliğe yönelmiş ancak ne tam anlamıyla geleneksellikten sıyrılabilmiş ve ne de mo­dernleşebilmiş ve daha doğrusu birinden ötekine hızlı bir geçiş süre­cine sahne...

DİN SOSYOLOJİSİ YÖNTEM VE TEKNİKLERİ

Yöntem (metot, usul); belli bir amaca, hedefe ulaşabilmek için izlenilmesi gereken yol, süreç, sistem anlamına gelir. Teknikler ise; seçilen yönteme bağlı olarak belirlenen ve kullanılan bilgi edinme araçlarıdır. Din sosyolojisi, dinin toplumsal boyutunu, sosyal gerçeklik olarak ele alıp incelerken genel sosyolojinin yöntem ve tekniklerinden yararlanır. Başka bir ifade ile din sosyolojisi, sosyolojinin yöntem ve yaklaşımlarının dini-sosyal alana uygulanmasıdır. Bu nedenle, sosyoloji gibi, din sosyolojisi de tümevarımcı...

SOSYAL FARKLILAŞMA NEDİR?

SOSYAL FARKLILAŞMA NEDİR? Farklılaşmak, başkalaşmak, değişik bir hal ve manzaraya bürün­mek, ayrımlaşmak, benzer unsurların farklı ve değişik bir durum al­ması gibi çeşitli anlamları ifade etmektedir. Batı dillerinden Fransızca’daki “differenciation sociale” ya da İn­gilizce’deki “social differenciation”1 m karşılığı olarak “toplumsal farklılaşma” ise, sosyologlara göre, küçük veya büyük her sosyal üni­te içerisinde mevcut bulunan bir durumu ifade etmekte olup, bu du­rum, toplumda farklı...

Sosyal İlişkiler Nedir ?

Sosyal İlişkiler Toplum üyelerinin ortaklaşa maddî ve manevî faaliyetleri dolayısıyla aralarında oluşan bağlantıların tamamına toplumsal ilişkiler denir. Aslında toplumsal ilişkiler, toplumu meydana getiren kişiler arasındaki benzerlikler ve farklılıklardan doğarlar ve aynı gruba birlikte mensup olma duygusu ve bu durumdan karşılıklı haberdar olma şuuru ile desteklenirler. Bu nedenle toplumsal ilişkiler, topluma aidiyet duygusunun, yani toplumsal bağın ruhî şartının gerçekleştiği münasebetleri ifade...

SÜBJEKTİF DİN VE OBJEKTİF DİN

SÜBJEKTİF DİN VE OBJEKTİF DİN Din ve toplum arasındaki karşılıklı münasebetlerin, etki ve tepki­ce/ lerin sistematik incelenmesine geçmeden önce, üzerinde durul­ması gereken hususlardan biri de, dinin her şeyden önce ferdin işi mi yoksa toplumun işi mi olduğu meselesidir. Yukarıda da belirtildiği üzere bir kısım Psİkolojistler dini tamamen ferdî olay olarak görmek eğilimindedirler. Batıda özellikle Protestan ilâhiyatçı ve filozofların etkisiyle XVIII...

Din Sosyolojisi Kitap Okuma Listesi

Değerli Meslektaşlarım ve Sevgili Öğrenciler! Açık kaynaklarda hiçbir din sosyolojisi kitap okuma listesinin olmaması sebebiyle bir kitap okuma listesi hazırlama zarureti hasıl olmuştur. Çünkü pek çok farklı seviyedeki öğrencilerimiz zaman zaman bu tür taleplerde bulunmakta ve bizler de bireysel olarak kitaplar tavsiye etmekteyiz. İfade etmeliyim ki açık kaynaklarda farklı üniversitelerin sosyoloji bölümleri doktora yeterlilik için değişik listeler yayınlamış görünmektedir. Ancak...

DİN ve AHLÂK

DİN ve AHLÂK Ahlâkın problematiğini “iyilik” teşkil etmekte olup, bu bakımdan ahlâk, her şeyden önce kötülüklerden kaçınmak ve iyi olan davranış­ları yapmak demektir. Din ise temelinde kutsal’la kurulan ilişkilere dayamr. Bununla birlikte, tarih boyunca din ve ahlâkın konuları ara­sında o denli bir içiçelik görülmektedir ki, pek çok dinlerde dinî emir­lerle ahlâkî emirleri birbirinden ayırt etmek mümkün değildir. Ayrıca her dinin...

Toplumsal Olgu, Süreç ve Gerçeklik

Toplumsal Olgu, Süreç ve Gerçeklik Birden fazla insanın toplum içinde birlikte yaşaması sonucu orta­ya çıkan fenomenler sosyal olaylardır. Onlar, toplum fertlerinin dışın­da bağımsız bir objektif gerçeklik olarak vardırlar. Bu anlamda onla­ra “toplumsal gerçeklik” (realite) de denmektedir. Mamafih, toplum­sal gerçeklik içerisinde, başlayış ve bitiş süresi ve yeri belli olan mün­ferit (tekil) toplumsal olaylar ile, nerede biteceği kesin olmayan olgu­lar ve...

Dinî İkaz ve Protestoların Sebepleri

Dinî İkaz ve Protestoların Sebepleri Dinî ikaz, itiraz ve protestoların ortaya çıkışı ve gelişmesinde di­nî, siyasî, ekonomik, kültürel, vb. birçok durum, şart ve faktörlerin doğrudan doğruya veya dolaylı şekilde rol oynayacakları muhakkak­tır. Aynı şekilde onlarda iç sebeplerin yanı sıra yerine göre dış sebep­ler de etkili olabilmektedirler. Her halükârda onlar sadece teolojik tartışmalardan neşet etmiş değildirler. Hattâ pek çok durumlarda si­yasî,...

Sosyal Yapı Nedir ?

Sosyal Yapı Nedir Bir şeyin yapısı, parçaları arasındaki nisbeten sabit ilişkilerdir. Sosyal yapı da, bir toplumun yerleşik iç teşkilâtını, üyeleri arasındaki nisbeten sabit münasebetleri ifade eder. Toplumun sosyal yapısına, fizikî ve kültürel unsurlar dahildir. Toplumların sosyal yapı özelliklerini, yerleşme biçimleri, nüfus özellikleri, toplumsal ilişkilerinin tipleri ve buna göre oluşan kişilik tipleri, gruplar ve çeşitleri, gruplara egemen olan değer yargıları ve...

SOSYOLOJİK YAKLAŞIMDA DİN

SOSYOLOJİK YAKLAŞIMDA DİN Gerçekte ise, dinin tabiatının tek taraflı anlaşılmalarından her bi­ri gerçeğin sadece bir yönünü kapsamakta olup, üstelik onlar genel­likle öteki veçhelerin önemini azaltmak arzusundan mülhem gözük­mektedirler. Böylece, bu tür tek yanlı din tanımları, dini ve ondan kaynağını alan olaylar ve tecrübeleri hep redüktivist bir biçimde ele alarak, dinle ilgili gerçeğin sadece bir yönünü esas kabul edip ötekile­ri ihmal...

Değerler Nedir ?

Değerler Normu Nedir Sosyal değerler de normlar gibi bir toplum içerisinde var olan ve değerlendirmelerde kullanılan standartlardır. Onlar kültüre ve topluma anlam katan ölçütlerdir ve toplumda paylaşılırlar. Duygular ve coşkularla birlikte bulunurlar, oldukça soyutturlar. Eşya ve olaylarla beraber görünmekle birlikte yerine göre onlardan soyutlanabilirler. Böylece, normlar gibi değerler de, insan davranışlarının, tavır ve hareketlerin yöneticileridirler. Ancak onlar gerçekte soyut duygular...

Konfesyonel Din Sosyolojileri

Konfesyonel Din Sosyolojileri Marksist ve dolayısıyla da ideolojik yönelimli bu din sosyolojisi araştırmalarından başka bir de, genel olarak Kilise çevrelerinin din sosyolojisi araştırmalarının da değer yüklü olmaktan ve pratiğe yönelmekten kendilerini kurtaramadıkları dikkati çekmektedir. R. Bastide, bu sonuncu çevrelerde din sosyolojisinin pratiğe ve eyleme dökülmesinde üç ana eğilimi birbirinden ayırt ediyor: 1-Ampirizm, 2-Konfesyonalizm, 3-Entervansiyonizm. Müslüman araştırıcılar arasında da “bilimin İslâmîleştirilmesi”...