SÖZDEBİLİM NEDİR

  Gördüğümüz gibi, bilimsel çalışma belli standartları gerektirir. Bilime olan güveni­miz bundan ileri gelir. Sözdebilim, bilimin gerektirdiği standartları taşımadığı ve bi­limsel araştırmalarla desteklenmediği hâlde bilim kılıfı altında bize sunulan bilgi ve pratiklerdir. Sözdebilim, toplumda bilime duyulan saygı ve güvenin kimi kişi ve gruplarca, çoğunlukla maddi çıkar sağlamak amacıyla, kötüye kullanılmasıdır. Kim ileri sürmüş olursa olsun test edip sınamadan iddiaların doğru olup...

ALGI

Bir an olsun herhangi bir duyunuzun işlevsel olmadığını düşünün. Örneğin, görme duyunuzu kaybettiğinizi ve ailenizdeki bireylerin yüzlerini, bahçedeki çiçekleri ya da yemek masasındaki yemekleri göremediğinizi; işitme duyusunu kaybettiğinizi ve ailenizle birlikte olduğunuz yemekte konuşulanları duyamadığınızı; bir bahar günü çiçeklerin açtığı bir parkta yürürken hiçbir koku alamadığınızı ve yediğiniz leziz bir şeftalinin tadını alamadığınızı düşünün. Bu örneklerde hep bir şeyler...

Psikososyal Gelişim Kuramı

  Psikososyal gelişim kuramı: Erikson’ın, Freud'un kuramını revize ederek, gelişimde sosyo-kültürel belirleyicilere vurgu yaptığı ve sağlıklı psikolojik uyum için insanların sekiz gelişimsel dönemdeki psikososyal çatışmaları çözmek zorunda olduğunu vurguladığı kuram. Psikanalitik kuramdan hareketle Psikososyal Gelişim Kuramını oluşturan Erik H. Erikson (1963), sosyal gelişim araştırmalarında önemli bir yere sahiptir. Erikson kuramında, her ne kadar Freud’un pek çok fikrini kabul etse de, klasik psikanalitk...

Max Weberin SOSYOLOJİK YÖNTEMİ

Sosyolojinin KonusuYukarıda belirtildiği gibi, Weber toplumu nesneymiş gibi ele alan ve onu gözlem, deney ve benzeri tekniklerle incelemeye çalışan pozitivist sosyologların aksine yo- rumlayıcı bir yaklaşım benimsemiştir. Weber’in yorumlayıcı sosyolojik yaklaşımına göre, düşünen bir varlık olarak insan, başkalarının düşüncelerini ve tepkilerini dik- kate alarak hareket eden kültürel bir varlıktır. Kültürel varlıklar olarak insanlar, toplumsal yaşam içinde belli değerlere yönelik...

Tarihsel Materyalist Yaklaşım ve Yöntemi

Marx’ın tarihsel gelişme sürecini anlamak ve açıklamak için geliştirdiği tarihsel ma- teryalist yaklaşımı, Hegel tarafından geliştirilen diyalektik düşünceye dayanmakta- dır. Klasik Alman felsefe geleneği için de yer alan Hegel’in idealist diyalektiğine Marx tarafından materyalist bir içerik kazandırılmıştır. Diyalektik kavramını ilk kez kullanan eski Yunan filozofu Heraklit’tir. Ona göre diyalektik kavramı şu anlama gelmektedir: Evrendeki her şey, her nesne sürekli...

KLASİK SOSYOLOJİ OKULLARI’NIN SINIFLARA AYRILMASI

KLASİK SOSYOLOJİ OKULLARI'NIN SINIFLARA AYRILMASI Sosyoloji okullarını ve onların çeşitlerini ya da dallarını şöylece belirtebiliriz: 1. Mekanist Okul, Sosyal Mekanik, Sosyal Fizik, Sosyal Enerjetik, Pareto'nun matematiksel sosyolojisi . 2. Bireşimci Okul. 3. Coğrafya Okulu . 4. Biyolojik Okul, Organist dal, Irk, soyaçekme ve seçip ayıklama -selection- dalı , Sosyal Darvincilik ve yaşam kavgası kavramları. 5. Biyo-sosyal Okul, Demografik sosyoloji. 6. Biyolojik-Psikolojik Okul, içgüdü sosyolojisi. 7 . Sosyolojism Okulu , Yeni pozivitizm dalı,...

NORMALDIŞI (ANORMAL) DAVRANIŞLARIN TANI VE SINIFLANDIRILMASI

Klinik psikolog normaldışı davranışların ve uyum problemlerinin çözümünde bi­limsel olarak etkinliği desteklenmiş psikolojik prensipleri kullanmaya çalışır. Bu süreç öncelikle bireylerin düşünce, davranış ve duygularını başarılı bir şekilde de­ğiştirecek yöntemleri kullanmayı içerir. Bu yolda ya bireylerin uyumsuzluk düzey­lerini azaltmaya ya da uyum düzeylerini yükseltmeye çalışır. Davranış bozuklukla­rının nasıl tanı ve sınıflandırıldığını açıklamadan önce normaldışı davranışın ne ol­duğunu tanımlamakta fayda vardır. Normaldışı...

İNTİHAR OLGUSU :EMILE DURKHEIM

intihar, kişisel bir eylem olduğu için açıklaması da psikolojik nedenlere dayanıla- rak yapılmaktaydı. Durkheim’a göre ise kişisel eylemlerden biri olan intihar, sos- yolojik açıklamadan çok psikolojik bir açıklamaya uygun gibi görünse de aslında sosyolojik bir olgudur. Durkheim, intiharı özellikle toplumsal birlik problemi ile ilişkili bir toplumsal olgu olarak görür. Bu nedenle de onu toplumu bir arada tu- tan toplumsal...

SİNİR SİSTEMİNİN YAPISAL VE İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ

  Sinir sistemi, merkezi sinir sistemi (MSS) ve çevresel (periferik) sinir sistemi (PSS) olmak üzere iki ana bölüme ayrılır. Merkezi sinir sistemini oluşturan beyin ve omurilik, kafatası ve omurganın oluşturduğu kemik yapı tarafından çevrelenmiştir, Sinir sisteminin, bu kemik kılıf dışında kalan bölümleri periferik sinir sistemi ola­rak adlandırılır (Şekil 3.7). Sinir sistemini oluşturan merkezi sinir sistemi veperiferik sinir sistemi. Merkezi sinir...

PSİKOLOJİNİN TANIMI

  Psikoloji, davranışları ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilim dalıdır. Aslında in­sanın yaptığı her şey bu tanımın içine girebilir. Davranış kişinin yaptığı ve her­hangi bir yolla ölçülebilen her şeydir. Zihinsel süreçler ise düşünme, hatırlama, hissetme gibi içsel olgulara işaret eder. Yani psikologlar konuşmak veya hareket etmek gibi sadece gözle görülebilir davranışları değil; duygu, algı, rüyalar, moti­vasyon, tutum gibi soyut ama...

TABAKALAŞMA TEORİSİ Max Weber

  Klasik sosyolojide Marx’tan sonra Weber sınıf ve tabakalaşma ile ilgili en önemli teorilerden birini geliştirmiştir. Ancak Marx’tan farklı olarak Weber toplumsal taba- kalaşma teorisinde sınıf, statü ve parti olarak tanımladığı oluşumları kapsayan çok boyutlu bir tabakalaşma yapısından söz eder. Bu teoride, modern toplumda taba- kalaşma olgusu, ekonomik düzeyde temel (sınıf), toplumsal onur hiyerarşisi düze- yinde (statü) ve siyasal düzeyde...

Psikanalitik Gelişim Kuramı

Psikoseksüel Gelişim KuramıSosyal ve kişilik gelişimiyle ilgili çalışmalarda önemli etkisi olan kuramlardan biri psikanalitik kuramdır. Sigmund Freud (1910) tarafından geliştirilen psikanalitik kuram, insanın, çoğunlukla farkında olmadığı dürtüler ve çatışmalarla hareket eden bir varlık olduğunu varsayar. Bu anlamda psikanalitik kuram, insan davranışlarını anlamada bilinçaltı süreçlerin önemine vurgu yapar. Freud’a göre insan, Eros ve Thanatos olmak üzere iki temel dürtüyle dünyaya...

SOSYAL DAVRANIŞLARIN GELİŞİMİNE ETKİ EDEN UNSURLAR

  Sosyal gelişim literatürü, kuramların yanı sıra, daha küçük modellerin yönlendirdiği çok sayıda önemli araştırma bulgusu da içermektedir. Bu bulgular, kuramların öner­diği savların bilimsel çalışmalar tarafından ne kadar desteklendiğini ve sosyal davra­nışın gelişiminde bunlardan farklı ne tür etki ve ilişkilerin bulunduğunu ortaya koy­maktadır. Ünitenin bu bölümünde, sosyal gelişim literatüründeki diğer belli başlı kavramlar ve bunlara dair araştırma bulguları toparlayıcı şekilde...