Eski Dünya Maymunları – Antropoloji

Eski Dünya Maymunları Eski Dünya maymunları, Yeni Dünya maymunlarından daha fazla davranışsal ve biçimsel çeşitliliğe sahip olan primatlardır. Sahra altı Afrika'dan Asya'nın güneyine tropikal, yarı tropikal, çalılık, savanlık, yarı kurak çöl alanlar ve kış sezonlarında kar alan soğuk bölgelere kadar oldukça geniş bir coğrafyaya yayılmışlardır. Ço­ğunlukla ağaç yaşamına uyarlanmış olmakla birlikte babunlar gibi bütünüyle yer­de yaşayanları mevcuttur. İster ağaçta isterse...

Antropoidler Antropoloji

Antropoidler Parazit ayıklama: Antropoid maymun topluluklarında bireyler arasında postlarının tımarlanması, parazitlerin ayıklanmasını içeren sosyal bir davranış örüntüsüdür. Maymunlarda Önemli Bir Toplumsallaşma Aracı Olan Parazit Ayıklama Davranışı Kaynak: Jurmain vd, 2003, s.152 Antropoidler insansı maymunlar olarak da bilinmektedir. Bu alt takımda yer alan türler oldukça çeşitlilik göstermekle birlikte, ortak paylaştıkları ve onları prosimi- yenlerden ayıran özellikleri mevcuttur. Antropoidler genellikle iri boyuta sahiptir­ler. Beyin hacimleri daha...

PRİMATLAR – Antropoloji

PRİMATLAR Prosimiyenleri, Eski ve Yeni Dünya maymunlarını, kuyruksuz büyük maymunla­rı ve insanı içeren memeli takımına primat adı verilmektedir. Şimdi bu takımın ortak özelliklerinin neler olduğunu ve insanın neden bu takıma yerleştirildiğini öğrenelim. Primatların Özellikleri Üye kemikleri: Kol ve bacaklar ile bunları oluşturan kemiklerdir. Anatomi: Canlıları oluşturan yapıları ve aralarındaki ilişkileri inceleyen temel bilimdir. Primat takımında yer alan türler, ağaç yaşamına uyarlanmayı yansıtan temel ana­tomik özelliklere...

İNSANIN CANLILAR DÜNYASINDAKİ YERİ

İnsan, homosantrik bir bakış açısıyla, kendini bütün diğer canlılardan ayrı ve ayrı­calıklı bir konuma yerleştirir. Ayrıca sadece kendi türünü değil, bu türün içerisin­de kendi ait olduğu grubu da biyolojik özelliklerine dayanarak ayrı ve ayrıcalıklı ilan eder. Irk olarak adlandırılan bu gruplar ilk bakışta göze çarpan biçimsel özel­liklere dayanmaktadır. Doğru, güvenilir ve değişmez olduğu ön kabulüne dayanan bu sınıflandırmaların kökenini,...

ÇATIŞMACI VE UYARLANMACI KURAMLAR

ÇATIŞMACI VE UYARLANMACI KURAMLAR Yeni Evrimcilik İkinci Dünya Savaşı'nm sonrasında kültürel temaslar daha da yaygınlaşmıştır. Sa­nayileşmeyle tanışmamış toplumların küresel iktisadî sistemle bütünleşme süreçle­rinin hızlanması, yeni ulusların ortaya çıkışı bu sürece damgasını vurmuştur. Bu süreçte Batılı olmayan toplumların yaşadığı hızlı değişimin yanısıra, Batılı toplum­ların da enflasyon, enerji bunalımı, kirlenme, işsizlik gibi sorunlarının yoğunlaştığı gözlemlenir. Bu sorunlar karşısında mevcut değerlerin ve kurumların yeniden...

Kültüre Yaklaşımlar: Temel Antropoloji Kuramları

Antropolojinin gelişiminde kuramsal zenginlik, daha çok sosyal/kültürel alanda ortaya çıkan tartışmalardan türemiştir. Sosyal/kültürel alanın, felsefeden ve diğer sosyal bilimlerden de etkilenerek gelişen kuramları, antropolojinin diğer alanları üzerinde de belirli etkiler yaratabilmiştir. Antropolojide kuramların çoğulluğu, bili­min gelişim tarihi içinde farklı değerler ve sorunlar üzerinde odaklaşan ve birbir­lerini eleştirerek zamanla iç içe giren, hatta birbirini besleyen bir dizi antropoloji okulunun doğmasıyla...

KÜLTÜREL SÜREÇLER

KÜLTÜREL SÜREÇLER Kültürün yaşanmasına, süreklilik sağlamasına ve değişmesine aracılık eden birta­kım süreçlerden söz etmek mümkündür. Bu süreçler antropologlar tarafından sı­nıflandırılmış ve açıklanmıştır. Burada bu süreçleri göreceğiz. Kültürleme (Enculturation) Bir kültürün içine doğan bireyin annesinden başlayarak halkalar halinde genişle­yen kurumlar ve öğeler üzerinden içine doğduğu o kültürü öğrenmesi süreci, kül­türleme süreci olarak adlandırılır. Bu süreç doğumdan ölüme, beşikten mezara ka­dar devam eder. Başka...

KÜLTÜRÜN ÖZELLİKLERİ

KÜLTÜRÜN ÖZELLİKLERİ 1) Kültür hem evrenseldir hem de özeldir Kültür olgusunun dışında bir insanlık tanımlanamaz. O yüzden kültür bütün in­sanlığa ait belirleyici, ortak bir olgudur. Dolayısıyla eğitimsiz ya da görgüsüz insan yerine kullanılan kültürsüz insan sözü saçmadır. İnsanın dünyayı anlamlandırmak, onun içinde var olmak ve yaşadığı çevreye uyarlanmak bakımından kültür dışında sahip olduğu bir olanak yoktur. O nedenle kültürsüz insan da...

KÜLTÜR NEDİR?

KÜLTÜR NEDİR? Kültür insanı diğer canlılardan ayıran en önemli olgudur. İnsan, diğer pek çok can­lı türüyle karşılaştırıldığında, doğada kendi biyolojik donanımıyla hayatta kalmayı başarmak açısından zayıf ve yetersiz bir varlık olarak görülür. Örneğin avını yaka­lamak ya da bir avcıdan kaçmak için gelişmiş bir hız yeteneği veya avını yakaladı­ğında onu kolaylıkla etkisiz hale getirip parçalayabilecek pençeleri ya da dişleri tü­ründen biyolojik...

ANTROPOLOJİNİN YÖNTEMİ VE ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ

ANTROPOLOJİNİN YÖNTEMİ VE ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Nomotetik yaklaşım: Genel bir ilkeye ya da yasaya yönelik bilgi üretimi ya da verilerin ve bulguların bu amaçla değerlendirildiği yaklaşımdır. Idyografik yaklaşım: insanî gerçekliğin çeşitli yönlerini her birinin kendi özel tarihsel gelişimi ve konumu açısından değerlendirerek, her biri için benzersiz, birbirine kıyas edilemeyecek ve ortak bir ilkeye varılamayacak bir bilgi alanı açma yaklaşımıdır. Bütün bu tarih ve...

ANTROPOLOJİNİN DİĞER İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ İÇİNDEKİ YERİ

ANTROPOLOJİNİN DİĞER İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ İÇİNDEKİ YERİ Irk: Morfolojik farklılıklara dayanarak insanların sınıflandırılması sonucunda ortaya çıkan biyolojik gruplar, bu ölçütlere göre insan türünün alt değişkeleridir.   Antropoloji, özellikle çalışma alanının dünya ölçeğindeki genişliği (evrenselliği), bütüncülüğü, karşılaştırmacı doğası, kültürel göreciliği nedeniyle ve alan çalışma­sı yöntemi çerçevesinde uyguladığı tekniklerle diğer sosyal bilimlerden farklılaş­mıştır. Sosyal bilimler, esas olarak, 19. yüzyılın başlarından itibaren gelişen ve...

ANTROPOLOJİNİN TARİHİ

ANTROPOLOJİNİN TARİHİ Oryantalizm: Batılı gözüyle doğuya bakmaktır. Yapısal-işlevselcilik: Kıta Avrupası antropoloji geleneğinin aksine, toplumsal ve kültürel sistemi yapısal bir bütün halinde, öğelerinin birbiriyle ilişkisi bağlamında işleyen bir organizma gibi gören, bu nedenle de alan araştırmasını tek yöntem olarak öne çıkaran yaklaşımdır. Antropolojik ilginin doğuşu, insan çeşitliliğine, farklı yaşam ve geçim biçimlerine dönük merakların ve bu çeşitliliği sergileyen yazının ortaya çıkmasıyla başlar. Ge­nellikle...

ANTROPOLOJİNİN DALLARI

ANTROPOLOJİNİN DALLARI İnsanı bir bütün olarak görmeye ve anlamaya çalışan antropoloji, insanın bütün yönlerini kavrayacak genişlikte bir dallanmaya uğramıştır. Bu dallanmaya bakıldı­ğında dört temel alan görürüz: Sosyal-Kültürel Antropoloji İnsanın, biyolojik varlığının dışında yarattığı toplumsal-kültürel alanı, bütün çeşit­liliği ve benzerlikleri içinde kavramaya ve anlamaya yönelmiş olan antropoloji da­lı sosyal-kültürel antropolojidir. Toplumsallaşmadan başlayarak kişiliğin oluşma­sında rol oynayan kültürel süreçlere, kültürün belirlediği cinsiyet rollerinden türün...