Kölemen Abdullah Paşa Kimdir, Hayatı, Eserleri

45

Kölemen Abdullah Paşa (Trabzon 1851-İzmir 1937) Osmanlı müşiri ve Harbiye nazırı.

Babası Rüstem Bey, Türk Kölemenlerinden olup Mısır ordusu süvari miralaylığında bulundu. Abdullah. Mekteb-i Sultâni’yi bitirdik­ten sonra Harbiye’ye girdi ve kurmay yüzbaşı olarak 1881’de orduda görev aldı. Hicaz ve Mısır’da önemli askerî va­zifelerde bulundu; ardından İstanbul’a dönerek Erkân-ı Harbiye Mektebi’nde hocalık yaptı. Bu arada Von der Goltz Paşa’nın tercümanı ve yardımcısı oldu. Viyana askerî ataşeliğine tayin edildik­ten sonra feriklik rütbesini aldı ve Anadolu’daki Ermeni isyanını bastırmak­la görevlendirildi; ardından da Musul valiliğine getirildi. Daha sonra birçok defa geçici elçilik görevleriyle yurt dı­şına gönderildi. 1904’te Mâbeyn Er­kân-ı Harbiye reisi olarak rütbesi müşirliğe yükseltildi. II. Meşrutiyefin ilânından sonra Dördüncü Ordu kuman­danı oldu. 1910’da rütbesi birinci fe­rikliğe indirildi. 1911’de yeni kurulan kolordu teşkilâtı sebebiyle birinci re­dif müfettişliğine getirilince istifa etti. Ancak bir süre sonra Arnavutluk’ta toplanan ordunun kumandanlığına, ar­dından da Anadolu Garp Ordusu kumandanlığına getirildi. Balkan devlet­lerine karşı savaş ilân edilmesi fikrine katılmadığı  halde.  Doğu Trakya  Şark Ordusu kumandanlığını istemeyerek de olsa üstlendi. 1912’de Bulgarlar kar­şısında Lüleburgaz ve Kırklareli’nde ba­şarısızlığa uğrayarak Çatalca’ya geri çekildi ve ardından emekliye sevkedildi. Mütareke yıllarında Sadrazam Tevfik Paşa kabinesinin Harbiye nazırlı­ğına getirildi; ancak kısa süre sonra bu vazifeden ayrıldı. 1937’de İzmir’­de öldü.