Ana Sayfa Tarih Tarihi Şahsiyetler Amr bin Ümeyye Kimdir, Hayatı, Hz. Muhammed’in Elçilerinden, Sahabi

Amr bin Ümeyye Kimdir, Hayatı, Hz. Muhammed’in Elçilerinden, Sahabi

0

Ebû Ümeyye Amr b. Ümeyye b. Huveylid ed-Damrî (ö. 60-679-80’den önce) Sahâbî, Hz. Muhammed’in elçilerinden.

Bedir yöresinde yaşayan Benî Damre kabilesindendir. Hz. Peygamber’in am­cası Hâris’in torunu Sühayle bint Ubeyde ile evlendiği için onun soyundan gelenler Kureyş’in Benî Abdüşems kolu mensupları içinde sayılmışlardır. Bedir ve Uhud gazvelerinde müşriklerin safında yer aldı. Uhud Gazvesi’nden hemen sonra müslüman oldu. Birkaç ay sonra Necid’e gön­derilen kırk kişilik irşad heyeti içinde o da bulunuyordu. Heyet Bi’rimaûne’de pusuya düşürüldü­ğü sırada binek hayvanlarını otlattığı için katliamdan kurtuldu. Ancak daha sonra esir alındı ve baskını düzenleyen Amir bin Tufeyl tarafından annesinin Kö­le azadı adağına karşılık olarak serbest bırakıldı. Amr, olayı Hz. Peygamber’e haber vermek için Medine’ye doğru yo­la çıktı. Amir bin Tufeyl’in mensup oldu­ğu Benî Âmir kabilesinden yolda karşı­laştığı iki kişiyi, Bi’rimaûne şehidlerinin intikamını almak için gece uyurlarken öldürdü. Ancak Amr bunlann müslüman olup Hz, Peygamber’in himayesine gir­diklerini bilmiyordu. Hz. Peygamber, hi­mayesine aldığı iki müslümanın öldürülmesine son derecede üzüldü ve onların diyetlerini ailelerine gönderdi.

“Amr b. Ümeyye seriyyesi” diye bili­nen diğer bir olayda ise Hz. Peygamber’e suikast düzenlemiş olan Ebû Süfyân’ı öldürmek ve Recr baskınından son­ra Mekkeliler’ce çarmıha gerilen Hubeyb b. Adî’nin cesedini asıldığı yerden indir­mek üzere, hicretin 4. yılında Cebbar b. Sahr el-Ensârî  ile birlikte Mekke’ye gönderildi. Mekkeliler onu tanıyıp peşine düşünce arkadaşıyla bir mağaraya saklandı. Ertesi gün şeh­re gizlice girip Hubeybiin cesedini çar­mıhtan indirdi; karşısına çıkanlardan üçünü öldürdü. Mekkeli bir casusu da esir alarak Medine’ye döndü. Hz. Peygamber yaptıklarını kendisinden öğre­nince memnun oldu ve ona dua etti.

Amr b. Ümeyye, eskiden beri elçilik hizmetleriyle tanındığı için, hicretin S. yılında Hendek Savaşı’ndan sonra Mek­ke’de çıkan kıtlıkta fakirlere dağıtılmak üzere Ebû Süfyân’a beş yüz dinar götür­me görevini Hz. Peygamber ona verdi. Hicretin 7. yılı başında da iki mektubu­nu ve bazı hediyeleri Habeşistan kralına götürmekle onu görevlendirdi. Hz. Peygamber bu mektuplardan birinde Necâşi’yi İslâmiyet’e davet ediyor, diğerinde ise Ebû Süfyân’ın kızı Habeş muhacir­lerinden Ümmü Habîbe ile nikâhının kı­yılmasını istiyordu. Müslümanlığı kabul eden Habeşistan kralı, parlak bir tören­le Ümmü Habîbe’yi Hz. Peygamber’e ni­kahladı. Yine Peygamber’in isteği üze­rine Habeşistan’daki müslümanlan iki yelkenli gemi ile Amr’ın refakatinde Me­dine’ye gönderdi.

Amr Huneyn Gazvesi’ne, Tâif Muhasarası’na ve Tebük Seferi’ne katıldı. Hicre­tin 9. yılında Hâlid b. Velîd kumandasın­da Dûmetülcendel Emîri Ükeydir’e Karşı gönderilen seriyyede yer aldı. Ükeydir’in esir alındığı haberini ve elde edilen ga­nimetleri Hz. Peygamber’e o ulaştırdı. Aynı yılın sonunda, Hz. Peygamber’in Müseylime’yi İslâm’a davet eden mek­tubunu Benî Hanîfe kabilesine götürdü ve onun cevabını getirdi.

Muâviye devrinde ömrünün son yılla­rını geçirdiği Medine’nin Harrâtîn ma­hallesindeki evinde vefat etti. Câhiliye devrinden beri cesareti, atılganlığı ve ze­kâsı ile tanınırdı. Hz. Peygamber’den ri­vayet ettiği yirmi hadis Kütüb-i Sitte’de yer almaktadır. Oğulları Ca’fer, Abdul­lah, Fazl ve diğer bazı kişiler kendisin­den hadis rivayet etmiş, talebesi Şa’bî de ondan öğrendiği çeşitli bilgileri ve siyere dair haberleri nakletmiştir.

Diyanet İslam Ansiklopedisi