Yevgeni Şvarts Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

27

ŞVARTS, Yevgeni (1896-1958)

SSCB’li oyun yazarı. Masal özellikleri içeren oyunlarında dönemindeki baskıları yansıtmıştır.

21 Ekim 1896’da Kazan’da doğdu, 15 Ocak 1958’de Leningrad’da öldü. Çocukluğu, devrimci etkinliklere katıldıkları için büyük kentlerde yaşamaları yasaklanan anne ve babasıyla birlikte değişik yörelerde geçti. 1914-1916 arasında Moskova Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne devam etti. Tiyatroyla ilgilendi, önceleri oyunculuk, sonra tia oyun yazarlığı yaptı. Çeşitli dergilerde yazıları çıktı. Leningrad’da çocuklar için kitaplar çıkaran bir yayınevine girerek masallar, romanlar yazdı. 1947’de Zoluşka (“Külke-disi”), 1957’de Don Kişot gibi filmlerin senaryolarını hazırladı.

Savaş yıllarında yazdığı, insan haklarına ilişkin konuları ele aldığı ve otoriter devleti eleştirdiği Drakon (Canavar) ile Ten (“Gölge”) en güçlü oyunları arasındadır. Yapıtlarında fantezi ve yergi öğelerini
büyük bir başarıyla güldürü çerçevesi içinde eritmesini bilmiştir. Nazi Almanyası ve Stalin dönemini keskin bir yergi ve gülmece anlayışıyla klasik masallara uyarlamıştır. Yapıtlarının çoğu Stalin döneminde yasaklanan Şvarts, ancak 1960’larda, Leningrad Komedi Tiyatrosu’nun başyönetmeni N.Pavloviç Akimov’un bunları sahneye koymasıyla ölümünden sonra üne kavuşmuştur.

Şvarts’ın incelikli gülmece anlayışı ve çocuk dünyasının şiirselliğini algılama gücü tüm yapıtlarına yansımıştır. Anderson ve halk masallarından tiyatroya yaptığı uyarlamaları da dikkati çekmiştir. Krasna-ya şapoçka (“Kırmızı Şapkalı Kız”) ve Snejnaya koroleva (“Pamuk Prenses”) adlı uyarlamaları Sovyet tiyatrosunun klasikleri arasına girmiştir. Bu sonuncu oyun İngilizce’ye de çevrilmiş ve ABD’de sahneye konmuştur.

• YAPITLAR (başlıca): Oyun: Goli korol, 1934, (“Çıplak Kral”); Krasnaya şapoçka, 1937, (“Kırmızı Şapkalı Kız”); Snejnaya, koroleva, 1938, (“Pamuk Prenses”); Ten, 1940, (“Gölge”); Drakon, 1944, (Canavar). Senaryo: Zoluşka, 1947, (“Külkedisi”); Don Kişot, 1957.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi