Marquis de Condorcet Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

40

CONDORCET, Marquis de (1743-1794)

Fransız, filozof, matematikçi, bilim-tarihçisi ve siyaset adamı. Fransız Devrimi’ne düşünce ve eylemde katılmıştır. Ansiklopedistler arasında en ünlülerindendir.

Gerçek adı Marie-Jean-Antoine – Nicolas Cari-tat’dır. 17 Eylül 1743’te Picardie’deki Ribemont’da doğdu. 8 Nisan 1794’te Bourg-la-Reine’de öldü. Birçok ünlü dinadamı yetiştiren soylu bir ailedendi. Babası o henüz çocukken öldü. 1761’de amcası Lisieux Piskoposu Jacques Marie de Condorcet onun eğitimiyle ilgilendi. Cizvit Koleji’nde okumak üzere Reims’e gönderildi, burada gösterdiği başarı, yine bir Cizvit okulu olan Paris’teki College de Navarre’a geçmesini sağladı. 17 yaşında d’Alembert’in yardımıyla hazırladığı bir matematik tezinde parlak bir başarı gösterdi. 1762’de Paris’e yerleşti, buradaDük de la Rochefoucault onu koruması altına aldı. 1765’te Essai sur le calcul integral’i (“Integral Hesabı Üzerine Denemeler”), 1768’de Essai d’analyse’ı (“Analiz Denemesi”) yazdı. 1769’da Bilimler Akademisi’ne seçildi. 1773’te, 1699’dan önce ölen akademi üyelerine övgü-nutuklar (Eloges) yazmaya başladı ve Akademi’ nin daimi sekreteri oldu. 1772’de yayımladığı Rec-herches de calcul integral (“Integral Hesabı Araştırmaları”) adlı yapıtı Lagrange tarafından övgüyle karşılandı. Bu yıllarda Voltaire ve Turgot gibi düşünürlerle kurduğu yakın ilişkiler Condorcet’nin felsefe, toplumbilim ve iktisat konularına da ilgi duymasında etkili oldu.

1777’de yaygın tutuklama kararları çıkartan Dük de la Vrilliere için bir övgü yazmayı kabul etmeyince Akademi’den çıkarıldı. Aynı yıl gezegenler kuramına ilişkin kitabıyla Berlin Akademisi Ödülü’nü aldı. Turgot’nun desteğiyle maliye alanında önemli görevlerde bulundu. 1782’de d’Alembert’in de desteğiyle yeniden Bilimler Akademisi’ne seçildi. 1786’da Ansiklopedi’nin temel bilimler bölümünün sorumluluğunu ve aynı zamanda sanata ve edebiyata ilişkin birçok maddenin yazımını üstlendi. Aynı yıl Sophie de Grouchy adında genç ve kişilikli bir kadınla evlendi. Evleri devrim öncesinin en etkin toplantı yerlerinden biri durumuna geldi.