Hz. Lokman Kimdir, Hayatı, Lokman Hekim, Hakkında Bilgi

72

Lokman. Kur’an’da kendisine hikmet verildiği bildirilen, peygamberliği tartışmalı bir din büyüğü.

Lukmân kelimesinin İbrânîce veya Süryânîce olduğu belirtilmektedir. Kur’an’da Lokman’la ilgili bilgiler, aynı adı taşıyan sûre­de onun iki defa ismen zikredilmesinden ve oğluna verdiği bazı öğütlerin naklinden ibarettir.[Lokman 3! /12-19] Buna karşı­lık Câhiliye şiirinde ve kısas-i enbiyâ baş­ta olmak üzere bazı İslâmî kaynaklarda Lokman’a dair çeşitli rivayetler yer almak­ta ve bu rivayetlerdeki bilgilerin aynı adı taşıyan veya benzer niteliklere sahip farklı kişilere ait olduğu ve bunların birbirine karıştırıldığı ifade edilmektedir. Gerçekte biri Kur’an’da zikredilen ve kendisine hik­met verilmesi sebebiyle Lokmânü’l-hakîm (Lokman Hekim) diye mâruf olan, diğeri ise Arap şiirinde Lokman b. Âd olarak geçen iki kişinin mevcudiyeti yanında  zaman içinde muhtelif kişile­re ait çeşitli özellikler de bu isim etrafında toplanmıştır. Künyesiyle ilgili olarak Lok­man b. Âd, Lokman b. Âdiyâ b. Lüceyn b. Âd veya Lokman b. Âd b. Avs b. İrem, Lok­man b. Anka, Lokman b. Bâûr b. Nâhûr b. Târeh gibi bilgiler vardır.

İslâm’dan önce Araplar arasında uzun ömrü, bilgeliği ve darbımeselieriyle tema­yüz eden Lokman, Câhiliye dönemi şiirle­rinde Hz. Hûd’un kavmine adını veren Âd’a nisbetle Lokman b. Âd olarak geç­mekte, ancak İslâmî kaynaklarda bu za­tın Kur’an’da zikredilen Lokman olmadığı belirtilmektedir. Hz. Lokman’ın Kur’an’da örnek bir şahsiyet olarak takdim edilmesi onun Arap toplumunca bilindiğini göstermek­tedir. Rivayete göre Âd kavmi günahkâr­lıkları ve peygamberlerini dinlememeleri yüzünden kuraklıkla cezalandırılınca bu felâket­ten sadece Hûd ve ona inananlarla yağ­mur duası için Mekke’ye giden, araların­da Lokman’ın da bulunduğu bir heyet kurtulmuştur. İkinci Âd kavminin çekirde­ğini oluşturan bu topluluk, yeni bir ku­raklıktan korktuğu için başlarına geçen Lokman’la birlikte Sebe bölgesine göç et­miş, Me’rib Şeddi de Lokman tarafından inşa edilmiştir.