Ahmed Paşa Camii (16.yy.) Nerededir, Tarihi, Mimari, Özellikleri

20

Ahmed Paşa Camii. Kütahya’da XVI. yüzyılın başlarına ait cami.

Cumhuriyet caddesi üzerinde Küçük Çarşı semtindedir. Cami, türbesi Ahırardı Mezarlığı’nda bulunan Anadolu Bey­lerbeyi ve Kütahya Valisi Karagöz Ahmed Paşa tarafından, 915 ta­rihli vakfiyesine göre medrese, sıbyan mektebi ve bir imaretle birlikte külliye halinde düzenlenerek yaptırılmaya baş­lanmış, fakat Ahmed Paşanın Şah Kulu İsyanı’ nda öldürülmesi üzerine (1511) , eşi Şâhıdevran Hanım tarafından tamamlatılmıştır. Camiyle birlikte medrese ve sıbyan mektebinin tamam­landığı, imaretin ise yapımından vaz­geçildiği bilinmektedir.

Osmanlı mimarisinin Sinan öncesi dö­nemine ait önemli bir örnek olan cami tek kubbeli, revaktı son cemaat yeri bu­lunan, kesme taş kaplamalı, tuğla mi­nareli ve taş minberli bir yapıdır. Pan­dantifti geçişleri bulunan kasnaklı kub­be 11.50 m. çapındadır. Orta da üç kub­beyle örtülü iki sütunlu son cemaat revakı, iki yanda aynalı tonoz örtülü bö­lümleriyle yapıdan taşmaktadır. Güney ve yan duvarları sağır olan bu taşmalar, o devrin zâviyeli camilerine yakın bir ta­sarımın deneme ürünü olarak değer­lendirilebilir. Dış yüzlerde, pencerelerin sivri kemerli alınlıkları içinde, minarede olduğu gibi tuğlaların çeşitli şekillerde dizilmeleriyle elde edilmiş süslemeler bulunmaktadır. Biri mihrap gibi sade bir işçilikle meydana getirilmiş olan cümle kapısının, diğeri doğuya açılan yan ka­pının üzerinde yer alan iki inşaat kita­besi 915 tarihini taşımaktadır.

1970’te cami ile kuzeyindeki avlu, Gediz depremi adıyla bilinen büyük dep­remden hemen sonra restorasyon kai­delerine oldukça uygun biçimde önemli bir onarım görmüş ve bu arada kiremit örtülü kubbe de kurşunla kaplanmıştır. Bugün mevcut olmayan medrese ile sıb­yan mektebinin avluda yer aldıkları bi­linmektedir.

DİA