Safiyüddin Urmevi Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

62

SAFİYEDDİN URMEVÎ ( ? -1294) Azerbaycanlı Türk müzik bilgini. Türk müziğinin ilk büyük kuramcısıdır.

Bağdat ya da Güney Azerbaycan’daki Urmiye’de (bugün Rızaıye) doğdu, İsfahan’da öldü. Edebiyat, hat sanatı ve müziğin yanı sıra tarih, matematik ve fizik öğrenimi gördü. Bağdat’ta Abbasi Halifesi Mustâsım’ın (1242-1258) emrine girdi. Aynı zamanda, bu halifenin kurdurduğu kitaplığın da yöneticisi oldu. İlhanlı Hükümdarı Hülâgû, Abbasi Devleti ’ni yıkıp Bağdat’ı yağma ettiği zaman, Urmevî müzikteki ustalığıyla onu etkileyerek, malını mülkünü yağmadan kurtarmayı başardı. Bundan sonra da Hülâgû’nun emrine girdi. Moğol vezirlerinden Şemseddin Cüveynî’nin oğulları olan Bahaeddin Muhammed (?-1279) ile Şerefeddin Harun’un (?-1286) özel öğretmeni oldu. Bu iki kardeş sanata büyük değer veriyorlardı. Urmevî kısaca Şerefiye diye de anılan, müzikle ilgili ünlü kitabını Şerefeddin’e adadı. Bağdat’ta “divan-ı inşa”da görev aldı. Irak-ı Acem valisi olan Bahaeddin’le daha sonra İsfahan’a gitti. Cüveynî ailesinin maddi gücünü yitirmesi sonucu geçim sıkıntısına düştü. Bir borcunu ödeyemeyince hapse mahkûm oldu; hapishanede öldü.