Mimar Sinan Mescidi -Fatih- Tarihçesi, Mimari, Hakkında Bilgi

26

Mimar Sinan Mescidi. İstanbul’da Mimar Sinan’ın kendi adına yaptığı mcscid.

Fatih Yenibahçe’de Akşemseddin cad­desinde Mimarbaşı Sinan Ağa adıyla da anılan mescid günümüzde aynı adı taşı­yan bir oyun parkı ile evler arasında kal­mıştır. Üzerinde tarih kitabesi yoktur. Yine tarihi olmayan vakfiyesinin Kanunî Sul­tan Süleyman’ın vefatından (974/1566) sonra tescil edildiği bilindiğinden caminin daha önceki bir tarihte yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Vakfiyeden, Mimar Sinan’ın Yenibahçe’de yanında sıbyan mektebi ve çeşmesi de bulunan tek mescid vakfettiği öğrenilmekte­dir. Mescid ayrıca Tezkiretü’l-ebniye’-de ve Tezkiretü’l-bünyân’da zikredil­mektedir. Evliya Çelebi’de de mescid aynı adla geçmektedir. Yalnız Hadîkatü’l-cevâmi’de yanlış olarak “Mimar Sinan Mes­cidi der kurb-i Ağakapısı” başlığıyla Süleymaniye Camii yakınında gösterilmek­tedir. Mescidin yanındaki mektep günü­müze kadar gelmemişse de çeşme ve su haznesi halen mevcuttur.

1918 Fatih yangınında sadece minaresi ve duvarları ayakta kalan mescid sonra­ları yıkılarak temel hizasına kadar inmiş, 1950’li yıllardan itibaren etrafına ve içine gecekondular yapılmış, zamanla bu ge­cekondular beton evlere dönüşmüştür. Bu arada Mimarlar Odası İstanbul Şube-si”nin aracılığı ile mescid arazisinin ve çev­resindeki kalıntıların değerlendirilmesi için Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nce burada yalnız minareyi korumak şartıyla kültür sitesi yapılmasına dair proje yarış­ması açılmışsa da Semavi Eyice’nin gay­retleriyle mescid ve arazisi kurtarılmış, 1976’da Vakıflar İdaresi tarafından ihya edilerek tekrar ibadete açılmıştır. Bina yeniden yapılırken Cornelius Gurlitt’in 1918 yılından önce çizmiş olduğu kroki. Ali Saim Üigen’in yayımlamak üzere Türk Tarih Kurumu adına hazırlamış olduğu restitüsyon çalışmaları ve 1973’te yapılan kazı sonuçlan esas alınmıştır. Yangından az hasarla kurtulan minare de 1938 ve 1962 yıllarında onarım görmüştür.