Makro Sosyoloji

Aile Kurumu

  Aile toplumla ilgili en küçük bir sosyal birimdir. Bütün toplumlarda aile fert için hayat merkezidir. Ferdin içinde bulunduğu en önemli ve asli (primer) gruptur....

Kurumların Sınıflandırılması

  Nesneleri, olayları ve olguları kendilerine atfedilen özellikler ve bu özelliklerin bir tip oluşturmasına göre sınıflandırırız. Bir tip oluşturan varlıklar bütünü (model), her bütün de...

TEMEL SOSYAL SÜREÇLER

  Yukarıdaki şemadan da anlaşılacağı gibi, temel sosyal süreçleri, “birleştirici” ve “ayırıcı” süreçler olmak üzere iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Birleştirici süreçler işbirliği, uyuşma...

Sosyal Bütünleşme

Bilindiği üzere Durkheim sosyal bütünleşmenin, geleneksel toplumda “mekanik dayanışma”, endüstri toplumunda “organik dayanışma” şeklinde olduğunu belirlemişti. Mekanik dayanışma ‘benzerlik’lere dayalı bir dayanışmadır. Benzerlikler toplumun...

Kültürle İlgili Kavramlar

  Tüm kültür-Hâkim kültür (mass culture): Bir toplumda yaygın olan kültüre verilen isimdir. Alt kültür (subculture): Bir toplumda hâkim olan kültürden belli bir düzeyde farklılık gösteren...

Siyaset

Geleneksel toplumdan endüstri toplumuna doğru değişme sürecinde devlet, -Weber’in terimleriyle- “geleneksel otorite”den “yasal otorite”ye doğru evrilmekte, doğa-üstü bir imana kendini vermekten -dine dayalı olmaktan-...

Kültürel Formların Farklılığı

  Kültür türlü şekiller alır. Maddi gelişme ve manevi sistemler sosyal gruptan sosyal gruba farklılık gösterirler. Her halkın örf ve âdetlerden oluşan bir varlığı vardır....

Toplum Normları ve Değer Yargıları

  Fertler toplumda tek başına bir ağaç gibi bulunmazlar. Onlar aralarında bir davranış ağı oluştururlar. Bu davranış ağının bütününe sosyal davranış alanı adı verilir.  Fert...

Toplumun Fonksiyonları

  Sosyolojik anlamda bir toplumun söz konusu olması için öncelikle temel fonksiyonel şartların yerine getirilmesi zorunluluğu vardır. Ancak bu şartların var olması halinde bir toplumdan,...

Modern Tabakalaşma ve Sınıf Teorileri

  Çatışma Teorileri Çatışma teorileri esas itibarıyla, Marx’ın “tarihi materyalizm” ve “diyalektik metod” ile temellendirdiği sosyal sınıflar teorisinden ilham alan görüşler manzumesi olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla Marx’ı,...

Değişmeyle İlgili Kavramlar

  Sosyolojide şu ya da bu şekilde değişmeyi içeren evrim (evolution), devrim (revolution), büyüme (growth), ilerleme (progress), geliş-me/kalkınma (development), modernleşme (moder-nization), batılılaşma (westernization) ve kültürel...

Serbest Zaman

Geleneksel toplumdan endüstri toplumuna doğru değişme sürecinde ortaya çıkan bir diğer olgu da serbest zaman faaliyetleriyle ilgilidir. Uzun bir zaman diliminde çalışma saatlerinin günde...

Eğitim

Geleneksel toplumdan günümüze doğru gelindiğinde eğitim alanında ortaya çıkan başlıca değişmeler, eğitimin formelleşmesi -okul sistemi tarzında örgütlenmesi-, yaygınlaşması, cinsiyetsizleşmesi -kadınların erkekler kadar ve onlarla...

TEMEL SOSYAL KURUMLAR

Bir toplumda temel sosyal kurumlar aile, ekonomi, din, eğitim, politika ve devlet şeklinde sıralanabilir. Özellikle çağdaş ve kompleks toplumlarda bu temel kurumlara ihtiyaç daha...

Sınıf Kavramı

Fransızca’ya XIV., İngilizce’ye XVI. yüzyılda girmiş olan “sınıf” (classe), Latince “classis”den gelen bir kelimedir. “Classis”, yurttaşları sahip oldukları servete göre birbirinden ayıran çeşitli kategorileri...

Tabakalaşma Ölçekleri

  Sanayi toplumlarında sosyal yapının karmaşık bir hal alması, bunun bir uzantısı olarak sosyal tabakaların da nicelik ve nitelikleri itibarıyla, -sayıca artış ve sınırlarının belirsizleşmesi-...

Geleneksel Tabakalaşma Modelleri

  Kölelik SistemiKölelik sistemi tüm tabakalaşma tarzları içinde, sosyal eşitsizliğin en aşırı boyutlarda tezahür ettiği bir yapılanma olarak görülebilir. Çünkü temelde, toplumun belli bir kesiminin...

Sosyal Değişme Sürecinde Toplum

  Sosyoloji öncelikle endüstri toplumunun bilimidir. Dolayısıyla en-düstri toplumuna doğru ve endüstri toplumunda olan evrilme, yani değişme sürecinin analizi sosyolojinin temel konusudur. Her değişme ‘sancılı...

Geçiş Toplumları’nın Özellikleri Tranzisyonel Toplum

  Her halükarda tranzisyonel toplumların geleneksel sosyal ve kültürel yapıları dünyada meydana gelen değişmelerden büyük ölçüde etkilenmiş bulunmakta; öyle ki, bu durum onların toplumsal ve...

Sosyal Kurumların Fonksiyonları

   “Grup hayatına katılan kişilere kurumlar ne yapar” sorusu kurumların görevlerini belirlemek bakımından önem arz eder. Aslında bir kurumun nesnesi, amacı ve hedefi ile grubunkiler...

Sosyal Davranış ve Sosyal Süreç İlişkisi

Giriş bölümünde, sosyolojinin aynı zamanda bir sosyal süreçler bilimi olduğuna değinmiştik. Ve şöyle demiştik:’’ Sosyal süreçler karşılıklı davranışların yani etkileşimlerin bir amaca yönelik anlamlı...

Ahlak Kuralları

  Ahlak kurallarının temelinde ahlaki değer yargıları bulunur. Ahlaki değer yargısı da bir obje (olay, olgu, nesne) hakkında “iyi” veya “kötü” şeklinde verilen değer yargısıdır....

SOSYAL YAPI

  Sosyal yapı, kültürel yapıdan farklı bir olguyu tasvir eder. Sosyal yapı daha çok, sosyal yapıyı oluşturan unsurların mekanik bir bütünlüğüdür. En genel anlamıyla sosyal...

Din Kurumu

  İnsan, düşünen bir varlık olduğu kadar, inanan bir varlıktır da. Düşünmenin temelinde akıl bulunur. Aklın yetersiz olduğu durumlarda tasavvur, aklın ötesine geçerek, yeni durumlara...

Sosyal Değişmeyi Sağlayan Faktörler

  Sosyal değişmeyi sağlayan faktörler pek çoktur. Bu nedenle tek bir faktör yerine foktörler kavramını kullandık. Ancak bunları: •    İç faktörler •    Dış faktörler altında toplamak...

En Çok Okunanlar