Makro Sosyoloji

Aile

Geleneksel toplumun aile modeli “geniş aile”dir. Geniş aile ikiden fazla kuşağın ve tüm kardeşlerin aynı çatı altında yaşamalarını ifade eden bir kavramdır. Endüstri toplumu...

Kültürel Farklılık ve Bütünlük

  Kültür insan hayatında hem bütünleştirici hem de farklılaştırıcı bir faktördür. Aynı kültürü benimseyen insanlar ortak düşünce ve davranış şemaları oluştururlar. Bu ortak şemalar sayesinde...

Sosyal Değişme Sürecinde Toplum

  Sosyoloji öncelikle endüstri toplumunun bilimidir. Dolayısıyla en-düstri toplumuna doğru ve endüstri toplumunda olan evrilme, yani değişme sürecinin analizi sosyolojinin temel konusudur. Her değişme ‘sancılı...

Nüfus

Genel olarak dünya nüfusu yüzyıllar boyunca çok düşük bir hızla artmış, endüstrileşme döneminde bu hız çok yükselmiş, daha sonra tekrar düşerek görece sabit bir...

Statü Farklılaşması

  Bir toplumun belli bir sosyal yapıya sahip olabilmesi için tolumu oluştura şahısların o toplumda belli bir statüsünün bulunması gerekir. Bu toplumun sistem özelliğinin gereğidir....

Küreselleşme Nedir ?

Bir tanımın meydan okumasıyla başlayalım. Küreselleşme nedir? O, büyük mesafelere karşılık küresel karşılıklı bağımlılık ve değiş tokuşun artan hızlanmasına yol açan süreçlerden oluşmaktadır. Küreselleşme...

TEMEL SOSYAL KURUMLAR

Bir toplumda temel sosyal kurumlar aile, ekonomi, din, eğitim, politika ve devlet şeklinde sıralanabilir. Özellikle çağdaş ve kompleks toplumlarda bu temel kurumlara ihtiyaç daha...

Din

Geleneksel toplum, din ekseninde şekillenmiş bir toplumdur. En-düstri toplumuna doğru değişme sürecinde din sosyal hayatı belirleme gücünü kaybetmekte, siyasi hayattan ise tamamen çekilmek zorunda...

Serbest Zaman Kurumu

  İnsanlık tarihinin XX. Yüzyılın ortalarından günümüze kadar uzanan evresi “geç kapitalizm”, “ileri endüstri toplumu”, “endüstri-ötesi toplum”, “programlanmış toplum”, “postmodern toplum”, “bilgi toplumu”, “tüketim toplumu”...

Yerleşim

Geleneksel toplumun ideal yerleşim birimi “köy”, endüstri toplumunun ise “kent”tir. Zirai hayattan endüstriye geçiş sadece nüfusun artmasını değil, belli bölgelerde yoğunlaşmasını da beraberinde getirmiştir....

Hedef ve Amaç Sistemi

  Her toplumda üyeler belli rasyonel amaç ve hedeflere sahip olmalıdır. Çevreye uyum ve mevcut durumun işlerliği için davranışla ilgili belli bir amaç ve hedef...

Eğitim Kurumu

    Eğitimin temel özelliği, onun bir sosyalleştirme (sosyalizasyon) süreci olmasıdır. Bütün sosyal olay ve olgular bir eğitim sürecinde yapısallaşırlar. O, her yerde ve her zamanda...

Haberleşme Sistemi

Bir toplumun fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için üyeleri ve grupları arasında belli bir haberleşme sisteminin bulunması gerekir. Grup hayatının sürekliliği insanlar arasındaki fikir, düşünce, kanaat...

Tabaka Kavramı ve Tabakalaşma

  Evrensel karakteri dolayısıyla aslında daha önce incelememiz gereken tabaka kavramını sınıf kavramından sonra ele almamız, kronolojik bir seyir takip etmek ve tabakalaşma konusunda yapılan...

Modern Tabakalaşma ve Sınıf Teorileri

  Çatışma Teorileri Çatışma teorileri esas itibarıyla, Marx’ın “tarihi materyalizm” ve “diyalektik metod” ile temellendirdiği sosyal sınıflar teorisinden ilham alan görüşler manzumesi olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla Marx’ı,...

Geçiş Toplumları’nın Özellikleri Tranzisyonel Toplum

  Her halükarda tranzisyonel toplumların geleneksel sosyal ve kültürel yapıları dünyada meydana gelen değişmelerden büyük ölçüde etkilenmiş bulunmakta; öyle ki, bu durum onların toplumsal ve...

Sağlık

Geleneksel toplumdan günümüze uzanan sosyal değişme sürecinde sağlık alanında gerçekleşen değişiklikler, -I. Illich gibi radikal eleştirel sosyologlar dışında- büyük çoğunluk tarafından olumlu görüldüğünden ‘ilerleme’...

Toplum Normları ve Değer Yargıları

  Fertler toplumda tek başına bir ağaç gibi bulunmazlar. Onlar aralarında bir davranış ağı oluştururlar. Bu davranış ağının bütününe sosyal davranış alanı adı verilir.  Fert...

Kültürel Formların Farklılığı

  Kültür türlü şekiller alır. Maddi gelişme ve manevi sistemler sosyal gruptan sosyal gruba farklılık gösterirler. Her halkın örf ve âdetlerden oluşan bir varlığı vardır....

Duygu ve Heyecanların Düzenlenmesi

  Toplum, insan adı verilen varlıkların karşılıklı ilişkileri sonucunda oluşur. İnsan bir makina veya otomat değildir. O yalnız rasyonel değil, duygu ve heyecan yüklü bir...

Sosyal Sapmaları Kontrol

  Toplumun bir diğer görevi de, ortaya çıkan veya çıkabilecek davranış sapmalarını kontrol etmek ve düzeltmektir. Sosyal sapma, sosyal organizasyonsuzluğun temelinde bulunur. Bu nedenle sapkın...

Meşruiyet

Bir toplumun statüye dayalı hiyerarşi düzeni meşruiyetini ispat etmiş olmalıdır. Meşruiyet, bir toplumda mevcut sosyal düzenin temel normlarına dair bir karşılıklı sözleşme ve uzlaşmanın...

Toplum Tanımları

  Sosyoloji, kendisine inceleme alanı olarak “toplum”u seçen bir bilimdir. Benzetmek gerekirse onun on ikideki hedefi toplumdur. Bu nedenle öncelikle açıklaması gereken toplum kavramıdır. Demek...

TEMEL SOSYAL SÜREÇLER

  Yukarıdaki şemadan da anlaşılacağı gibi, temel sosyal süreçleri, “birleştirici” ve “ayırıcı” süreçler olmak üzere iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Birleştirici süreçler işbirliği, uyuşma...

Sosyal Değişme Nedir ?

  “Sosyal değişme”, geniş anlamlar içeren ve “sosyal yapı” ile birlikte sosyolojinin tamamını ifade eden bir kavramdır. Sosyal yapı, toplumda yeri olan bütün kurumlar ve...

En Çok Okunanlar