Makro Sosyoloji

Siyasi Sistem

  Toplum, fertlerin, sosyal grup ve kurumların karşılıklı ilişkisinden doğan bir varlıktır. Fertler arası ve sosyal grup ve kurumların işleyişi, aralarındaki ilişkilerin düzenlenmesi, değişmesi belli...

Sosyal Davranış ve Sosyal Süreç İlişkisi

Giriş bölümünde, sosyolojinin aynı zamanda bir sosyal süreçler bilimi olduğuna değinmiştik. Ve şöyle demiştik:’’ Sosyal süreçler karşılıklı davranışların yani etkileşimlerin bir amaca yönelik anlamlı...

Rol Dağıtımı

  Bir toplumun varlığını sürdürebilmesi için o toplumda belli bir rol yapısı ve rol farklılığının bulunması gereklidir. Roller toplumun üyeleri tarafından ortaklaşa kabul görmüş, herkesçe...

Aile

Geleneksel toplumun aile modeli “geniş aile”dir. Geniş aile ikiden fazla kuşağın ve tüm kardeşlerin aynı çatı altında yaşamalarını ifade eden bir kavramdır. Endüstri toplumu...

Sınıf Kavramı

Fransızca’ya XIV., İngilizce’ye XVI. yüzyılda girmiş olan “sınıf” (classe), Latince “classis”den gelen bir kelimedir. “Classis”, yurttaşları sahip oldukları servete göre birbirinden ayıran çeşitli kategorileri...

Modernite Nedir ?

Basitçe dile getirilecek olursa modern toplumların ve modern projelerin beş temel fikrin egemenliği altında olduğu söylenebilir:      Hakikate ve yönteme inanılması     Nihai örneklere inanılması     Açıklamaya...

SOSYAL KURUMLAR

  Kurum Kavramı Bir sosyal grup (menfaat birliği dâhil) meydana getiren fertlerin bu grubu yürütebilmek, görevlerini yerine getirebilmek üzere kurulu olarak buldukları veya kurup geliştirdikleri usullere...

Sosyal Grup ve Toplum

  Sosyolojinin önemli meselelerinden biri de fert ve toplum arasındaki ilişkileri belirlemek ve açıklamaktır. Yapılan mikro sosyolojik araştırmalarla fert ve küçük gruplar arasındaki ilişkiler basit...

Geleneksel Toplum’un Özellikleri

  Bir ideal-tip olarak ele alındığında, sosyo-ekonomik yapısı itibariyle, üyelerinin tabiatın kendilerine sunduğu mallardan doğrudan doğruya ihtiyaçlarını karşıladıkları ve onları sadece cüz’i bir şekilde işledikleri...

Sosyalleştirme

  Toplumun en önemli fonksiyonlarından biri de üyelerini sosyalleş-tirmesidir. Sosyalleşme insanın doğumundan ölümüne kadar uzanan bir süreçtir. Biyolojik merkezli bir yapıdan sosyal bir varlık haline...

Nüfus

Genel olarak dünya nüfusu yüzyıllar boyunca çok düşük bir hızla artmış, endüstrileşme döneminde bu hız çok yükselmiş, daha sonra tekrar düşerek görece sabit bir...

Toplum Normları ve Değer Yargıları

  Fertler toplumda tek başına bir ağaç gibi bulunmazlar. Onlar aralarında bir davranış ağı oluştururlar. Bu davranış ağının bütününe sosyal davranış alanı adı verilir.  Fert...

Sosyal Değişmeyi Sağlayan Faktörler

  Sosyal değişmeyi sağlayan faktörler pek çoktur. Bu nedenle tek bir faktör yerine foktörler kavramını kullandık. Ancak bunları: •    İç faktörler •    Dış faktörler altında toplamak...

Din

Geleneksel toplum, din ekseninde şekillenmiş bir toplumdur. En-düstri toplumuna doğru değişme sürecinde din sosyal hayatı belirleme gücünü kaybetmekte, siyasi hayattan ise tamamen çekilmek zorunda...

Kurumların Sınıflandırılması

  Nesneleri, olayları ve olguları kendilerine atfedilen özellikler ve bu özelliklerin bir tip oluşturmasına göre sınıflandırırız. Bir tip oluşturan varlıklar bütünü (model), her bütün de...

Küreselleşme Nedir ?

Bir tanımın meydan okumasıyla başlayalım. Küreselleşme nedir? O, büyük mesafelere karşılık küresel karşılıklı bağımlılık ve değiş tokuşun artan hızlanmasına yol açan süreçlerden oluşmaktadır. Küreselleşme...

KÜLTÜREL YAPI

  Sosyo-kültürel yapı birlikte bir bütünlük arzeder. Bu nedenle öncelikle her iki kavramın neyi ifade ettiği ve hangi olgulara karşılık olarak kullanıldıklarının açıklanması gerekir. Kültür Nedir? Kültür...

Ahlak Kuralları

  Ahlak kurallarının temelinde ahlaki değer yargıları bulunur. Ahlaki değer yargısı da bir obje (olay, olgu, nesne) hakkında “iyi” veya “kötü” şeklinde verilen değer yargısıdır....

Duygu ve Heyecanların Düzenlenmesi

  Toplum, insan adı verilen varlıkların karşılıklı ilişkileri sonucunda oluşur. İnsan bir makina veya otomat değildir. O yalnız rasyonel değil, duygu ve heyecan yüklü bir...

Eğitim Kurumu

    Eğitimin temel özelliği, onun bir sosyalleştirme (sosyalizasyon) süreci olmasıdır. Bütün sosyal olay ve olgular bir eğitim sürecinde yapısallaşırlar. O, her yerde ve her zamanda...

Sosyal Tabakalaşma ve Hareketlilik

  Geleneksel toplum, doğuştan getirilen ayrıcalıkların olduğu ve bu ayrıcalıkların hukuk sistemi tarafından güvence altına alınmış olduğu bir toplumdur. Böyle bir toplumda sosyal tabakalar kesin...

Serbest Zaman

Geleneksel toplumdan endüstri toplumuna doğru değişme sürecinde ortaya çıkan bir diğer olgu da serbest zaman faaliyetleriyle ilgilidir. Uzun bir zaman diliminde çalışma saatlerinin günde...

Değişmeyle İlgili Kavramlar

  Sosyolojide şu ya da bu şekilde değişmeyi içeren evrim (evolution), devrim (revolution), büyüme (growth), ilerleme (progress), geliş-me/kalkınma (development), modernleşme (moder-nization), batılılaşma (westernization) ve kültürel...

SOSYAL YAPI

  Sosyal yapı, kültürel yapıdan farklı bir olguyu tasvir eder. Sosyal yapı daha çok, sosyal yapıyı oluşturan unsurların mekanik bir bütünlüğüdür. En genel anlamıyla sosyal...

Statü Farklılaşması

  Bir toplumun belli bir sosyal yapıya sahip olabilmesi için tolumu oluştura şahısların o toplumda belli bir statüsünün bulunması gerekir. Bu toplumun sistem özelliğinin gereğidir....