Ankara Savaşı Tarihi, Sonuçları, Nedenleri, Kaç Yılında Yapılmıştır

0
39

Ankara Savaşı, Yıldırım Bayezid ile Timur arasında Ankara yakınlarında Çubuk ovasında 28 Temmuz 1402’de meydana gelen savaş.

Anadolu’dan Hindistan’a kadar uza­nan bir imparatorluk kurmuş olan Ti­mur’un fütuhat sahasına Anadolu’yu da dahil etmesi, aynı yer üzerinde hak iddia eden Osmanlılar’la arasını açmıştır. Di­ğer taraftan Memlûk Sultanı Berkuk’un ölümü, Timur’un kendisine rakip olarak gördüğü Mısır ve Anadolu’daki bu iki devleti ortadan kaldırmak için uygun bir zemin hazırlamıştır. Ayrıca Memlükler’le Osmanlılar’ın arasının açılması da Ti­mur’un işini kolaylaştırdı. Bu fırsattan faydalanarak 1399’da Bağdat’ı ele ge­çiren Timur, Celâyirli Hükümdarı Sultan Ahmed ve Karakoyunlu Türkmen reisi Kara Yusuf’un Osmanlılara sığınması­na sebep oldu. Bu durum Timur’un Os­manlı Devleti’ne müdahale etmesine fırsat verdi. Nitekim bunların iadesi isteği Yıldırım tarafından kabul edilmedi ve bundan dolayı iki hükümdar arasında hakaret dolu mektuplar teati edildi. Osmanlılar’a vergi vermekte olan Erzincan Emîri Mutahharten’in bu sırada Ti­mur’un hâkimiyetine girmesi, iki hü­kümdarın arasının daha da açılmasına yol açtı. Mutahharten’e vergisini öde­mesi için ihtarda bulunan Bayezid’e Ti­mur tarafından gönderilen tehdit ve nasihat mektubuna Bayezid sert bir şe­kilde karşılık verdi. Bunun üzerine Akkoyunlu beyi Karayülük Osman Bey ile Mutahharten’in rehberliğinde Sivas’a yü­rüyen Timur, Malkoçoğlu Mustafa Bey tarafından müdafaa edilen Sivas’ı ku­şattı. On sekiz gün dayanabilen Sivas, kimsenin kanının dökülmeyeceği vaadiyle teslim oldu ise de Timur şehre gi­rince müdafileri hendeklere doldurtup canlı canlı üzerlerini örttürmek suretiy­le büyük bir katliam yaptı, şehri de ya­kıp yıktı. Ancak Bayezid’in kuvvetleri hakkında yeterli bilgiye sahip olamadı­ğı için, kendisine sığınmış olan Anadolu beylerinin tahrikine rağmen daha ileri gitmedi. Timur bundan sonra Elbistan üzerinden hareket ederek önce Malat­ya’yı, sonra Behisni’yi aldı ve 1401’de Suriye seferine çıktı.

Yıldırım Bayezid hazırlıksız yakalan­dığı için Sivas kuşatmasına müdahale edemedi ise de muhtemel bir istilâya karşı Kayseri civarına geldi. Timur’un Suriye seferi ile meşgul olduğu bir sıra­da da Sivas seferinde Timur’a yardım eden Mutahharten’i cezalandırmak mak­sadıyla doğu sınırına giderek Erzincan ve Kemah’ı aldı. Fakat Timur yanındaki kuvvetleri yeterli görmeyerek Bayezid’e karşı bir harekete girişmedi. Diğer taraf­tan bu müdahaleler Bayezid’le Timur’un arasının büsbütün açılmasına yol açtı. Nitekim Timur’un Arrân’a gelmesi Bayezid’in muhtemel bir istilâya karşı or­dusuyla Sivas’a doğru hareketine sebep oldu. Bunun üzerine Timur da Nahcivan’a geldi; Bayezid’in durdurulması için de torunu Şâhruh idaresinde kuvvet şev­ketti. Ancak, Mutahharten’in aracılığı ve Osmanlı devlet adamlarının ısrarı ile iki hükümdar arasında bir anlaşma teşeb­büsü olduysa da Kara Yusuf’un kendi­sine teslim edilmesini isteyen Timur an­laşmaya yanaşmadı. Bunda, Çin imparatorunun ölümü dolayısıyla doğuya ya­pacağı sefer öncesinde kendisi için bü­yük bir tehlike teşkil eden Anadolu me­selesini halletmeye karar vermesi rol oynamış olmalıdır. Bu sebeple Orta Asya’daki kuvvetlerinden takviye alan Ti­mur, 13 Mart 1402’de Tebriz’den gön­derdiği elçi vasıtasıyla, savaş mesuliye­tini Bayezid’e yüklemek için ondan bazı isteklerde bulundu. Timur’un istekleri arasında Kemah’ın Mutahharten’e geri verilmesi, Anadolu beylerinden alınan toprakların iadesi, şehzadelerden biri­nin kendi yanına gönderilip bağımlılık alâmeti olarak vereceği külah ve keme­rin kabul edilmesi, ayrıca Kara Yusuf’un da kendisine iadesi yer alıyordu. Ancak bu tekliflerin hiçbiri Bayezid tarafından kabul edilmedi. Bunun üzerine Timur bütün ordusunu toplayarak Anadolu’yu istilâ etmek için harekete geçti.

Timur’un Anadolu’ya hareketi karşı­sında Yıldırım Bayezid Bizans imparato­ruyla anlaşarak İstanbul muhasarasını kaldırdı ve iki koldan hareket ederek Ankara önlerine geldi. Timur da torunu Mirza Mehmed vasıtasıyla Kemah Kalesi’ni aldıktan sonra Sivas’a yürüdü. Bu­nun üzerine ordusunun çoğunluğu pi­yade olan Yıldırım, dağlık bölgede mevzilenmek için Akdağmadeni ve Kadışehri civarına hareket etti ve Timur’u bura­da karşılamaya karar verdi. Casusları vasıtasıyla Osmanlı ordusunun her tür­lü hareketini öğrenen Timur. Tokat ta­rafının tutulduğunu haber alınca Kay­seri-Kırşehir yoluyla Ankara’ya geldi ve kaleyi kuşattı. Diğer yandan Bayezid de hızlı bir yürüyüşten sonra Kalecik-Ravlı üzerinden ve Timur’un hiç beklemediği bir yoldan Çubukova’da Melikşah köyüne indi. Osmanlı kuvvetlerinin bekleme­diği bir anda karşısına çıkması üzerine Timur çok şaşırmış olmasına rağmen, Yıldırım’ın hemen saldırmaması sebe­biyle bir gece içinde yer değiştirerek ye­ni bir cephe meydana getirdi. Savaş bü­yük bir ihtimalle 28 Temmuz 1402 Cu­ma günü vuku bulmuştur. Kaynaklara göre Timur’un ordusu 160.000, Osman­lı ordusu ise Timur Fetihnamesi’ne gö­re 70.000  Behiştî’ye göre ise 90.000 kişi idi. Öte yandan ço­ğunluğu süvari kuvvetlerinden meydana gelen Timur’un ordusunda otuzdan faz­la da fil vardı. Sırp kralı ise 20.000 kişi ile Osmanlı saflarında yer almaktaydı. Savaş, casusları vasıtasıyla Osmanlı ordusundaki Kara Tatarlar’ı kendi tarafı­na çeken Timur’un lehinde gelişti. Neşrî, başta Germiyan askeri olmak üzere bazı Anadolu beyliklerine ait kuvvetlerin, daha önce Timur’a sığınmış olan beyle­rinin tarafına geçtiğini ifade etmektedir. Bu durum karşısında Osmanlı or­dusu bozuldu; yanında 3000 kişi olduğu halde savaşa devam eden Yıldırım Ba­yezid’de sonunda esir düştü. Dağılan Osmanlı kuvvetlerinin ardından bütün Anadolu Timur’a mensup emirler tara­fından istilâ edildi. Savaş sonrasında Ti­mur. Fransa Kralı VII. Şar ile İngiltere Kralı IV. Henry’e zafernâme göndermiş ve kendilerinin yenemedikleri Osman­lı hükümdarına karşı başarısını bildir­miştir.

Ankara Savaşı Türk tarihinde iki müslüman devlet arasında yapılan en bü­yük savaşlardan biridir. Bu yenilgiden sonra, Anadolu’da uzun mücadeleler so­nunda kurulmuş olan Türk birliği bo­zulmuş, ayrıca devletin fütuhat hareke­ti ve bu arada İstanbul’un fethi yarım yüzyıla yakın bir süre aksamıştır. Savaşı takiben Anadolu beylikleri yeniden can­lanmış. Timur orduları tarafından şehir­ler yağmalanmış ve Osmanlılar’ın kurdu­ğu düzen bozulmuştur. Ayrıca Osmanlı şehzadeleri arasında başlayan taht mü­cadeleleri pek çok yerin el­den çıkmasına ve kardeş kanı dökülme­sine yol açmıştır.