Mehmet Ali Ağakay kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

59

Mehmet Ali Ağakay kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1893-1965) Türk dilbilimci, sözlük yazarı. Türk­çe sözcük ve deyimlerin derlenmesin­de önemli çalışmalar yapmıştır. Girit’te doğdu, ilköğrenimini Hanya’da, ortaöğ­renimini İzmir’de yaptı. Askeri Tıbbiye’de okuma­ya başladı, ancak Balkan Savaşı’nın patlak vermesi üzerine hekim yardımcısı olarak orduya katıldı. Birinci Dünya Savaşı’nda da görev yaptıktan sonra, Askeri Tıbbiye’ye dönerek 1917 yılında bitirdi. Ulu­sal Kurtuluş Savaşı’ndaki hizmetlerinden dolayı İstik­lal Madalyası aldı. Savaştan sonra çeşitli yerlerde doktorluk yaptı. 1936 yılında Türk Dil Kurumu’na girdi ve Terim Kolu’nda çalıştı. 1937-1946 arası Gaziantep milletvekilliği yaptı. 1941 yılında TDK Sözlük Kolu başkanlığına getirildi. Bu görevi 1962’ye değin sürdürdü. TDK Onur Üyesi olan Ağakay 1965’te Ankara’da öldü.

Ağakay’ın 1936 yılında, dil konusunda yazdığı birkaç yazının Atatürk’ün dikkatini çekmesi üzeri­ne TDK’ya alınması, ömrünün son gününe değin sürecek titiz bir çalışmanın başlangıcı oldu. İlk baskısı 1945’te yapılan, daha sonra her baskıda biraz daha olgunlaştırarak genişlettiği Türkçe Sözlük en önemli çalışmalarından biridir. Ağakay bu sözlükle “Dil Devrimi”nin başlamasından on üç yıl sonra, daha önceki sözlüklerde bulunmayan binlerce deyimi, yeni sözcük ve terimi ilk kez topladı. Sözlük düzenleme yöntemlerine yenilikler getirdi. 1962 yılında yayımla­nan Fransızca-Türkçe Sözlük, alanındaki boşluğu dolduran önemli bir yapıt sayılmaktadır.

YAPITLAR:

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 2. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983