Juan Bautista Alberdi kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

22

Juan Bautista Alberdi kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1810-1884) Arjantinli filozof ve siyaset adamı. Görüşleriyle 1853 Arjantin Anayasa­sının temelini oluşturmuştur. Tucuman’da doğdu. Paris’te öldü. Genç yaşında öksüz kalınca öğrenimini sürdürmek için Buenos Aires’e göç etti. Orada karşılaştığı yeni güçlükler yüzünden bir süre öğrenimine ara verdi. Sonra Hukuk Fakültesi’ne yazıldı, öğrenimi yanında mü­zikle de ilgilendi, müzik konularını içeren bir dergi çıkardı. Bu alanda sağladığı başarıyla geniş bir çevre kurdu. O dönemin ünlü aydınlarından Marcos Sastre ile tanıştı, onun düzenlediği sanat ve bilim konuşma­larına katıldı. Böylece, Sastre’nin öncülük ettiği ve içlerinde, Alberdi’nin de bulunduğu bir aydınlar topluluğu oluştu. Sonraları 1837 Kuşağı adı verilen bu topluluk, ozan Esteban Echeverria ile eğitimci Do­mingo Sarmiento’nun yönlendirmesiyle Avrupa’da gelişen yeni düşünceleri öğrenme olanağı buldu. Bu arada, Fransa’da yayımlanan ve dönemin felsefe sorunlarını içeren yayınlar getirtilmeye başlandı.

Bu yeni düşünceler ve ilerici gelişmelerden tedir­gin olan başkan Manuel de Rosas’ın baskı yöntemine başvurması üzerine, içlerinde Alberdi’nin de yer aldığı kimi aydınlar başka ülkelere sığındılar. Alberdi önce Montevideo’ya gitti, orada bir Göçmenler Birliği oluşturdu. Bir süre sonra Avrupa’ya geçerek İtalya ve Fransa’ya gitti. Avrupa’da gelişen yeni felsefe görüş­leri ve toplum anlayışlarını yakından tanıdı. Şili’ye gitti; orada kendisine uluslararası ün sağlayan, hukuk, şiir, yergi, eleştiri konularını içeren yazılarını, yapıtla­rını yayımlamaya başladı. 1852’de Rosas’ın yönetim­den uzaklaştırıldığını duyunca Arjantin Anayasası’nın temel ilkelerini oluşturan Bases Para la Organizacion Politica de Confederacion Argentina (“Arjan­tin Politik Organizasyonunun Temelleri”) adlı kitabı­nı yazdı. 1853’te Avrupa Bakanı olarak görevlendiril­di. Paraguay Savaşı (1864-1870) nedeniyle yazdığı El Crimen de la Guerre (“Savaş Suçu”) adlı yapıtında dünya barışını savundu.

Alberdi, felsefeyle ilgili düşüncelerini, genellikle, yönetim ve özgürlük konuları üzerinde yoğunlaştırdı. Hugo Grotius’un devlet anlayışından esinlenen Alberdi’ye göre yönetimin başlıca görevi kişi özgürlü­ğünü ve toplumsal gelişmeyi sağlamaktır. Bütün uluslar barışçı, özgürlükçü olmalıdır. Ulus yöneti­minde başlıca ilke demokrasiye dayalı bağımsız bir cumhuriyetin kurulmasıdır. Saldırganlık, hangi ne­denlere dayanırsa dayansın suçtur, uygarlıkla bağ­daşmaz.

Alberdi’nin hukuk anlayışı Hırıstiyanlık’ın ahlak anlayışından kaynaklanır. Felsefesi ise materyalisttir; düşüncelerin yaşamdan ve toplum olaylarından kaynaklandığını ileri sürer. Görüşlerinde yerici, alaycı bir anlatım egemendir.

YAPITLAR:

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 4. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983