Andronikos kimdir? Hayatı

23

Andronikos kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (İÖ 50 – İS 10) Eski Yunanlı düşünür. Aristoteles’in yapıtlarını toplayarak konularına gö­re düzenlemiştir. Rodos’ta doğdu. Ölüm yeri, yaşamının ilk dö­nemlerinde üzerinde çalıştığı konular yeterince bilin­memektedir. Kaynaklardaki veriler de çelişkilidir. Andronikos’un, felsefe tarihindeki önemi, Aris­toteles’in o dönemde çok az bilinen yapıtlarını toplayıp bir bütün olarak düzenlemesinde, bu konu üzerinde çalışacaklara bir kaynak bırakmasındadır. Çalışmaları arasında en özgün olanı Aristoteles’in kitap durumuna gelmemiş ders notlarını derleyip düzenlemesidir.

Andronikos’un çalışmalarında uyguladığı yön­tem çağına göre yenidir. Bu yöntemin temel ilkeleri konu, yazılış sırası, karşılaştırma, birbiriyle bağlantı bulma gibi dört bölüme ayrılır.

Andronikos bu ilkeler ışığında, önce Aristoteles ile Theophrastos’un o dönemde bilinen bütün yapıt­larını topladı. Konularına göre bağımsız bölümlere ayırdı. Sonra, bu konular arasında kurulan iç bağlantı ayrı ayrı kitapların ortaya çıkmasını sağladı.

İkinci çalışma aşamasında, Aristoteles ile The­ophrastos’a yakınlarınca gönderilen mektupları ele aldı. Bunları da konularına göre düzenledi, dizinlerini çıkardı.

Üçüncü aşamada ise Aristoteles ile Theophrastos’ un yaşamıyla ilgili bilgileri topladı, değerlendirerek düzenledi. Sonra kendi özel görüşlerini, onlarla ilgili yorumlarını yazdı. Bu çalışmada dayandığı kaynakla­rı eleştirici bir tutumla değerlendirdi.

Felsefe tarihinde, yapıtları konularına göre ayıra­rak düzenlemeyi, kaynaklardan yararlanırken eleştiri­ci bir tutumu benimsemeyi ilke edinen ilk düşünür Andronikos’tur. Onun kendi görüşlerini, Physeus ile Kategoria konularındaki yorumlarını içeren yapıtları olduğu söylenirse de bunlar günümüze kalmamıştır.

Andronikos kendinden sonra gelen araştırıcıları etkilemiş, Aristoteles’in, Theophrastos’un yapıtları konusunda daha geniş, daha uzun süreli çalışmalara girişenlere öncülük etmiştir. Özellikle Aristoteles’in bilinmeyen yapıtlarının ortaya çıkarılmasına yol aç­mıştır.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 6. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983