Ana Sayfa Kimdir Şeyhü’l-İslam Hoca Saadeddin efendi kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

Şeyhü’l-İslam Hoca Saadeddin efendi kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

0

Şeyhü’l-İslam Hoca Saadeddin efendi kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: Meşhur Osmanlı ulema ve tarihçilerinden, münşi ve siyaset sahibi bir zat olup Bursa’da medfun Hasan Can Efendi’nin oğludur. «Eğri» Muharebesinde şanlı bir surette muzaffer olmamız bilhassa bu zatın teşvik ve gayreti ile olduğunu tarih kitabları hikaye ederler. (Tacü’t-Tevarih) isminde eski usul üzere yazılmış iki cildlik Osmanlı tarihi (Hoca Tarihi) ismi ile de meşhur olup Mösyö Banoti tarafından İtalyanca ‘ya terceme edilip basılmıştır. Bu eserden başka Molla Muslihiddin Lari’nin (Mir’atü’l-Edvar) ismindeki tarihin tercemesi ve (Risale-i Kuşeyriye) Tercemesi vardır. Bazı ilmi kitablara haşiyeler de yazmıştır. Yavuz Sultan Selim Han’ın menkıbelerini ihtiva eden (Selim-name) isminde bir eseri daha vardır ki (Tacü’t-Tevarih) kitabının sonunda basılıdır.

Bu dünyadan göçmesi:

‘Nagehan geçdi Hoca Saadeddin’

mısra’ının delaleti olan 1008 (1600) tarihinde vefat etmiştir. Kabri Eyyüb civarında Yahya Efendi Tekkesi avlusunda yaptırdığı mescidin yanındadır.

1025 (1616) tarihinde irtihal ederek yanına defn edilen dördüncü oğlu sudurdan (kazaskerlerden) Abdulaziz Efendi de fazilet sahiblerinden bir zat olup üç dilde (Arapça, Farsça ve Osmanlıca) şiirleri ve Mehmed ibn-i İbrahim El-iyci’nin ahlak ve muhadarat kitablarından (Miftahu’s-Saadet) ismindeki eserinin tercemesi vardır.

Hoca Saadeddin Efendi’nin medfun olduğu mahalde 1273 (1857) ta­rihinde Evkaf’a kaydolunan 1023 (1614) tarihli vakfiye ile bina ettiği (yaptırdığı)zaviyeye muasırı bulunduğu Hüdai Hazretlerinin halifelerine meşruta kıldığı vakfiyeden kendisinin Hüdai Hazretlerine intisab ettiği veya onun öz dostlarından olduğu anlaşılıyor.

Şiir yazma kabiliyeti de vardır.

(Tacü’t-Tevarih): Osmanlıların zuhurundan ikinci Selim’in saltanatının sonuna kadar geçen olayları açıklayan (münakkah) seçkin bir tarihtir. Sonunda her padişah zamanındaki meşayih ve ulemanın hayatları da ilave edilmiştir. Yazı yazma (hat) san’atına da intisab etmiş olup sülüs, nesih, ta’likde mahareti vardı. Bir de (Risale-i Şemailiye)si vardır.

Babasına söylediği tarih :

«Sa’di-i matem-zede tarihini

Dedi ila rahmet-i Rabb-i Celil.»

Şair Senai’nin de manzum (Selimname)si vardır.

Kaynak: Osmanlı Müellifleri, Bursalı Mehmed Tahir Bey, Meral Yayınevi, 3. Cilt.