Washington Allston kimdir? Hayatı ve eserleri

25

Washington Allston kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1779-1843) ABD’li ressam. Romantik akımın ABD’deki en önemli öncülerindendir. Güney Carolina’da doğdu.  1800’de Harvard Üniversitesi’nde yükseköğrenimini tamamladıktan sonra Charleston’da sanat öğrenimini sürdürdü. 1801’de İngiltere’ye gitti, Kraliyet Akademisi’nde Benjamin West’in öğrencisi olarak çalıştı.  1803-1804’te Paris’te, 1804-1808 arasında da İtalya’da bulundu. Burada, İngiliz şair Samuel Taylor Coleridge ve ABD’li yazar Washington Irving’le tanıştı. 1808’de ABD’ye döndü, evlenerek Boston’a yerleşti. 1811’de eşiyle birlikte yeniden İngiltere’ye gitti, ancak bir süre sonra eşinin ölümü üzerine ABD’ye döndü; 1818’den ölümüne değin orada yaşadı. Allston’ ın yaşamı, özellikle son yıllarında, yalnızca sanatçı­lardan oluşan bir çevrede soyutlanmış olarak geçti. Olağan portre çalışmalarının ötesine geçme çabaları, dar bir sanatçılar çevresi dışında anlaşılmadı. Cambridgeport’da öldü.

Allston, İngiltere’ye ilk gidişinde, neo-klasik üsluptan Romantizm’e doğru kaymış bulunan West’le çalıştı ve Fuseli ile Turner’a ilgi duydu; Martin’in romantizminden esinlendi. Kraliyet Akademisi’nde öğrendiği çizim ve renk kullanımı teknikleri daha sonraki romantik yapıtlarında gerek duyduğu “buğu­lu atmosfer” için bir temel oluşturdu. Allston’ın romantizmi, dramatik ve doğaüstü konulara yönelen, doğanın gizemli, ürkütücü görünümlerine yer veren yapıtlarında belirir.

Paris’te bulunduğu dönemde, Poussin ile Salvator Rosu’dan etkilendi, İtalya’da Titian, Tintoretto, Veronese gibi Venedik Okulu ressamlarına ilgi duy­du; onların hareketli tekniğini, renk uyumunu benim­sedi. Bu özellikleri, tarih ve edebiyat konulu resimle­rinde, manzaralarında özümsemeye çalıştı, İngiltere’ ye ikinci gidişinde gotik üslupta ürünler verdi.

ABD’de bulunduğu yıllarda ise, yakınlarının portreleriyle mizah dolu “janr” resimleri yaptı. Bu ülkede, bağımsızlığın kazanılmasıyla birlikte yayılmış olan milliyetçi duygular, özellikle yerel manzara, portre ve janr resimlerinin ilgi görmesine yol açıyor­du. Ama bu toplumsal çevre, aynı zamanda, kolay kavranabilen basit bir düzeyin ötesine geçen yapıtlara yabancıydı. Allston için bu durum, çelişki ve zorluk­lar yaratmıştır. Washington’daki Kongre Binası’nın dekorasyonuna katılmayı reddetmesi, Başkan Andrew Jackson’a ve onun simgelediği kitle kültürüne karşı çıkışının bir sonucudur.

Yazarlık yönü de olan Allston’ın 1810’da The Sylphs of the Seasons (“Mevsimlerin Perileri”) adlı bir şiir kitabı, 1850’de de Lectures on Art (“Sanat Üzerine Konuşmalar”) adlı bir denemesi yayımlanmıştır.

Özellikle ilk yapıtlarında, konularını Kutsal Kitap’tan, İlk Çağ tarihinden alan Allston, yine de 19.yy Amerikan resmini etkileyen ressamların başında gelir. Resmi, portreciliğin sınırlarının dışına çıkartmış, bazı önemli anlayışların doğmasını ve yerleşmesini sağla­mıştır. Doğayı bağımsız bir güç olarak yansıtması, Hudson River Okulu’na büyük bir esin kaynağı olmuştur. Doğanın dolaysızca görüntülenmesi yeri­ne, yarattığı ruhsal etkileri yansıtmaya çalışması, romantik akımın ABD’deki gelişimine yeni bir yön kazandırmıştır. Doğanın ve imparatorlukların dönemselliğini ilişkilendirerek Thomas Cole’u etkile­miştir. Dışsal gerçeklikten çok iç dünyaya yönelen ilk ABD’li ressam olan Allston, renk ve biçimin doğur­duğu psikolojik etkiler üzerinde durarak James McNeil Whistler’in yapıtlarını ve 20.yy’ın nesnel olmayan resim anlayışlarını öncelemiştir.

Resim:

Kitap:

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 5. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983