Walter Sydney Adams kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

27

Walter Sydney Adams kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1876-1956) Amerikalı astronom. Tayfölçümü yo­luyla, yıldızlar ve Güneş’le ilgili önemli bilgiler elde etmiştir. 20 Aralık’ta Antakya’da doğdu. Misyonerlik göre­vini tamamlayan ailesiyle birlikte 1884’te ABD’ye döndü. Dartmouth, Chicago ve Münih üniversitele­rinde astronomi okudu. 1904’te California’daki Mount Wilson Gözlemevi’nin kuruluşunda çalıştı ve uzun yıllar aynı gözlemevinin yöneticiliğini üstlendi (1923-1946). 11 Mayıs’ta, California’daki Pasadena’da öldü.

Adams, 1914’te Mount Wilson’da yaptığı göz­lemler sonucu, dev ve cüce yıldızların tayflarının birbirinden farklı olduğunu ve bu farklılığın yıldızla­rın “mutlak kadirlerinden ileri geldiğini saptadı. Bir dev yıldızın kadirinin (parlaklığının) bir cüce yıldızınkinden daha büyük olduğunu, dolayısıyla mutlak büyüklük ile mutlak kadir arasında doğrusal bir ilişki bulunduğunu belirleyen Adams, yıldızları mutlak kadirlerine göre sınıflandırarak, birçoğunun büyüklü­ğünü hesapladı. Yine o yıllarda, bir yıldızın görünür kadiriyle, mutlak kadiri arasındaki farkın, o yıldızın yere olan uzaklığından kaynaklandığını doğruladı vc bu noktadan yola çıkarak binlerce yıldızın uzaklığını ölçtü.

Çalışmalarını daha çok tayfölçümü konusunda yoğunlaştırmış olan Adams, 1949’da, yıldız tayfların­da belirgin olarak gözlemlenebilen, değişik hızlarda gaz bulutlarının ve birtakım karanlık çizgilerin varlığı­nı saptadı. O tarihten çok sonra, 1961 ‘de yapılan incelemeler, karanlık çizgilere bu bulutların neden olduğunu ortaya koydu. Tayf çizgilerinin yer değiş­tirmesini gözlemleyerek yıldızların yer değiştirme hızlarını ölçen Adams, gezegen atmosferlerinin yapısı üzerinde de çalıştı. Bunların yanısıra, Güneş lekeleri­ni inceledi ve bu lekeleri gözlemleme periyodundan yola çıkarak, Güneş’in kendi ekseni çevresindeki hızım ölçtü.

Adams, 1948’de Mount Palomar Gözlemevi’ne yerleştirilen 508 cm çapındaki dev teleskopun tasarlayıcılarından biridir. 1970’te SSCB’de daha büyük boyutlu (600 cm çapında) bir teleskopun yapımına değin, bu yansıtmalı tip teleskop uzun yıllar dünya­nın en büyük teleskopu olma niteliğini korudu.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansklopedisi, 2. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983