Vannoccio Biringuccio kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

24

Vannoccio Biringuccio kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1480-1539) İtalyan metalürji bilgini. De la pirotechnia adlı yapıtı 15. ve 16. yy’da metalürji teknikleri üzerine kap­samlı bir kaynak olmuştur. 20 Ekim 1480’de Siena’da doğdu. Babası mimar­dı. Siena tiranı Pendolfo Fetrucci tarafından Almanya’ya maden işleme yöntemlerini incelemeye yollandı.

1513’te Siena’ya döndükten sonra Boccheggiano ma­denlerinin ve darphanenin yönetimine atandı. 1516’da basılan paraların ayarlarını bozduğu gerekçesiyle ayaklanan Sienalı’lar tarafından işten atıldı. 1512’de ölen Pendolfo’nun oğlu Borghese Petrucci de bu olaya göz yumduğundan Siena’yı terketmek zorunda bırakıldı. Dolayısıyla Biringuccio için bu kentte yaşama olanağı kalmadı. Bu arada Venedik ve Floran­sa cumhuriyetlerinde incelemeler yaptı. 1523’te siya­sal ortam sakinleştikten sonra Siena’ya döndü. Eski saygınlığını yeniden elde etti. Dahası bir yıl sonra barut için gerekli güherçile üretimi tekelinin başına getirildi. 1526’da Floransa’dayken Petrucci’lerin yeni­den sürülmeleri üzerine 1530’a kadar Siena’ya döne­medi. Bu tarihten sonra Siena’da senatör seçildi; aynı zamanda mimarlık yapmaya başladı. 1538’de Roma’ da Papa III. Paul’ün dökümhanelerinin başına getiril­di. 1539’un başlarında Roma’da öldü.

Biringuccio’nun çeşitli madenlerdeki gözlemleri­ne dayanarak hazırladığı De la pirotechnia (“Fişekçi­lik Üzerine”) adlı yapıtı 1540’ta basıldı. On bölüm­den oluşan yapıt, metal cevherleri, ergitme teknikleri, gümüş ve altının cevherlerinden elde edilmesi, çeşitli alaşımlar, döküm teknikleri gibi konuları ve son olarak da 10. bölümde patlayıcılar ve fişekler için pirotekni yöntemlerini içerir. Ağaç baskı tekniğiyle yapılmış seksen dolayında resim, 15. ve 16. yy’da kullanılan metalürji tekniklerini bugüne aktarmakta­dır. Yapıtın bir özelliği de simyanın uygulamadaki başarılarıyla kuramsal yöntemlerini ayrıştırması ve arada bir bağ bulunmadığını ortaya koyarak, simyaya karşı bir tutum almasıdır. Dönemin ünlü mineraloji bilgini Agricola’nın, yapıtı De Re Metallica da (“Me­taller Üzerine”) büyük ölçüde Biringuccio’dan yarar­landığı bilinmektedir. Biringuccio ilgisini daha çok döküm teknikleri üzerine yoğunlaştırmıştır. Yapıtı, dönemin metalürji teknikleri ve anorganik kimya uygulamalarıyla ilgili kapsamlı ve güvenilir bir kay­nak olmuştur.

YAPITLAR (başlıca):

De la pirotechnia, 1540, (“Fişekçi­lik Üzerine”).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansklopedisi, 17. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983