Vaftizci Yahya Kimdir, Hayatı, Hakkında Bilgi

108

YAHYA [Vaftizci] (İÖ I. yy – İ.S. I. yy)

İbrani peygamberi. Hz.İsa’nın peygamberliğine ilk inanan ve onu Ürdün Irmağı’nda vaftiz eden kişi olmasıyla ünlüdür.

İÖ I.yy sonlarında, Ürdün ırmağı kıyısında bir yerde doğdu, İS I.yy başlarında boynu vurularak öldürüldü. İbrani peygamberi Zakkarya’nın (Zekeriya) oğludur. Bir söylentiye göre Zekeriya çok yaşlıymış, çocuğu yokmuş, bir çocuğu olsun diye Tanrı’ya yakarmış. Bu yakarış üzerine Tanrı ona bir oğul vereceğini bildirmiş, belli süre gelince çocuk doğmuş, ona “dirilmiş” anlamında Yahya adı koyulmuş. İslam kaynaklarında da Yahya olarak geçen bu peygamber, İsrailoğulları’nı sapıklıktan kurtarmaya çalışmış, Tanrı’nın buyruğuna uymalarını, iyilik yoluna girmelerini önermiş. Buna karşın, toplumun üst tabakasından bir aile, Kutsal Kitap’in yasakladığı bir evliliği gerçekleştirmek istemiş. İki yakın kimse arasında evlilik olamayacağını, bu nedenle nikâhlarını kıyamayacağı-nı bildiren Yahya bu aileden ana ile kızın öfkesini üzerine çekmiş, bir süre sonra da başı kesilip bir tepsiye konarak halka gösterilmiş.

Din tarihinde “vaftizci” diye nitelenen Yahya’yı İslam kaynakları da peygamber sayar, ancak kendisine “kitap” indirilmediğini bildirir. Yahya, Israiloğul-ları’nı doğru yola getirmek için, yeni bir Tanrı elçisinin geleceğini halka açıklamış, bunun bir Tanrı bildirisi olduğunu söylemiştir. Bir süre sonra bu peygamberin İsa olduğunu ortaya atarak, onu Ürdün Irmağı’nda yıkayarak kutsamıştır (vaftiz etmiştir).

Yahya’nın, başının kesilip tepsiye konması olayı nedeniyle, Hıristiyan sanatında çok geniş bir yeri vardır. Özellikle resim ve mozaik türünde bu konuyu pek çok sanatçı işlemiştir.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi