Teodor Kasap Efendi Kimdir, Hayatı, Eserleri, Edebi Kişiliği, Hakkında Bilgi

20

TEODOR KASAP (1835-1905)

Osmanlı, gazeteci. Türkçe ilk mizah gazetesini çıkarmıştır.

Kayseri’de doğdu, İstanbul’da öldü. Rum asıllıdır. 1846’da İstanbul’a gitti. Kuruçeşme Rum Okulu’ nda öğrenimini tamamladı. Kırım Savaşı sırasında kendisiyle ilgilenen bir Fransız subay tarafından 1856’da Paris’e götürülerek öğrenimini burada sürdürdü. Söylentiye göre birkaç yıl da Alexandre Dumas Pere’nin kâtipliğinde bulundu. İstanbul’a döndükten sonra 24 Kasım 1870’te Diyojen adlı ilk mizah gazetesini önce Fransızca ve Rumca, daha sonra Türkçe olarak yayımlamaya başladı. Gazetede Ali Bey, Ebüzziya Tevfik, Ahmed Mithat ve Namık Kemal gibi yazarlarla birlikte çalışarak dilde yalınlaşmayı ve sanat alanında yerli kaynaklardan yararlanılması gereğini savundu. Ünlü yazarların yapıtlarını çevirdi ve tiyatro uyarlamaları yaptı. Ocak 1873’te Diyojen’in yayımı yasaklandı. Nisan 1873’te çıkarmaya başladığı yeni mizah gazetesi Çıngıraklı Tatar da Temmuz 1873’te kapatılınca 1874’te Hayal ve 1875’te de istikbal adlı günlük siyasi bir gazete çıkararak meşrutiyet yanlısı görüşlere yer verdi. 1877’de Hayal gazetesinde Kanun-ı Esasî’nin ilanından sonra yayımladığı “matbuat kanun dairesinde serbesttir” alt yazılı karikatüründen dolayı üç yıl hapse mahkûm oldu. Bir süre sonra kefaletle serbest bırakıldı ve yurt dışına kaçtı. Birkaç yıl sonra İstanbul’a dönmesine izin veren II. Abdülhamid tarafından Mâbeyn Kütüphanecisi olarak sarayda görevlendirildi. Yaşamının sonuna değin bu görevde kaldı.

• YAPITLAR (başlıca): Pinti Hamid, 1874; İşkilli Memo, 1875, (yeni harflerle, 1965).

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi