Sofya Kovalevskaya Kimdir, Hayatı, Çalışmaları, Hakkında Bilgi

144

KOVALEVSKAYA, Sofya Vasiliyevna (1850-1891) Rus kadın matematik bilgini. Kısmi diferansiyel denklemler kuramına katkılarıyla tanınır.

Sofya (Sonya) Vasiİiyevna Kovalevskaya, 15 Ocak 1850’de Moskova’da doğdu, 10 Şubat 1891’de İsveç’te, Stockholm’de öldü. Çarlık Rusya’sının en varlıklı ve soylu ailelerinden birinin çocuğuydu. Ünlü düşünür ve edebiyatçıların bulunduğu bir çevrede, yeni düşüncelerle tanışarak ve iyi bir eğitim alarak büyüdü. On beş yaşında bir yandan matematikle bir yandan da “kadınların kurtuluşunu” amaçlayan toplumsal akımlarla ilgilenmeye başladı. On sekiz yaşında St.Petersburg’daki (bugünkü Leningrad) denizcilik akademisinde görevli bir profesörden aldığı derslerle yoğunlaştırdığı matematik öğrenimini Avrupa’da sürdürmesini sağlayacak, anlaşmalı, yalnızca kâğıt üzerinde kalacağı, düşünülen bir evlilik yaptı. 1859’da, genç bir paleontolog olan eşiyle birlikte Heidelberg’e gitti, iki yıl sonra Kirchhoff ve Helmholtz’un derslerini izleme fırsatı bulduğu Heidelberg’den ayrılarak gittiği Berlin Üniversitesi’nde kadın olduğu için dersleri izlemesine izin verilmeyince Weierstrass’tan özel ders almaya başladı. 1874’te, en başarılı öğrencisi olduğu Weierstrass’dan ders almayı sürdürdüğü dört yıl içinde hazırladığı kısmi diferansiyel denklemler, Abel integralleri ve Satürn’ün halkaları konusunda üç önemli çalışmayla Göttingen Üniversitesi’nden doktorasını aldı. Kadın olduğu için kendisini öğretim kadrolarına kabul etmeyen Avıupa’daki üniversitelerin geleneğini yıkmaya Weierstrass’m etkisi de yetmeyince Rusya’ya dönen Kovalevskaya, ilgisini bir süre için matematikten toplumsal akımlara çevirdi. Anlaşmalı başlayan, ancak Rusya’ya dönüşünün ardından olağan ve mutlu bir döneme giren evliliğinin de etkisiyle, uzun süre matematikten olduğu kadar Weierstrass ile yazışmaktan da uzak duran Kovalevskaya, 1880’de bir kez daha bilimsel çalışmalara yöneldi ve gene Weierstrass’m yardımıyla, ışığın kristal yapılı ortamlarda yayılmasını araştırmaya başladı. Kocasının beklenmeyen ölümünün ardından 1884’te Mittag-Leffler’in yardımıyla Stockholm Üni-versitesi’nin öğretim kadrosuna katılmasıyla yaşamının en verimli dönemine giren Kovalevskaya, 1889’da profesörlüğe getirildi, iki yıl sonra bir grip salgını sırasında yaşamını yitirdiğinde henüz 41 yaşındaydı.

Önceki İçerikİbn-i Hurdazbih Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi
Sonraki İçerikAbdurrahman Şeref Kimdir, Hayatı Eserleri, Son Osmanlı Vakanüvisi