Samsun’un İki Maneviyat Mirasının Yeniden Topluma Kazandırılması Süleyman Paşa Medresesi ve Samsun Mevlevihanesi

Cafer
Sadık Yaran –
Samsun’un İki Maneviyat Mirasının Yeniden Topluma
Kazandırılması Süleyman Paşa Medresesi ve Samsun Mevlevihanesi

Samsun merkez ilçenin kültür tarihinde de,
günümüzde bina olarak ayakta kalmış tek medrese olan Hazinedarzade Süleyman Paşa
Medresesi…

Medreselerde dersler, zamana ve medresenin
düzeyine göre değişmekle birlikte genel olarak son dönemlerdeki ortalama bir
medresede şu tür dersler okutulduğundan söz etmek mümkündü:

• Sarf, Nahv

• Mantık

• Hadis

• Tefsir

• Adab-ı bahs (konuşma adabı)

• Vaaz

• Belagat

• Kelam

• Hikmet/Felsefe

• Fıkıh, Fıkıh Usulü, Feraiz

• Akaid

• İlm-i Ahlak

• İlm-i heyet (Astronomi)

• İlm-i hesap, vb.

Hazinedarzade Süleyman Paşa Medresesi, 1813 tarihli
bir medresedir.

Canikli Ali Paşa’nın hazinedarı Ordulu Behram
Ağa’nın oğlu olan Hazinedarzade Süleyman Ağa/Paşa, Caniklizade paşalarının bölgedeki
etkinliğinin ortadan kalkmasından sonra, bölgede söz sahibi olmuştur (s. 236).

Samsun’da en azından 16. Yüzyılın ikinci
yarısından (1576) Mevlevihane bulunduğu anlaşılmaktadır.

1869 yangınında ahşap kısımlar yanıp sadece
semahane ayakta kaldı.

Yaran, Cafer Sadık. (2011), “Samsun’un İki Maneviyat Mirasının Yeniden
Topluma Kazandırılması Süleyman Paşa Medresesi ve Samsun Mevlevihanesi
,” Samsun
Sempozyumu 13-16 Ekim Samsun, Bildiriler Kitabı, Cilt: 2, s. 235-245, Samsun
2012