Sadri Maksudi Arsal kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

33

Sadri Maksudi Arsal kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1880-1957) Türk tarihçi ve hukukçu. Türk tarihi ve hukuk tarihi üzerine çalışmalar yapmıştır. Kazan’da doğdu, 20 Şubat 1957’de İstanbul’da öldü. Babası, ulemadan Nizameddin Maksudi’dir. Kazan’da Allamiye Medresesi’nde okudu. Rus Öğret­men Okulu’nu bitirdi. 1901’de Paris’e gitti. College de France’da sosyoloji derslerini izledi. 1906’da Paris Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. İkinci ve üçüncü Rus Duması’nda Kazan Türkleri’ni temsil etti. Kazan’da avukatlık yaptı. 1917 Ekim Devrimi’nden sonra Kazan bölgesin­de kurulan İdil-Ural Devleti’nin ilk cumhurbaşkanı oldu. 1918’de İdil-Ural Devleti dağılınca, önce Fin­landiya’ya oradan da Paris’e gitti. 1923-1925 arasında Sorbonne Slav Ülkeleri Enstitüsü’nde Orta Asya Türk tarihi dersleri verdi. Ankara Hukuk Mektebi’nin çağrısı üzerine Türkiye’ye geldi. IV. dönem (1931-1935) Şebinkarahisar, V. dönem (1935-1939) Giresun ve IX. dönem (1950-1954) Ankara milletve­killiği yaptı.

1943’te İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesin­de öğretim üyesi oldu. 1945’te emekliye ayrıldı. 1950 seçimlerinden sonra Avrupa Parlamentolar Birliği Kongresi’ne Türk heyetinin başkanı olarak katıldı.

Sadri Maksudi Arsal’ın Türk Dili için adlı kitabı dil devriminin ilk yıllarındaki çabalara önemli bir katkı olmuştur. Önsözünü Atatürk’ün yazdığı bu yapıtta Türk dilinin geçmişi, bugünü ve geleceği üzerine düşünceler aktarılıyordu. Ancak “Deniz-bank”, “Etibank”, “Sümerbank” gibi adların, “bay”, “bayan”, sözcüklerinin yanlış olduğu yolunda tartış­ma açması, Arsal’ın gözden düşmesine neden ol­muştur.

Arsal’ın asıl çalışma ve uzmanlık konuları, Türk tarihi, Türk hukuku, genel hukuk tarihi ve hukuk felsefesidir. Bu çalışmalarında milliyetçi bir yaklaşım egemendir.

YAPITLAR:

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 8. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983