Robert Louis Stevenson Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

93

STEVENSON, Robert Louis (1850-1894)

İskoç yazar, şair ve edebiyat eleştirmeni. Romantik geleneğe bağlı yapıtları ve özellikle serüven öyküleriyle tanınmıştır.

Robert Louis Balfour Stevenson 13 Kasım 1850’de Edinburgh’da doğdu, 3 Aralık 1894’te Samoa Adaları’nda, Apia’da öldü. Tanınmış bir yapı mühendisinin oğluydu. Küçük yaşta yakalandığı solunum rahatsızlıkları daha sonra tüberküloza dönüştü ve tüm yaşamını etkiledi. Sağlıksızlığı yüzünden öğrenimini düzenli sürdüremedi. Ailesi mühendis olmasını istediyse de, onlarla anlaşarak Edinburgh Üniversite-si’nde hukuk öğrenimi gördü. Ama aslında yazar olmaya karar vermişti. Sağlık nedenleriyle birçok kez Avrupa’ya, özellikle de Fransa’ya gitti. Londra ve Paris’te sanat ve edebiyat çevrelerine girdi. Fransa ve Belçika gezilerindeki serüvenlerini anlattığı ilk kitabı An Inland Voyage (“İçerilere Bir Yolculuk”) 1878’de yayımlandı.

1876’da Fransa’da tanıştığı Fanny Osbourne adlı Amerikalı bir kadına âşık oldu. Ailesi bu ilişkiye şiddetle karşı çıktığı halde, kendisinden on bir yaş büyük, evli ve iki çocuklu Osbourne’un peşinden ABD’ye gitti. Zorlu bir yolculuktan sonra, parasız ve sağlığı iyice kötülemiş olarak California’ya vardı. 1880’de evlendiler. Ertesi yıl İskoçya’ya döndülerse de, iklimin elverişsizliği nedeniyle Avrupa’ya geçtiler ve dört yıl boyunca Fransa’nın güneyinde ve İsviçre’ de yaşadılar. Stevenson’ın sağlığına uygun iklimi bulabilmek için birçok yer gezdiler. ABD’yi ve Büyük Okyanus’taki adaları dolaştıktan sonra Samoa Adaları’na yerleştiler. Burada verimli bir dönem geçiren Stevenson, 1894’ün sonlarında ani bir beyin kanaması sonucu öldü.

Stevenson, özellikle çocuklar tarafından çok sevilen serüven öyküleriyle ünlüdür. Daha sonraki kimi yapıtlarım birlikte yazacağı üvey oğlu Lloyd Osbourne için yazdığı Treasure Island (Define Adası), bu romanların en tanınmışıdır. Roman, bir çocuğun korsanlar arasındaki öyküsüdür. 1886 tarihli Kidnapped (Kaçırılan Çocuk), 18. yy İskoçya’smda geçer. Asıl büyük ününü ise, aynı yıl yayımlanan ve bu romantik serüven öyküleriyle çarpıçı bir karşıtlık taşıyan The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde (Dr. Jekyll ile Mr. Hyde) adlı yapıtına borçludur. Çift kişilikli Dr. Jekyll’ın korkunç öyküsü, insan doğasındaki iyi-kötü çatışmasını ele alır. Yapıt, birçok kez sinemaya da uyarlanmıştır. Stevenson, romanlarının yanı sıra, denemeleri ve gezi yazılarıyla da önem kazanmış, 19. yy sonunun önde gelen yazarlarından biri olmuştur.

• YAPITLAR (başlıca): Roman: Treasure Island, 1883, (Define Adası, 1956); The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde, 1886, (Dr. Jekyll ile Mr. Hyde, 1944); Kidnapped, 1886, (Kaçırılan Çocuk); The Wrong Box (L. Osbourne ile), 1889, (“Yanlış Kutu”); Catriona, 1893; The Ehb-Tide (L. Osbourne ile), 1894. Gezi Yazısı: An Inland Voyage, 1878, (“içerilere Bir Yolculuk”); In the South Seas, (ö.s.), 1896, (“Büyük Okyanusun Güneyin-
de”). Öykü: Island Nights Entertainments, 1893, (“Ada Gecelerinin Eğlenceleri”). Deneme: Familiar Studies of Men and Books, 1882, (“İnsanlar ve Kitaplar Üzerine Bildik Çalışmalar”). Şiir: A Child’s Garden of Verses, 1885, (“Bir Çocuğun Şiir Bahçesi”); Ballads, 1890; Songs ofTravel and Other Verses, (ö.s.), 1896, (“Gezi Şarkıları ve Başka Şiirler”).

• KAYNAKLAR: G. Balfour, The Life of Robert Louis Stevenson, (2. baskı), 1968; E.M. Eigner, Robert Louis Stevenson and Romantic Tradition, 1966; M.Elwin, The Strange Case of Robert Louis Stevenson, (2. basım), 1971; R. Kiely, Robert Louis Stevenson and the Fiction of Adventure, 1964.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi