REFORMİZM

188

REFORMİZM

 

Mevcut kurumsal
yapının dışına taşma­dan meşru düzenlemeler yoluyla iyileştir­me ve değişim
öneren siyasi düşünce.

Varlığı; devam etmekte
olan bir takım rahatsız edici unsurlara karşı memnuniyet­sizlikten doğan
reformizmde bunların kal­dırılması için önerdiği yöntemlerde kanun­ların ihlâli
yoktur.

Bu hareketin ilk
serpildiği yer ingiltere oldu. 18. yy. sonu ve 19. yy. başında seçim yasasının
değiştirilmesiyle neticelenerek gelişti ve daha sonra da sendikalarına kadar
nüfuz edecek şekilde Britanya toplumuna maloldu. Parlamenter metodlar, fizik
gücün karşısına moral gücü çıkaran reformizm için en iyi çözüm yoludurlar.

Fransa’da ise geçen
yüzyılda sosyaliz­min gelişimi çerçevesinde devrimci fikrin

zayıf bir versiyonu
olarak belirdi. 1986’da Alexandre Mitterand’ın okuduğu ünlü Sa-int-Mande söylevi
bunun çok iyi bir örneği­dir. Mitterand orada üstüne parmak bastığı şey
halihazırdaki yapılara yönelik aksiyon­larda gerek ekonomik ve gerekse politik
olarak aşılmış umumi oy hakkının rolü ol du.

Ama reformizm-devrim
etkileşimleri­nin ideolojik yelpazelenme mücadelesiyle neticelendiği yer
Almanya oldu. Edmond Bernstein iradeci anlamda bir marksizm re­vizyonuna galebe
çaldırdı. Bu iradeci boyu­ta Saint-Simonvari bir iyimserlik boyutu da
katılıyordu. Onun reddettiği şey yansımış fikirler teorisiydi. İçindeki sınıf
mücadele­lerinin gevşemeye başladığını farkettiği ka­pitalizmin geleceği
hakkında karanlık ke­hanetlerde bulunmayı bir kenara bıraktı.

Esasen, reformizm
endüstrileşmiş memleketlerde başanya ulaşmıştır. Oralar­da hakim sınıf onu
karşı-devrimci bir anla­yış çerçevesinde uygulamıştır, ihtilalci ol­mayan
sosyalizme alternatif gözüyle bakıl­dığından beri -îsveç hariç- hiçbir yerde
faz­la rağbet görmemiştir. Nisbeten uzun süreli olarak iktidarda kaldığı ülke
sayısı da son derece azdır.

(SBA)