PSİKOLOJİNİN ÇALIŞMA KONULARI VE DİĞER BİLİMLERLE İLİŞİKİSİ

 

Psikologların çalışma konuları çok çeşitlidir; sinir sistemi, dualar ve algılar, öğren­me ve hafıza, zekâ, dil, düşünce, gelişim, kişilik, sosyal topluluklar içinde normal davranışlar, psikolojik hastalıklar ve tedavi yöntemleri sıklıkla çalışılan başlıklardır. Bu kitapta bu konuların birkaçını tanıyacağız ve ayrıca psikolojinin uygulama alan­ları hakkında bilgi edineceğiz.

Aslında insanı çalışan birçok bilim dalının özünde, insan davranışını anlama ça­bası vardır. Dolayısıyla psikoloji bilimi, insan davranışını çeşitli yönlerden çalışan biyoloji, tıp, sosyoloji ve ekonomi, gibi bir çok temel ve sosyal bilim dalıyla yakın­dan ilişkilidir (Baymur, 1994).

Örneğin sosyoloji ile psikoloji birbirinden beslenen ve birçok kesişme alanı olan bilim dallarıdır. Sosyoloji (toplumbilim), toplumsal yapıyı inceler. Toplumu oluşturan bireyler ise psikolojinin araştırma konusudur. Bireyler ve toplum birbi­rinden bağımsız parçalar olmadığından, toplumsal yapının ve bireylerin incelen­mesinde bu iki bilim dalı birbirlerinin bakış açısı ve araştırmalarını çalışmalarına entegre etmektedirler, Özellikle bireylerin toplum içindeki davranışlarını inceleyen sosyal psikoloji, sosyoloji ve psikolojinin kesişimiyle oluşan bir alt daldır,

İnsan bedeni ve sinir sisteminin insanın davranışlarına olan etkisi hem tıpçı- ların hem de psikologların ortak konusudur, Zaten zihinsel hastalıkları tedavi etmede bir tıp uzmanı olan psikiyatristler ile klinik psikologlar birlikte çalışabil­mektedir, Ayrıca nöropsikologların ve bilişsel psikologların çalışmaları yaşlan­ma ve beyindeki hasarların insanların algılarını ve zihinsel yeteneklerini nasıl etkilediğini göstermektedir, Doktorlar da bu bulgulara göre hastalara tavsiyeler vermektedirler,

Ekonomistler çeşitli insan davranışlarını ekonomik bağlamlarda anlamaya çalışırlar, Mesela sıklıkla çalıştıkları “karar verme süreçleri” sosyal ve bilişsel psi­koloji alanlarındaki birçok çalışma ve teoriden faydalanmaktadır, Öyle ki 2002 yılında Daniel Kahneman adındaki psikolog, ekonomi alanında Nobel ödülü kazanmıştır,

Psikoloji araştırmalarının temelinde istatistik bilimi vardır, Yukarıda bahsedildi­ği gibi psikologlar, hipotezlerini test etmek ve kuramlar oluşturmak için insanlar­dan ampirik veri toplarlar, Bu verilerin analizi ve yorumlanması için çeşitli istatis­tiksel yöntemler kullanılır, Aynı zamanda insan davranışının karmaşıklığını çözme gerekliliği, çeşitli istatistiksel analizlerin kurgulanmasına da fırsat vermiştir, Dolayı­sıyla psikoloji, matematik ve istatistikle de yakın ilişki içindedir,