Tarih

Peçevi İbrahim Efendi Kimdir, Hayatı, Peçevi Tarihi Nedir

Peçevî, İbrahim Efendi (Macaristan-Peçuy (Pecs) 1574 -1649)

Yaşamı

17. yüzyıl Türk tarihçisi, ‘da doğdu. Hayatı hakkındaki en geniş bilgiyi eserinden öğreniyoruz. Dedesi Kara Davud, babası ise Bosna alaybeyi Cafer Bey’di. Bundan dolayı bu âileye Alaybeyi oğulları denirdi. Anne tarafından Sokullu âilesine mensubtu. 14 yaşında iken babası vefat edince, Budin Beylerbeyi olan dayısı Ferhat Paşa’nın yanına, Ferhat Paşanın katli üzerine de Bosna’ya Lala Mehmed Paşa’nın yanına gitti. 1593-1606 Türk-Avusturya savaşlarına Lala Mehmed Paşa’nın yanında katıldı ve bu savaşların birçok safhalarına bizzat şahit oldu. Macarca bildiği için sulh müzakerelerine katıldı. Süvari mukabeleciliği ve sancakların tahriri işlerine memur edildi. Maliye işlerindeki başarısından dolayı daha sonra defterdar oldu. Bu vazife ile Anadolu’da çeşitli yerlerde hizmet gördü. İstanbul’da vazifeli olduğu zamanlar, Deli Mustafa, II. Osman ve IV. Murad zamanlarında bu şehirde meydana gelen ayaklanma hareketlerine bizzat şahit oldu. Bosna defterdarlığı ile Rumeli’ye gönderildi. Tameşvar defterdarı iken memuriyet hayatından ayrıldı (1641). Ömrünün son yıllarını Peçuy ve Budin’de tarih yazmakla geçirdi.

Peçevi Tarihi

Peçevi İbrahim Efendi yazdığı tarihinde Kanunî’nin tahta çıkmasından (1520) 1648 yılına kadar meydana gelen olayları anlatır. Eserini önce Budin Beylerbeyi Musa Paşa’ya sundu (1641). Bu zat, sadece savaşları anlatan esere, barış zamanlarındaki olayların da eklenmesini istedi. Bunun üzerine Peçevî, eserini yeniden ele aldı ve Musa Paşa’nın istediği istikamette yeniden yazdı. Bunu yaparken, kendisinden önce cereyan etmiş olayları anlatırken daha önce yazılmış tarihlerden, hatıralardan, o hadiseleri yaşamış veya dinlemiş şahıslardan kaynak olarak faydalandı. Bu arada Macar tarihlerinden de faydalandı. Ancak bunların hangi tarihler olduğunu eserinde zikretmedi. Matbaanın ve barutun icadından, kahve ve tütün gibi maddelerin Osmanlı ülkesinde zuhurundan, Attila ve İskender’den de bahsettiği eserini devrine göre sade bir dille kaleme almıştır. (Peçevi Tarihi).

İlgili Makaleler