Oyunun Kurallarını Yok Saymak Heath Lowry’ye Cevap

23

Oyunun Kurallarını Yok Saymak Heath Lowry’ye
Cevap

Her şey Mart 2011 tarihinde savunduğum Gazi
Evrenos Bey (Çalı 2011) adlı doktora tezimin başarı ile tamamlanmasından sonra
başladı.

Doktora tezim ile 2014 yılında yayınladığım
kitabımın içeriği, küçük düzeltmeler ve bazı ekler dışında aynıdır.

Bu çalışmada, mevcut ulaşabildiğim tüm arşiv
belgelerinin yanı sıra, Bizans ve Osmanlı kaynakları ve dönemin muasır
kaynakları inceleyip, Evrenos Bey’in şimdiye kadar olmayan biyografisini
yazdım.

…Başbakanlık Osmanlı Arşivinden almış olduğum
Arapça bir vakfiye dikkatimi çekti. Bu belge Gazi Evrenos’un torunu İsa Bey’e
aitti. Belgede Gazi Evrenos Bey’in babasının şimdiye kadar hiçbir kaynakta
geçmeyen (…) etnik kökeniyle ilgili ipucu veren bir bilgiyle karşılaştım.

Nihayetinde elimdeki belgeden yola çıkarak
kendi tezlerim ve tahminlerimi yazdığım doktora tezimi savunarak Mart 2011’de
YÖK tez merkezine iletilmek üzere Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsüne teslim ettim.

Aralık 2011’de Türk Tarih Kurumu tarafından
yayınlanan Belleten dergisinde “Evrenos Bey’in Kökeni Hakkında Tartışmalar ve
Yeni Bir Değerlendirme” (Kılıç 2011a: 745-768) adlı makalem yayınlandı.

…makalenin yayınlandığı Aralık 2011
tarihinde H. W. Lowry’nin Evrenos Bey’in halen Katalan kökenli olabileceği
ihtimali üzerinde durduğunu hatırlatmak isterim.

Kendisiyle ikinci görüşmemiz ise yine
Bursa’da 4-5 Nisan 2012 tarihinde Sultan I. Murad Hüdâvendigâr Sempozyumu’na
her ikimizin de konuşmacı olarak katılması vesilesiyle oldu. Bu sempozyum sırasında
beş ay önce yayınlanmış (Aralık 2011) Belleten dergisindeki makalemden haberdar
olmuştu.

…kapanış yemeğinde ise nihai patlamayı
yaptı. Yemeğe katılanların arasından beni arka masaya yalnız konuşmaya davet
etti. Azarlama tonuyla yaptığı uzun konuşmasında ona makalemde saldırdığımı ve
haksızlık yaptığımı ve artık kendisinin de bana saldıracağını (…) yüksek sesle
ve herkesin içinde küçük düşürmeye çalışan bir tavırla söyledi.

…Belleten’deki makalemin yayınlanmasından dört
ay sonra nasıl haberdar olduğunu kendi kitabında anlatırken kendini ele vererek
o güne kadar doktora tezimden ve makalemden habersiz olduğunu iddia etmektedir…

Kitap yazdığınız bir konuda, sizin
kullandığınız materyallerin aynısını kullanan, aynı tezleri ileri süren bir
makale Türkiye’deki en önemli tarih dergisinde yayınlanıyor, siz ise bundan
dört ay sonra haberdar olduğunuzu ve aynı konuda bir yıl önce bitmiş bir
doktora tezini merak bile etmeden görmediğinizi söylüyorsunuz. Ayrıca o zamana
kadar Gazi Evrenos’un kökenine dair teorilerinizi bir kenara bırakıp bir buçuk
yıl önce kullandığım belgeye ve sonuçlara ulaşarak görüşlerinizi birden değiştiriyorsunuz.

Konuşması sırasında Belleten’deki makaleme
atıfta bulunarak, benim kullandığım belgenin numarasının yanlış olduğunu, zaten
elindeki bir başka belgenin benim belgeye benzediğini ama referansların
tutmadığını, henüz makaleyi detaylı okumadığını anlatarak Evrenos’un etnik
kökenine dair bir kitap yazacağını ifade etti.

(Lowry) Belleten’deki makalemden 4-5 Nisan
2012’de tesadüfen haberdar olduğunu ve 17 Nisan’da, tam da kitabın İngilizce
yazdığı kısmı yeni bitmişken eline geçmiş olduğunu söylerken aleni bir şekilde
yalan söylemektedir.

Bu sempozyumun üzerinden bir ay geçmeden 4-5
Mayıs 2012’de, yani H. W. Lowry’nin hikâye ettiği şekliyle, kitabının Türkçe
çevirisi henüz bitmiş, mizanpajla iki hafta daha uğraşırken, sehven eksik yazdığım
belge numarasını düzeltip belgenin aslından ilgili satırların kopyasını da
ekleyerek, Pranko Lazarat’ın vakfı ve türbesine dair yeni bir makaleyi Ankara
Üniversitesi GAMER’de (Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi) yayınladım.

1-Mart 2011’de Doktora Tezim.

2-Aralık 2011’de Belleten’de yayınlanan
makalem.

3- 4-5 Mayıs 2012’de GAMER dergisinde
yayınlanan makalem.

Bu kronolojiye göre, kendi ifadesiyle Mayıs
ayının ilk haftasında üç ayrı metnim bütün kullanıcılara açık ve ulaşılabilir
durumda idi. Dolayısıyla, doktora tezimi görmediğini kabul etsem dahi, Belleten
dergisindeki makalemi okumadığı iddiasının da yalan olduğunu yukarıda ispat
ettim. Peki, GAMER dergisindeki makalem elinde olmasına rağmen görmezden gelmesinin
sebebi nedir acaba? Bir bilim adamı, kitabının en orijinal ve yeni bir buluş
olarak sunduğu kısmını yazarken, aynı şeylerden bahseden yayınları iki sebeple
görmezden gelir. Ya bunları ciddiye almaz ve bahsetmeye değmez bulur veyahut bu
intihal yaptığını gizlemek gibi daha farklı bir amacı vardır.

Kılıç, Ayşegül. Oyunun Kurallarını Yok Saymak: Health W. Lowry’ye Cevap. Sosyal
Bilimler Dergisi. Yıl: 17, Sayı: 28. (s. 131-156). 2015