Olympiodorus Kimdir, Hayatı, Felsefesi, Hakkında Bilgi

OLİMPİODOROS (Ykş. 5. yy)

İskenderiyeli filozof. Yeni – Platonculuk’un gelişmesinde önemli katkıları olmuştur.

İskenderiye’de doğduğu ve orada öldüğü sanılmaktadır. Yaşamı konusunda ayrıntılı bilgi yoktur. Ancak puta tapıcılığın yasaklandığı 529 yılından çok önce yaşadığı, yazılarında Proklos’u tanıdığını belirtmektedir. Felsefe tarihindeki önemi Platon’un Phaidon, Philebos ve Gorgias gibi yapıtlarına getirdiği yeni yorum ve açıklamaları dolayısıyladır.

Olimpiodoros’un düşünceleri Yeni-Platonculuk’un varlık anlayışından kaynaklanır. Üzerinde durduğu sorunlar ise Tanrı, evren, insan, din, istenç, anlık, düşgücü, tin ve söylence ürünleridir. Ona göre din, insan ve evrenle ilgili sorunları açıklamada yeterli değildir, onları anlaşılmaz, karışık ve karanlık duruma getirir. Oysa us ilkelerine dayanan felsefe ele aldığı konulara açıklık ve kolay anlaşılırlık kazandırır. Olimpiodoros’a göre dinlerin öne sürdüğü varlıklar insandaki düş gücünün ürünleri olmaktan öte bir anlam taşımaz. Dinin Tanrı anlayışı bile, tanrısal gerçeklere aykırıdır. Din, gerçek olan tanrıları değil de, kendi inancına uygun tanrılar ortaya atmıştır. Ona göre, din nesneleri bulanık simgelerle gösterirken, felsefe bunları açıkça sergiler.

İnsanda istenç, anlık ve düş gücü gibi üç yeti vardır. Bütün düşünce ürünleri, sanat varlıkları bu yetilerin birlikte çalışması sonucu ortaya çıkar. Felsefenin odağını oluşturan bu üç yetinin çalışması, düşünce özgürlüğüne dayanır. Dinde ise düşünce özgürlüğü değil, alışılmış ve değişmez sayılan kamların baskısı egemendir. Ahlak konusunda Stoacı görüşün etkisinde kalan Olimpiodoros, erdemin temel olduğunu ileri sürer.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi