Olumsuz Söylemin Büyüsel ve Kutsal Niteliği

Kürşat
Öncül – Olumsuz Söylemin Büyüsel ve Kutsal Niteliği

…“sözlü kültür dönemi” insanoğlunun kolektif
bilinçaltının şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır.

Mitolojik dönemin temel üslubunun sözün
mutlak hâkimiyetine dayanması söze her şeyi içinde toplayabilen gereğinde canlandıran,
şahit gösterilen, cezalandıran veya hür bırakan bir güç vermiştir. Bu güç, etik
seviyeden başlar ve fiziki nitelik kazanmaya kadar yükselir.

Kolektif düşünüşün izlerini yansıtan sözel ürünlerde
toplum psikolojisini ve bu psikolojik etkenleri doğuran sosyal yapıyı beraber
ele almak gerekir. Sözel ifadelere bu doğrultuda bakıldığında ilk sözel
sanatların aşırı biçimde şiddet barındırdığı görülür.

“beşik kertmesi”

“söz kesmek”

“nikâh kıymak”

Her üç sözcüğün de bir bütünü bölmek,
parçalamak anlamlarında olması, evlenecek çiftlerin bir bütün olarak kabul
edilmesindeki etkinin bir göstergesi olarak kabul edilebilir.

Dinde karşılaştığımız bütün sözlü ayin biçimlerini
yemin törenlerini, dilek ve istekleri, duaları, yakarmaları büyüde de görürüz

Bu nedenle sözlü kültür döneminin sosyo-psikolojik
dünyasında büyü ve dinsel öğeler bir nevi iç içedir.

…büyü bir inanç konusudur. Buradaki inanç
daha ziyade toplumsal kabul anlamındadır, çünkü etkisine bütün grubun
inanmadığı hareketler büyü kabul edilmez.

Mitik dönemde kolektif düşünüş tarzı olarak
söze verilen kutsallık Rönesans hareketleri ve pozitif bilimlerin gelişimiyle
birlikte kollektiviteden arınmış ama bireyin düşünsel dünyasında yaşamaya devam
etmiştir.

Turkish Studies, Cilt 4, Sayı 8 (s.
1927-1932), 2009