Nabizade Nazım Kimdir, Hayatı, Eserleri, Edebi Kişiliği, Hakkında Bilgi

54

NABİZADE NAZIM (1863-1893) Türk, romancı ve şair. Tanzimat edebiyatının son yıllarında kendini göstermeye başlayan gerçekçi (realist) ve doğalcı (natüralist) akımının ilk temsilcilerinden biridir.

İstanbul’da doğdu, 5 Ağustos 1893’te aynı kentte öldü. Doğum tarihi kesin değildir. Ortaöğreniminden sonra Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn’u 1884’te bitirip, topçu teğmeni çıktı. Erkân-ı Harbiye Mektebi’ne geçti. 1886’da kurmay yüzbaşı oldu. Bir süre aynı okulda fen dersleri okuttu. İki yıl Suriye’de görev yaptıktan sonra İstanbul’a döndü.

Yazı yazmaya öğrencilik yıllarında başladı. 1883’te bir aşk serüveni olan Hoşnişîn adlı manzum piyesi Ceride-i Havadis’te tefrika edildi. Şiirleri, düzyazıları, V.Hugo, A.de Musset ve Andre Chenier’ den yaptığı çevirileri çeşitli gazete ve dergilerde yayımladı. İlk şiir kitabı olan Heves Ettim’de Fuzulî, Nedim, Şeyh Galib’in zaman zaman da Şinasi, Naci, Recaizade Ekrem ile Abdülhak Hamid’in etkileri görülür.

Daha çok uzun öyküleriyle tanındı. İ891’de çıkmaya başlayan Servet-i Fünûn dergisinin ilk yazarları arasına katıldı. Burada ilk uzun öyküsü olan Seyyie-i Tesâmiih tefrika edildi. Döneminde roman üzerine yapılan tartışmalara katıldı. Yadigârlarım, Haspa, ve Kara Bibik öykülerinin başlarına koyduğu kısa önsözlerde, “hikâye” ile “roman” üstüne bilgiler verdi. O güne değin insanın ve toplumun salt kötü yönlerinin sergilenmesi sanılan Gerçekçilik (Realizm) ile Doğalcılık’ın (Natüralizm) temellerini açıklayıp kendi tutumunu da belirtti. Kara Bibik adlı öyküsünü bu konuda örnek alarak yazdı. Yaşam koşulları bozuk köylüleri konu alan yapıt, Türk edebiyatında gerçekçi köy roman ve öykülerinin ilk örneği sayılır.

Nabizade Nazım uzun öykülerden sonra romana geçti. Gene doğalcı bir tutumla Zehra adlı romanı yazdı. Bir kıskançlık temasına oturtulmuş olan yapıtta, gözlemlere dayanarak değişik toplumsal çevreleri göstermeye özen göstermiş, psikolojik yorumlara girişmiştir.