Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Medresesi -İncesu-

40

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Külliyesi. XVII. yüzyılın ikinci yarısında Kayseri İncesu’da inşa edilen külliye.

Kervansaray, arasta, fırın, cami, med­rese, sıbyan mektebi, dükkânlar ve ha­mamdan meydana gelen külliye kervan­saray, cami ve hamamda yer alan kitabe­lere göre 1081 (1670) yılında yaptırılmış­tır. Tamamlanmasından sekiz yıl sonra hazırlanan vakfiyesinden külliyede beş çeşme, tabakhane, bezirhâne, ambar, bo­yahane, mahkeme binası gibi yapıların da vaktiyle mevcut olduğu anlaşılmaktadır. 1277’deki (1860-61) tamirde cami ve av­lu duvarı kısmen elden geçirilmiş, dük­kânların üstüne İkinci bir kat ilâve edil­miştir. Bu tamir cami ve avlu kuzey kapısı ile dükkânlar üzerinde yer alan kitabeler­de belirtilmektedir. Ayrıca külliyenin ca­misi 1953-1954, hamamı 1936, kervan­sarayın kışlık bölümü 1959-1965, revaklı avlusu 1972-1975 yıllarında onarılmıştır.

Medrese. Cami avlusunun güney köşe­sinde yer alan medresenin vakfiyede on beş odasının bulunduğu belirtilmekle bir­likte günümüzde batıda sıralanan yedi odası tesbit edilebilmektedir. Bu odala­rın kuzey ucunda bir dershane vardır. Revaklı avlulu olduğu anlaşılan medresenin bugünkü haliyle planını tam olarak tesbit edebilmek için zeminde küçük bir kazı ve sondaj gerekmektedir. Dershane, önde değişikliğe uğramış iki revaka sahip kare planlı bir mekân olup üzeri pandantifli kubbeyle örtülüdür. Öğrenci odalarından güney ucundaki yıkık olup diğerleri nisbeten sağlam durumdadır. Önlerinde bir revakın varlığına işaret eden konsol baş­langıçları günümüzde hâlâ görülebilmek­tedir. Birer kapı ve pencere ile revaka açı­lan odalarda kapının karşısında birer ocak­la iki yanında birer küçük niş yer almak­tadır. Her birim ikişer takviye kemeri ile desteklenmiş olup önde düz tavan, arka­da iki beşik tonozlu bir örtü sistemine sahiptir. Medreseye ait kitaplar bugün Kayseri Râşid Efendi Kütüphanesi’nde bulunmaktadır.