Menuçehr Camii -Kars- Tarihçe, Mimari, Hakkında Bilgi

27

Menûçihr. Türkiye’nin Ermenistan sınırında Anadolu’daki ilk camilerden biri.

Ocaklı köyü (eski Ani) yakınında olup Şeddâdîler’den (Benî Şeddâd) Ebû Şücâ’ Menûçihr tarafından Türkler’in Anado­lu’ya girmesinden az sonra 1072-1086 yılları arasında inşa edilmiştir. Cami eski şehrin hemen hemen merkezinde, orta surlarının güney burcuna ait kalıntıla­rın yakınında bulunmaktadır. Yapı, Petrograd (Leningrad) Üniversitesi kazı ekibi­nin burada araştırma yapmaya başladığı 1892 yılına kadar oldukça sağlam durum­daydı. Söz konusu incelemeler 1904’e ka­dar devam etmiş, bu süre zarfında yapı kazı evi olarak kullanılmış, ardından kazı başkanı Nikola Marr tarafından yapıya ait pek çok parça yerinden sökülerek Sov­yetler Birliği’ne götürülmüştür. Bugün sadece mihrap duvarı, batı yan duvarı ve kuzeybatı köşesindeki sekizgen kesitli, kalın gövdeli minaresinin bir kısmı sağ­lam durumdadır.

Caminin planı pek düzgün olmayan bir dikdörtgen şeklinde olup (18,5 x 15,7 m.) yapı çift katlı olarak düzenlenmiştir. Alt kattaki mahzen, örtüsü zengin bir tonoz sistemine sahip olan odalardan meyda­na gelmiştir. Üst kat mekânı (harim) kalın gövdeli, dorik forma benzer başlıkları bu­lunan bodur sütunlarla üç sahna ayrılmış­tı. Bu bölüm tahrip olmuştur. Sağlam du­rumda bulunan duvarlar üzerinde sivri kemerli dar ve uzun pencereler açılmıştır.