Mehemmed Hadi (Mehmed Hadi) Kimdir, Hayatı, Edebi Kişiliği, Hakkında Bilgi

31

Mehmed Hâdî (1879-1920) Azerbaycanlı şair.

Şirvan’ın Şamanı şehrinde doğdu. Asıl adı Ağa Mehemmed, mahlası “Hâdî”dir. Babası Hacı Ebdüsselim’den dolayı Ebdüsselimzâde lakabıyla anılır. On yaşında iken yoksul bir işçi olan babası vefat etti, annesi tekrar evlendiği için iki kız karde­şiyle birlikte babaannesi ve amcasının himayesine girdi. İki yıl sonra amcası ve ar­dından babaannesi ölünce akrabaları Hâdî’yi ve kardeşlerini himayelerine aldılar. Hâdî dönemin tanınmış aydınlarından ga­zeteci Mustafa Lutfi’nin yanında kaldı. 1900 yıllarında Mustafa Lutfi Heşterhan’a (Astarhan / Ejderhan) göç edince Hâdî hala­sının yanına yerleşti. On dokuz -yirmi yaş­larında medrese tahsilini yarıda bırakıp babasından kalan evde yalnız yaşamaya ve Şamahı’da bir kıraathanede Türkiye’­den ve Kafkasya’dan gelen gazete ve der­gileri takip etmeye başladı. Şiirle ilgilen­diği bu yıllarda yurt dışında öğrenim için akrabalarından yardım istediyse de bu istediği kabul edilmedi.

Mehmed Hâdî, 1902 yılı başındaki bü­yük Şamahı depremi üzerine baba mül­künü satarak Kürdemir’e göç etti. Bura­da açtığı attar dükkânı iş yapmayınca Ağa Efendi adlı bir hemşehrisiyle birlikte kü­çük bir okul açarak öğretmenliğe başladı, bir yandan da kendini yetiştirmeye çalıştı. Kalküta’dan Hablü’l-metîn, İstanbul’dan Sabah, Bahçesaray’dan Tercüman, Bakü’den Hayat gazetesini takip etti. İlk şiir ve yazıları Bakü’de Hüseyinzâde Ali Bey ve Ağaoğlu Ahmed’in çıkardıkları Ha­yat gazetesinde 1905’te yayımlandı.