Maxwell Anderson kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

0
26

Maxwell Anderson kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1888-1959) ABD’li oyun yazarı. Demokratik ku­rumları ve işleyişi yücelten, insanın özgürlüğünü vurgulayan oyunlar yazmıştır. 15 Aralık 1888’de Pennsylvania Eyaleti’nin Atlan­tic kentinde doğdu. Bir Baptist rahibi olan babasının sık sık yer değiştirmesi yüzünden ilk ve ortaöğrenimi­ni değişik okullarda yaptı. 1911 yılında North Dakota Üniversitesi’nden mezun olup öğretmenliğe başladı. Daha sonra Stanford Unıversıtesi’nde ders verdi; 1914’te master çalışmasını tamamladı. Bir yıl kadar öğretmenliği sürdürdükten sonra pasıfıst görüşlerinin sakıncalı bulunması yüzünden görevinden ayrılıp gazeteciliğe başladı. Görüşleri çalıştığı çeşitli gazete­lerde de sorun yaratınca New York’a taşındı vc daha önceleri kimi şiirlerini yayımlayan New Republic adlı gazeteye girdi. The Globe ve World gazetelerinde çalıştı. 1920Terde oyun yazarlığına başladı. 1933 Pulitzer Ödülü ile 1935 Tiyatro Eleştirmenler Birliği Ödülü’nü kazandı. 1946 yılında Columbia Üniversi­tesi onur doktoru unvanını aldı. Ölümüne yakın tiyatro çevrelerinden çekilen yazar, 28 Şubat 1959’da Conneticut Eyaleti’nde, Stanford’da öldü.

Maxwell Anderson’u oyun yazarlığına gazeteci meslektaşı Laurence Stallings teşvik etti. White Desert (“Beyaz Çöl”) adlı oyunu arkadaşının çabalarıyla 1923 yılında sahnelenip olumlu eleştiriler alınca, Anderson gazeteciliği bırakıp kendini bütünüyle o­yun yazarlığına verdi. Ertesi yıl Stallings ile birlikte yazdıkları What Price Glory? (“Şan Şeref Ne Pahası­na?”) büyük bir başarı kazandı. I. Dünya Savaşı’nı konu alan bu oyun, cephe gerisini ve askerlerin yaşamlarını çok çarpıcı ve gerçekçi bir biçimde yansıtıyordu. Oyun kısa sürede dünya çapında tanın­dı. Anderson, Stallings ile birlikte iki oyun daha yazdıktan sonra kendi başına ürün vermeye başladı. 1927 yılında sahnelenen ve ünlü Sacco ve Vanzettî davasını ele alan Gods of the Lightning (“Yıldırım Tanrıları”) adlı oyunu, konunun gündemde olduğu o günlerde bütün dünyada büyük tartışmalara yol açtı. Sacco ve Vanzetti’nın önyargı, sınıfsal nefret, yasal yolsuzluklar ve rüşvet sonucunda ölüme mahkûm edildiğini öne süren bu oyun, “tümüyle yanlı olmak” la eleştirildi. Anderson 1930’larda birbiri ardından yazdığı tarihsel dramlar ve müzikal komedilerle ABD’nin en çok sözü edilen oyun yazarlarından biri oldu. II. Dünya Savaşı günlerinde yurtseverlik duy­gularını ön plana alan oyunlar yazdı. 1954’ten sonra yazdığı oyunlar Broadtvay sahnelerinde başarısız sonuçlar alınca, kendisini tiyatro çevrelerinden çekti; dikkatlerden uzak yaşamaya çalıştı.

Tiyatroyu kendi deyimiyle “demokrasinin tapı­nağı” olarak gören Anderson, tüm yazarlık yaşamı boyunca insan düşüncesini bu kurum aracılığı ile yüceltmeye çalışmıştır. Koşuklu oyun türünün Bro-adway sahnelerine yerleşmesini sağlamış, her biri ilgiyle karşılanan otuz altı oyun yazmıştır. Özgürlüğü vc inançlara bağlılığı hemen her oyununda öne çıkaran Anderson, 20. yy’ııı ilk yarısında Amerikan tiyatrosuna kişilik getirmeye çalışan yazarlar arasında sayılmaktadır.

YAPITLAR (başlıca):

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 14. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983