Malkoç Bey Camii -Macaristan- Tarihçe, Mimari, Hakkında Bilgi

21

Malkoç Bey Camii. Macaristan’ın Şikloş şehrinde XVI. yüzyılda yapılmış cami.

Macaristan’daki Peç (Peçuy) şehrinin 30 km. kadar güneyinde bulunan Şikloş, Os­manlı döneminde gerek tepedeki iç ka­lede gerekse eteğindeki aşağı kale ve dış varoşunda toplam sayısı Ekrem Hakkı Ayverdi tarafından on dört olarak tesbit edilen, fakat sadece bir tanesi yakın ta­rihlerde meydana çıkarılan cami ve mes­cidin bulunduğu önemli bir yerleşim biri­midir. Dış varoşta yer alan Malkoç Bey Camii’nin bu devirde aynı adı taşıyan kişiler­den hangisi tarafından yaptırıldığı açık olarak bilinmemektedir. Edirne’de de gü­nümüzde hiçbir izi kalmayan Malkoç Bey Camii bulunmaktaydı. Fâtih Sultan Mehmed döneminde yaşamış Malkoçoğlu Bâlî Bey’den başka Bosna’da Banyaluka’da, 973’te (1565-66) vefat eden timar beyle­rinden bir başka Malkoç Bey’in türbesi mevcuttur. Peçuylu İbrahim, 1004 (1595-96) yılında geçen bir olay dolayısıyla Segedin (Szeged) sancak beyi Kara Ali Bey’in kardeşi gazi Malkoç Bey’den bahsetmek­tedir. Şikloş’taki caminin bu zat tarafından yaptırılmış olması müm­kündür. Macar araştırmacısı Gerö Gyözö ise caminin 1565’te vefat eden Bosna Küs sancak beyi Malkoç Bey tarafından inşa edilmiş olabileceğini ileri sürmektedir. Evliya Çelebi, Kanije’yi kurtarmak için çı­kılan seferde uğradığı Şikloş’ta kalenin etraflı bir tarifini yaptıktan sonra beşi müslümanlara, ikisi hıristiyanlara ait dış varoştaki mahallelerde yedi cami ve mescid bulunduğunu bildirerek bunlardan koruluk içinde olan Malkoç Bey Camii’n-den kısaca bahseder. O yıllarda mevcut cami kurşun örtülü olup yüksek bir mina­reye sahip  Macaristan’dan Türkler’in çekilmesiy­le Malkoç Bey Camii sahipsiz kalmış, bir müddet sonra büyük ölçüde değişikliğe uğramış ve ev haline getirilerek yaklaşık üç asır boyunca öylece kullanılmıştır. XIX. yüzyıl içlerinde çizilerek gravür olarak ya­yımlanan bir resim bu eski ibadet yerinin nasıl bir görünüme sokulmuş olduğunu göstermektedir. Resimde caminin sade­ce alt kat pencereleri görülmektedir. Dış cephelerine bitiştirilen iki merdiven, trompların başlangıç hizasında yapılan muhtemelen ahşap bir kata çıkışı sağlı­yordu. Kubbe kasnağı da bir kat olarak kullanılıyor olmalıydı. Kubbenin üstü pira­mit biçiminde ahşap bir çatı ile örtülmüş, ayrıca yapıya iki de baca eklenmişti.