Mahmesani Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

31

Subhîb. Muhammed Receb el-Mahmesânî (1906-1986) Lübnanlı hukukçu.

Beyrut’ta doğdu. İlk öğrenimi I. Dünya Savaşı’nın olağan üstü şartları içinde geç­ti. 1919 yılında Fransız işgali altındaki Beyrut’ta Amerikan Üniversitesi’ne bağlı okullarda başladığı orta ve lise tahsilini 1924’te tamamladı. Ardından Fransa’ya giderek Lyon Üniversitesi’nde hukuk Öğ­renimi gördü; özel hukuk ve iktisat ala­nında iki diploma aldı. Bu üniversitede Les idees economiques d’lbn Khal-doun adlı teziyle (Lyon 1932; Beyrut 1933) doktorasını tamamladıktan sonra Lond­ra Üniversitesi’nde hukuk dalında lisans diploması aldı (1935). Subhî el-Mahmesânî, Paris’te öğreni­mini sürdürürken 1929 yılından itibaren Lübnan’da Sûr şehri mahkeme kadılığı, Şûf’ta sulh hâkimliği, Beyrut’ta karma istinaf mahkemesi müsteşarlığı, temyiz ve istînaf mahkemesinde kadılık ve baş­kanlık (1938-1946) ve yüksek sert mahke­me savcılığı görevlerinde bulundu. 1947′-de hâkimlikten ayrılarak avukatlık yap­maya başladı. 1938-1974 yılları arasında Lübnan ve Saint Joseph üniversiteleriyle Ma’hedü’d-dirâsâti’l-Arabiyye’de hocalık yaptı. 1945’te Kahire’de Arap Birliği ve aynı yıl San Francisco’da Birleşmiş Millet­ler sözleşmesinin hazırlanmasında Lüb­nan heyetine hukuk danışmanı olarak ka­tıldı. Milletlerarası Tahkim Mahkemesi’n-de millî şube üyeliği, çeşitli milletlerarası tahkim komisyonlarında üyelik ve baş­kanlık yaptı. 1964-1968 yıllarında Beyrut milletvekilliği, 1966’da İktisat bakanlığı görevlerinde bulundu. Ancak siyasetten hoşlanmadığı için bakanlıktan ayrıldıktan sonra öğretim üyeliği göreviyle telif ça­lışmalarını sürdürdü. Dımaşk, Kahire ve Bağdat Arap Dili akademilerine üye olan Mahmesânî tedavi için gittiği Paris’te 10 Eylül 1986 tarihinde vefat etti. Gerek Ba-tı’da hukuk öğrenimi görmesi gerekse müslümanlarla gayri müslimlerin bir ara­da yaşadığı bir ortamda yetişmesi Mah-mesânfyi İslâm hukukunu Batı hukukuy­la karşılaştırdığı, İslâm hukukunu çağdaş hukuk teknik ve teorileri açısından ele aldığı çalışmalara yöneltmiştir.