Ludwig von Bertalanffy kimdir? Hayatı ve eserleri

33

Ludwig von Bertalanffy kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1901-1972) Avusturya kökenli Kanadalı düşü­nür. Kuramsal biyoloji akımının öncülerindendir. Felsefe sorunlarına bi­yoloji verilerine dayanarak çözüm aradı. Avusturya’da doğdu. Kanada’da öldü. Innsbruck ve Viyana üniversitelerinde biyoloji öğrenimi gördü. 1948’e dek Viyana Üniversitesi’nde öğretim üyeliğin­de bulundu. 1949’da siyasal nedenlerden ötürü Kanada’ya göç etti, Ottawa’daki Alberta Üniversitesi’nde kuramsal biyoloji dersleri verdi.

Biyolojinin değişik dallarıyla ilgilenen düşünür, hayvanların gelişimi, doku psikolojisi, deneysel emb­riyoloji ve kanser araştırmaları konularında çalışma­lar yaptı. “Genel Dizge Kuramı” adı altında, değişik bilim dallarını bir yapı içinde toplamayı amaçlayan bir akıma öncülük etti.

Ona göre organik duyu kavramada ne klasik mekanizm ne de dirimselcilik yeterli olabilmektedir. Dirimselcilik (vitalizm), “yaşam atılımı” gibi bir kavramı gerektirdiğinden kısır bir yaklaşımdır.

Mekanizm ise şu üç yanlış düşünceye dayanır:

Bertalanffy, bunların yerine “organizmacı” mo­deli önerir ve geçerli bir kuramın ancak onun üzerinde kurulabileceğini açıklar. Bu model, organiz­maları sistemlere özgü nitelikler taşıyıp dizgesel kurallara uyan “bütünler” ya da dizge yapıları olarak yorumlar. Bu açıdan, organik yapılar, art arda oluşan süreçlerin karmaşık bileşimlerde bir araya gelmesidir.

Bertalanffy, birtakım genel ilkelerin tüm dizge­lerde bulunduğuna inandı, bu ilkelerin, ancak işlevi, bilimin bir tek çatıda örgütlenmesi olan “Genel Dizge Kuramı” aracılığıyla incelenebileceği savını ileri sür­dü. Birçok bilim dalını kapsayan bu kuramını tanıtla­maya çalıştı. Bu çalışmalarıyla kuramsal biyolojinin geleceği için olumlu bir ortanı yaratıldı.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 16. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983