Ksenophanes Kimdir, Hayatı, Felsefesi, Hakkında Bilgi

23

KSENOPHANES (İÖ 569-477) Anadolulu filozof. Elea Okulu’nun kurucusudur. Tektanrıcılık’ı savunmuş, Tanrı’nın insan ve doğa varlıklarına benzemediğini ileri sürmüştür.

İzmir yakınlarında Kolophon’da (Değirmendere) doğdu, Güney İtalya’da Elea’da öldü. Babası Orthomenes’tir. Apollodoros’un bildirdiğine göre yurdundan sürülünce önce Sicilya’ya, oradan İtalya’ ya gitmiştir. Aristoteles, Ksenophanes’in Güney İtalya’ya yerleştikten sonra Elea Okulu’nu kurduğunu, bu okulun en ünlü bilgelerinden Parmenides’in öğretmeni olduğunu söyler.

Ksenophanes’in düşünceleri Peri Physeos (“Doğa Üstüne”) adlı yapıtından kalan birkaç şiirden öğrenilmektedir. Diogenes Laertius’un anlattığına göre Ksenophanes’in üzerinde durduğu konular Tanrı, evren, evreni kuran öğeler ve doğa olaylarıdır. Bunlar arasında en çok ilgi uyandıranı Tanrı varlığıdır. Yaşadığı çağın din anlayışına. Tanrı tanımına karşı çıkan Ksenophanes, şiirlerinde tanrıları, insan ve öteki doğa varlıkları biçiminde niteleyen Homeros ile Hesiodos’u eleştirir, onların gerçeği söylemediklerini, yanıltıcı bir Tanrı simgesi yarattıklarını ileri sürer.