Kemankeş Mustafa Paşa Kimdir, Hayatı, Hakkında Bilgi

37

Kemankeş Mustafa Paşa (ö. 1053/1644) Osmanlı sadrazamı.

Avlonya’da doğdu. Zeamet sahibi bir kişinin oğludur. Küçük yaşta İstanbul’a geldi ve Yeniçeri Ocağı’na girerek Kara Hasan Ağa’nın yanında yetişti. Ok atma­daki mahareti dolayısıyla “Kemankeş”, bazan da “Kara” lakaplarıyla anılır. Ocak içinde sırasıyla çorbacı, kul kethüdası, sekbanbaşı ve yeniçeri ağası oldu. IV. Murad’ın emriyle ocak içinde büyük temizlik yaptı. Bu sıfatla katıldığı Revan Seferi ve kuşatması sırasındaki başarıları sayesin­de kaptan-ı deryalığa getirildi. 1046 Ramazanında (Şubat 1637) kaptan-ı deryalığa ilâveten sadâret kay­makamı da olan Mustafa Paşa bir yandan devlet gelirlerini art­tırmaya yönelik tedbirler alırken bir yan­dan da donanma için yeni kadırgalar ha­zırlattı.

1638 yılı ilkbaharında IV. Murad’la bir­likte Bağdat Seferi’ne gitti. Savaş sırasın­da Tayyar Mehmed Paşa’nın şehâdeti üze­rine 17 Şaban 1048’de (24 Aralık 1638) ve­ziriazam oldu. Bağdat’a girildikten son­ra da Safevîler’i barışa zorlamak için serdâr-ı ekrem olarak orduyla burada kaldı. Bir süre başta Bağdat surları olmak üzere savaş sırasın­da tahrip edilen binaların tamiri, idarî iş­lerin yoluna konulmasıyla meşgul oldu. Bu arada bir taraftan, İran Safevî Hüküm­darı Şah Safî’ye gönderdiği mektupta Ka­nunî Sultan Süleyman ve Şah I. Tahmasb zamanındaki sınırları esas alan barış teklifinde bulunurken diğer taraftan orduyla birlikte İran içlerine hareket etti. Bu se­ferden amaç Safevîler’i bir an önce barışa razı etmekti. Bazı pürüzlerin Osmanlılar lehine halledilmesi üzerine İran sınırında­ki Kasnşîrin’de üç gün süren görüşmeler sonunda 14 Muharrem 1049 (17 Mayıs 1639) tarihinde bu şehrin adıyla anılan ünlü antlaşmayapıldi. Bu tür işlerin halli için üç buçuk ay Bağdat’ta kalan Mustafa Paşa padişahın emriyle 1049 Ramazanında (Ocak 1640) İstanbul’a ulaştı ve muhte­şem bir törenle karşılanarak padişah ta­rafından taltif edildi.