Kazak Abdal Kimdir, Hayatı, Edebi Kişiliği, Hakkında Bilgi

41

KAZAK ABDAL (16.yy) Türk halk şairi. Taşlamalarıyla ünlüdür.

16.yy’da yaşadığı, bağlı bulunduğu Balım Sultan’ı öven bir şiirinden anlaşılmaktadır. Asıl adı Ahmed’tir. Yaşamı üstüne pek az şey bilinmektedir. Romanya Türkleri’nden olduğu da söylenir. Bir kaynağa göre, Kazak mahlasını sakalını traş ettirdiği için almıştır. Onu başında Bektaşi tacıyla gösteren bir minyatür de bulunmaktadır.

Bektaşi şiiri, “zâhid” denilen aşırı sofulara, medreselilere karşı yöneltilen taşlama, yergi, eleştiri örnekleriyle doludur. Bektaşi nefeslerinde ince, gerektiğinde acımasız alayın, keskin zekânın, hazırcevaplığın parlak şiirselliği görülür. Bektaşi şiirindeki bu eleştirel tutum Kaygusuz Abdal’dan 19.yy şairi Seyrani’ye dek pek çok şairde görülür. Teslim Abdal, Hüseyin gibi, Kazak Abdal da bu şairler arasında yer alır. Bugüne pek az şiiri ulaşmış olan Kazak Abdal’ın gerek söyleyişindeki keskinliğe, gerekse dolaysız anlatımına bakarak, onu doğrudan Kaygusuz Abdal’a bağlamak mümkündür. Görünürdeki bu ilişkiye karşılık Kazak Abdal çok daha sert, zaman zaman küfüre başvuran acımasız bir taşlamacıdır. Onun “softa bozgunları”na, “medrese kaçkınlarına karşı yönelttiği taşlamalar giderek daha kapsamlı bir hale gelip toplumsal eleştiriye dönüşür.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi