Sosyoloji Tarihi

Saldırganlık ve Şiddet – SOSYAL İLİŞKİLER

  Bir başkasına zarar verme niyetiyle yapılmış davranışa saldırganlık denir. Saldır­ganlık, yüksek dozda zor kullanımı ve fiziksel zarar da içeriyorsa buna şiddet de­riz. Haberlere şöyle bir göz atmak, bize dünyanın saldırganlık ve şiddet içeren dav­ranışlar...

SOSYAL BİLİŞ – Kişi Algısı Şemalar – Davranşlara Sebep Atfetme -Tutumlar

                                                                           Sosyal biliş, sosyal psikolojinin “insanları nasıl anlarız, onlar hakkında izlenimlere ve yargılara nasıl varırız” gibi sorulara cevap vermeye çalışan alt dalıdır. Daha ön­ce de belirttiğimiz gibi, hayatımızın merkezinde başka insanlar durur. Duygu...

İşbirliği ve Yardım – SOSYAL İLİŞKİLER

Saldırganlık ve şiddet insanlararası ilişkilerin karanlık, çirkin yüzüyse, işbirliği ve yardımlaşma aydınlık, ümit aşılayan yüzüdür. Bugün insanlık olarak ulaştığımız medeniyet seviyesi - bütün kusurlarına rağmen - akıllara durgunluk vericiyse, bu­nu mümkün kılmış olan şey...

SOSYAL ETKİ

  Şimdi biraz hayal kuralım. Diyelim ki bir cin, peri, yahut ak sakallı dede size gel­di, arzu ettiğiniz bir süper gücü size bahşetmeyi vaat etti. Hangi süper gücü seçer­diniz? Aşırı güçlü ya da aşırı hızlı...

Yardım Davranışı – SOSYAL İLİŞKİLER

  Bir başkasına faydası dokunacak bir davranışta bulunmaya yardım etmek denir. Ya­nınızda oturan kişiye kalem ödünç vermek, sevgilisinden yeni ayrılmış arkadaşını­zın derdini dinlemek, hasta akrabanıza bakmak, deprem kurbanlarına bağışta bu­lunmak, görme engelliler için kitap okumak,...

İtaat – Sosyal Etki

Sosyal etki altında gerçekleşen bir başka davranış türü de itaattir. İtaat, bireyin kendine bir otorite figürü tarafından yöneltilmiş bir talebe ya da buyruğa uyması­na denir. Sosyal psikolojinin en iyi bilinen, en sansasyonel, en çarpıcı...

Gruplararası ilişkiler

Hayatlarımızı birbirinin içine geçmiş küçük ve büyük gruplar içinde sürdürürüz. Aile, arkadaş çevresi, doğduğumuz şehir, doğduğumuz ülke, cinsiyetimiz, ait oldu­ğumuz din, gittiğimiz okul, tuttuğumuz takım, desteklediğimiz siyasi parti, mesle­ğimiz, üyesi olduğumuz dernek, hep kimliğimizi tanımlayan...

İkna – Sosyal Etki

Bir başka sosyal etki yöntemi olan ikna, insanların bir konudaki tutumlarını ve/veya davranışlarını değiştirme çabasını içerir. Reklamcılar, politikacılar, avukatlar, satıcılar ve yeri geldiğinde hepimiz birilerini bir şeylere ikna etmek, onları var olan tutumla­rından vazgeçirmek...

Önyargı – Psikoloji

Önyargı, sosyal psikolojnin üzerinde en çok çalışılmış konularından biridir. Birey­ler hakkında yalnızca grup üyeliklerine (cinsiyet, din, milliyet gibi) bakılarak oluş­turulmuş ve genellikle olumsuz tutumlara önyargı denir. Buradaki kritik unsur, ön- yargının hedefi olan kişinin kendine...

Grup Etkisi

Sosyal psikolojinin en temel ve en eski sorularından biri, grubun bireyi nasıl etki­lediğidir. Şimdi sosyal psikologların yıllar içinde bu konuda ulaştığı en önemli bir­kaç bulguyu inceleyelim.

KLİNİK PSİKOLOJİNİN TANIMI

KLİNİK PSİKOLOJİNİN TANIMIDaha önceki bölümlerde de anlatıldığı gibi psikoloji birçok alt alandan oluşan bir bilim dalıdır. Klinik psikolojinin ne olduğunu birkaç kelime ile bir cümlede tanımlamak oldukça zor olmasına rağmen çok genel olarak daha...

Sosyal Kolaylaştırma – Grup Etkisi

  Diyelim egzersiz maksadıyla koşmayı seviyorsunuz. Kendi kendinize olduğunuz­da mı daha hızlı koşarsınız yoksa etrafınızda sizden başka koşanlar da varken mi? Ya da diyelim bir grubun önünde konuşma vermeniz gerek. Kendi kendinize pro­va yaparken mi...

Birbiriyle Yakrndan İlişkili Ruh Sağlığı Uzmanlık Alanları

Klinik psikolojinin doğasını, onu diğer disiplinlerden ayıran özelliklerini, araştır­ma yöntemlerini, çalışma alanlarını ayrıntılı olarak incelemeden önce ruh sağlığı alanında çalışan ve toplumda sıklıkla birbiri ile karıştırılan diğer meslek gruplarını kısaca tanımlamakta fayda vardır. Bu...

Psikososyal Gelişim Kuramı

  Psikososyal gelişim kuramı: Erikson’ın, Freud'un kuramını revize ederek, gelişimde sosyo-kültürel belirleyicilere vurgu yaptığı ve sağlıklı psikolojik uyum için insanların sekiz gelişimsel dönemdeki psikososyal çatışmaları çözmek zorunda olduğunu vurguladığı kuram. Psikanalitik kuramdan hareketle Psikososyal Gelişim Kuramını oluşturan...

SOSYAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ

Issız bir adaya düştüğünüzü hayal edin - tek başınıza ve de hiçbir kaçıp kurtulma şansı olmadan. Ya da muhtemel bir felaketin dünyada sizden başka hiç kimseyi canlı bırakmadığını... Son olarak bir de şunu düşünelim:...

Davranışçılık ve Sosyal Öğrenme Kuramları

    Davranışçılık Kuram■ Psikanalitik kuramın bilinçaltı süreçlerle ilgili vurgusuna karşın, davranışçılık gözlenebilen davranışlara odaklanan bir kuram olarak ortaya çıkmıştır. Öğrenme bakış açısı ya da davranışçılık, ilk olarak John B. Watson (1913) tarafından ortaya atılmıştır. Davranışçılığın temel...

Sosyal Psikolojinin Kısa Tarihi

İnsanı anlama çabası felsefe ve edebiyat kadar eski olsa da sosyal psikolojinin aka­demik bir disiplin olarak ortaya çıkışı on dokuzuncu yüzyılın sonlarına, psikoloji­nin bir bilim olarak doğmasının hemen akabine denk düşüyor. Bilhassa grup dav­ranışlarını...

Edimsel Öğrenme Kuramı

Edimsel öğrenme: Ürettiği sonucuna bağlı olarak artan ya da azalan gönüllü davranışların kazanıldığı öğrenme yaşantısı.Davranışçı yaklaşıma katkı getiren bir başka kuramcı B. F. Skinner’dir. Skinner (1953), çalışmalarını hakanlarla yapmış ve bulgularının çoğunu insanlara genelle-...

Sosyal Psikolojinin İki Temel İlkesi

Sosyal psikologlara çalışmalarında insan doğasına dair bazı temel varsayımlar eş­lik ve rehberlik eder. Bunlardan ilki insanların dünyayı olduğu gibi değil, kendi ol­dukları gibi gördükleridir. İçinde yaşadığımız gerçekliği algılayışımızda dışarıdaki objektif dünya kadar kendi benliğimizin...

Sosyal Öğrenme Kuramı

Sosyal Öğrenme Kuramı, sosyal davranış gelişimini açıklarken öğrenme ilkelerinin yanı sıra düşünme, yorumlama gibi çeşitli bilişsel unsurların önemine vurgu yapan bir kuramdır. Bu kuramın en önemli isimlerinden biri Alfred Bandura’dır. Bandura (1977), hayvanların aksine,...

Bilişsel Gelişim Kuramı

Jean Piaget (1932, 1952), gelişim psikologu ve genetik epistemolog olarak kendi­ni bilginin kökenini incelemeye adamıştır. Çalışmaları insanların nasıl düşündüğü, dünyaya nasıl baktığı ve nasıl algıladığına odaklanır. Piaget biyoloji, felsefe ve psi­koloji bilimlerine temellendirdiği bilişsel...

DÜŞÜNME, AKIL YÜRÜTME VE PROBLEM ÇÖZME

Bilginin zihinsel temsilleri üzerinde yapılan manipülasyonlar psikologlar tarafın­dan düşünce olarak tanımlanmaktadır. Temsillerin değişik biçimlerde olabileceği­ni bir önceki bölümde gördünüz. Tekrar edersek temsiller kelime, imge, ses veya diğer duyu sistemlerin verileri biçiminde olabilmektedir. Düşünme bilginin...

SOSYAL GELİŞİMİ AÇIKLAMAYA YÖNELİK DİĞER KURAMLAR

Etoloji, evrim süreçlerinin türe özgü davranışları nasıl şekillendirdiğini inceleyen bilim dalıdır. Buna bağlı olarak, etoloUk kuram, insan davranışının biyoloUk temellerine vUrgu yapar. Etologlar da, Freud gibi, erken deneyimlerin önemli olduğuna inanırlar. EtoloUk yaklaşıma göre,...

DİL – Psikoloji

Düşüncenin, akıl yürütmenin ve problem çözmenin birçoğu dil kullanımını gerek­tirir. Bundan dolayı, ileri düzey bilişsel süreç olarakta tanımlanan dil vasıtasıyla bellekte bilgiler depolanmakta ve bu bilgiler davranış için temel oluşturmaktadır. Dil sembolleri ve bu...

SOSYAL DAVRANIŞLARIN GELİŞİMİNE ETKİ EDEN UNSURLAR

  Sosyal gelişim literatürü, kuramların yanı sıra, daha küçük modellerin yönlendirdiği çok sayıda önemli araştırma bulgusu da içermektedir. Bu bulgular, kuramların öner­diği savların bilimsel çalışmalar tarafından ne kadar desteklendiğini ve sosyal davra­nışın gelişiminde bunlardan farklı...

En Çok Okunanlar

Kategoriye Göre Sırala