Sosyoloji Tarihi

ZİHİNSEL TEMSİL

İnsan bilişinin temelinde dış dünyadan gelen uyaranların temsil ettiği bilginin zihnimizde temsil edilmesi yatmaktadır. Sözün kısası yeni kazanılan bilginin beyinde depolanmış olan bilgilerle nasıl ilişkiye girdiği ve nasıl sembolize edildiğidir. Bir şeyin yokluğunda sembol...

SOSYAL BİLİŞ – Kişi Algısı Şemalar – Davranşlara Sebep Atfetme -Tutumlar

                                                                           Sosyal biliş, sosyal psikolojinin “insanları nasıl anlarız, onlar hakkında izlenimlere ve yargılara nasıl varırız” gibi sorulara cevap vermeye çalışan alt dalıdır. Daha ön­ce de belirttiğimiz gibi, hayatımızın merkezinde başka insanlar durur. Duygu...

İşitme Algısı

İşitme siteminin organı kulaktır. İnsan kulağı dış, orta ve iç kulak olmak üzere üç kısma ayrılmaktadır. İşitmenin uyaranı olan ses bir titreşim kaynağının havadaki molekülleri hareket ettirmesi sonucunda oluşmaktadır. Ses havada sabit hızla ve...

KLİNİK PSİKOLOJİDE NORMALDIŞI DAVRANIŞLARIN TEDAVİLERİ İLE İLGİLİ TERAPİ YAKLAŞIMLARI

Psikoterapi, bu alanda eğitim görmüş olan ruh sağlığı uzmanları tarafından hasta­ya yaşamış olduğu psikolojik problemlerin üstesinden gelmesi için yardım etmeyi amaçlayan profesyonel bir ilişki sürecidir. Herkesi memnun edecek tek psikotera­pi tanımı bulmak oldukça zor...

Dokunma

  Gerçekte insan derisi en geniş duyu organıdır. Çünkü ortalama boydaki bir insa­nın 6-7 m2 deriye sahip olduğu söylenebilir. Deri, bir yandan çevreden gelen teh­likeli uyaranların vücuda girmesini engellemek ve vücut ısısını düzenlemek gibi fonksiyonlara...

Antik Yunan Filozofları

Plato ve Aristo gibi düşünürler psikoloji bilimi için çok kritik olan bazı soruları ilk defa sordular. Bu sorulardan bazılarına hâlâ tam bir cevap verilememektedir ve bugün de psikologlar bu soruları irdelemektedir. Bunlardan en önemlilerinden...

Max Weber (1864-1920)

Sosyolojinin tartışmasız üç büyük kurucularından birisi olarak kabul edilen ve çalışmaları günümüz sosyologları için halen ilham kaynağı olarak görülen M.Weber Almanya’da Erfurt’da doğdu. Heidelberg, Berlin ve Göttingen Üniversitelerinde çalıştı. 1902’de Alman Sosyoloji Derneğinin kurucuları...

Karl Marx’ın Toplum Analizi

Marx’ın toplum analizinde materyalist tarih anlayışı oldukça önemli bir yer tutar. Tarih toplumsal kurumların birbirine nasıl bağlı olduğunu, gerilim ve seçimlerin toplumsal yapılarla nasıl iç içe geçtiğini ve toplumda sürekli ve yaygın bir değişi-...

SOSYAL GELİŞİMİ AÇIKLAMAYA YÖNELİK KURAMLAR

Kuram, sistemli bir biçimde düzenlenmiş, birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kurallar ve ilkeler bütünüdür. Kuram, bir takım ilkelerden yola çıkarak gerçekliği açıklamaya çalışan kavramsal bir çerçeve sunar. Kuramın ortaya koyduğu önermeler...

ADLİ PSİKOLOJİDE TEMEL KONULAR

Adli psikolojinin bir araştırma alanı olduğu kadar, bir uygulama alanı olduğu da¬ha önce açıklanmıştı. Bir sonraki bölümde ele alacağımız Türkiye’de adli psikolog¬ların çalışma alanlarına zemin teşkil etmesi açısından bu bölümde ruh sağlığı ve suç...

BİLİŞSEL PSİKOLOJİNİN DOĞASI

  Bilişsel psikoloji 1967 yılında Ulric Neisser tarafından yazılan “Bilişsel Psikoloji (Cognitive Psychology)” başlıklı kitabın yayımlanmasıyla yeni bir disiplin olarak or­taya çıkmıştır. Bu kitapta, Neisser biliş kavramını duyusal girdinin (uyaran) yaka­lanması, dönüştürülmesi, özümsenmesi, depolanması ve...

LATERALİZASYON VE AYRIK BEYİN

Birçok duysal ve motor yolak merkezi sinir sistemine girdikten sonra veya çıkma¬dan önce geldiği tarafın tersine geçer. Buna bağlı olarak vücudumuzun sol tarafın¬dan kaynaklanan duysal veriler beynimizin sağ tarafına, sağ tarafından kaynakla¬nan duysal veriler...

Davranışçılık ve Sosyal Öğrenme Kuramları

    Davranışçılık Kuram■ Psikanalitik kuramın bilinçaltı süreçlerle ilgili vurgusuna karşın, davranışçılık gözlenebilen davranışlara odaklanan bir kuram olarak ortaya çıkmıştır. Öğrenme bakış açısı ya da davranışçılık, ilk olarak John B. Watson (1913) tarafından ortaya atılmıştır. Davranışçılığın temel...

PSİKOLOJİDE ÖNEMLİ SORUNLAR VE TARTIŞMALAR

İnsan davranışını anlamaya çalışırken psikoloji biliminin ilk günlerinden beri psikologların çözümlemeye çalıştığı çeşitli sorunlar vardır. Bu sorunlar üzerine yapılan tartışmalar aslında bilim insanlarının bu sorunlara bakış yönünü belirlemektedir. Bugün gelinen noktada araştırmacılar bu tartışmaların...

PSİKOLOGLAR NE İŞ YAPAR?

Psikoloji üzerine lisans derecesi alan psikologlar, psikolojinin alt dallarından birinde yüksek lisanslarını tamamlayarak bu alanda uzmanlaşabilir. Psikoloji, birçok alt dalı olan bir alan olduğundan, psikologlar danışmanlıktan eğitime ve insan kaynaklarına kadar pek çok farklı...

Psikolojik Danışman Ne İş Yapar

Daha çok normal ya da orta düzeyde sıkıntı ve uyum problemi yaşayan birey ya da gruplarla çalışan meslek grubudur. Tarihsel olarak baktığımızda psikolojik da­nışmanlar daha çok eğitim ve mesleki danışmanlık alanlarında faaliyet göstermiş­lerdir. Ülkemizde...

Gestalt

Wundt ile aynı dönemde önemli çalışmalar yapan başka bir Alman psikolog da Hermann Ebbinghaus’tur. Ebbinghaus’a göre bilinç kadar incelenmesi gereken bir diğer konu da öğrenme ve hafıza gibi zihinsel süreçlerdir. Ebbinghaus’un çalışma¬ları, bugün bile...

Değer ilgisi ve Değer Yansızlığı Max Weberin

Weber’e göre konusu ne olursa olsun (insan ya da şeyler) hem sosyal hem de doğa biliminin yöntemi soyutlama ve genellemedir. Ancak doğa ve sosyal bilimler arasındaki farklılıklar kullanılan araştırma yönteminden değil, aksine araştırma ya-...

İtaat – Sosyal Etki

Sosyal etki altında gerçekleşen bir başka davranış türü de itaattir. İtaat, bireyin kendine bir otorite figürü tarafından yöneltilmiş bir talebe ya da buyruğa uyması­na denir. Sosyal psikolojinin en iyi bilinen, en sansasyonel, en çarpıcı...

Önyargı – Psikoloji

Önyargı, sosyal psikolojnin üzerinde en çok çalışılmış konularından biridir. Birey­ler hakkında yalnızca grup üyeliklerine (cinsiyet, din, milliyet gibi) bakılarak oluş­turulmuş ve genellikle olumsuz tutumlara önyargı denir. Buradaki kritik unsur, ön- yargının hedefi olan kişinin kendine...

Kapitalizmin Çelişkileri Karl Marx

Marx’ın çelişki kavramı bir toplumsal yapıyı içinden zayışatan gerilim ve gerginlik- leri ifade etmektedir. Plansız ve sürekli art-değeri çoğaltma temelinde örgütlenmiş bir ekonomide kapitalistler arası rekabet artar. Sistemin içsel çelişkilerinden biri olan toplam kâr...

RASYONELLEŞME VE BÜROKRASİ Max Weber

Genel olarak “toplumsal aktörlerin kişisel-olmayan ilişkiler bağlamında çevrelerin- deki dünya üzerinde daha fazla denetim kurmak için bilgiye giderek daha çok baş- vurmaları...” (Marshall, 1999, s.11) şeklinde akılcı bir hesaplama olarak tanımlana- bilen rasyonelleşme, yukarıda...

Tarihsel Materyalist Yaklaşım ve Yöntemi

Marx’ın tarihsel gelişme sürecini anlamak ve açıklamak için geliştirdiği tarihsel ma- teryalist yaklaşımı, Hegel tarafından geliştirilen diyalektik düşünceye dayanmakta- dır. Klasik Alman felsefe geleneği için de yer alan Hegel’in idealist diyalektiğine Marx tarafından materyalist...

Psikiyatr Ne İş Yapar

Psikiyatr tıp fakültesinden mezun olduktan sonra psikiyatri alanında uzmanlaşan hekimdir. Bu nedenle psikiyatri anormal davranışların tedavisinde ilaç kullan­makla, fiziksel hastalıkları tedavi etmekle ve fiziksel inceleme yapmakla yetkili tıp hekimlerinin oluşturduğu bir alandır. Bu anlamda...

Sosyal Psikolojinin İki Temel İlkesi

Sosyal psikologlara çalışmalarında insan doğasına dair bazı temel varsayımlar eş­lik ve rehberlik eder. Bunlardan ilki insanların dünyayı olduğu gibi değil, kendi ol­dukları gibi gördükleridir. İçinde yaşadığımız gerçekliği algılayışımızda dışarıdaki objektif dünya kadar kendi benliğimizin...

En Çok Okunanlar