Sosyoloji Tarihi

Grup Kutuplaşması – Sosyal Etkisi

  Bilhassa iş dünyasında, grupların, komitelerin bireylere nazaran daha doğru ana­lizler yapacağı, daha yerinde kararlar vereceği düşünülür. Oysa bu varsayım her zaman doğru değildir. Gruplar bazen daha sağlıksız kararlara ulaşıyorlarsa bunun bir sebebi de “grup...

Bilişsel Gelişim Kuramı

Jean Piaget (1932, 1952), gelişim psikologu ve genetik epistemolog olarak kendi­ni bilginin kökenini incelemeye adamıştır. Çalışmaları insanların nasıl düşündüğü, dünyaya nasıl baktığı ve nasıl algıladığına odaklanır. Piaget biyoloji, felsefe ve psi­koloji bilimlerine temellendirdiği bilişsel...

TOPLUMSAL EYLEM VE OTORİTE TİPLERİ Max Weber

Weber’de sosyolojinin temel çalışma nesnesinin toplumsal eylemler olduğunu ha- tırlayalım. Bu çerçevede toplumsal eylemi analiz etmek üzere geliştirdiği eylem ti- polojisinde Weber geleneksel, duygusal, değere ve amaca yönelik akılcı (rasyonel) olmak üzere dört toplumsal...

Psikanalitik Gelişim Kuramı

Psikoseksüel Gelişim KuramıSosyal ve kişilik gelişimiyle ilgili çalışmalarda önemli etkisi olan kuramlardan biri psikanalitik kuramdır. Sigmund Freud (1910) tarafından geliştirilen psikanalitik kuram, insanın, çoğunlukla farkında olmadığı dürtüler ve çatışmalarla hareket eden bir varlık olduğunu...

Sosyal Kaytarma – Grup Etkisi

  Diyelim ki sizden ya tek başınıza ya da başka birkaç kişiyle beraberken mümkün olduğunca yüksek ses çıkararak el çırpmanız ya da bağırmanız istendi. Sizce tek başınıza olduğunuzda mı daha yüksek ses çıkartırsınız yoksa başkalarıylayken...

Psikolojide Çözümleme Düzeyleri

İnsan davranışını etkileyen birçok sebep vardır. Mesela öğlen yemeği için ne yiyeceğinizi hem vücudunuzun ihtiyaçları (mesela şeker dengesi) hem de yemeği birlikte yediğiniz arkadaşlarınızın tercihleri (mesela beraber pizza yemek) belirleyebilir. Bu sebeplerin çeşitleri de...

İşitme Algısı

İşitme siteminin organı kulaktır. İnsan kulağı dış, orta ve iç kulak olmak üzere üç kısma ayrılmaktadır. İşitmenin uyaranı olan ses bir titreşim kaynağının havadaki molekülleri hareket ettirmesi sonucunda oluşmaktadır. Ses havada sabit hızla ve...

PSİKOLOJİNİN TANIMI

  Psikoloji, davranışları ve zihinsel süreçleri inceleyen bir bilim dalıdır. Aslında in­sanın yaptığı her şey bu tanımın içine girebilir. Davranış kişinin yaptığı ve her­hangi bir yolla ölçülebilen her şeydir. Zihinsel süreçler ise düşünme, hatırlama, hissetme...

Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler: Siyasal Devrimler

Aydınlanma düşünürlerinin fikirleri, Ruhban sınıfı ve kısmen mutlakiyetçi rejim- ler dışında geleneksel toplum yapısını yıkmaya, toplumsal bir devrim gerçekleş- tirmeye yönelik değildir. Bunun en önemli nedeni bu düşünürlerin çoğunun kül- türlü, eğitimli ve müreffeh...

Sosyal Kolaylaştırma – Grup Etkisi

  Diyelim egzersiz maksadıyla koşmayı seviyorsunuz. Kendi kendinize olduğunuz­da mı daha hızlı koşarsınız yoksa etrafınızda sizden başka koşanlar da varken mi? Ya da diyelim bir grubun önünde konuşma vermeniz gerek. Kendi kendinize pro­va yaparken mi...

İşlevselcilik

William James ve G. Stanley Hall Amerika’daki ilk psikoloji laboratuarlarını kur­muşlar ve psikolojiye yön vermişlerdir. James hem Wundt’un hem de yapısalcıla­rın yaklaşımlarını reddetmiştir. James’e göre bilinci kendi başına çalışamayacak parçalara bölmenin bir anlamı yoktur....

Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler: Aydınlanma Düşüncesi

Sosyoloji, akademik bir disiplin olarak 19. yüzyılda ortaya çıkmış olsa da, insan ve toplum üzerine yeni düşünme yolları Aydınlanma Çağı’nda ortaya çıkmaya başla- mış, bu dönemde geliştirilen yeni ve eleştirel yaklaşım, toplumsal süreçlerin anla-...

SOSYAL DAVRANIŞLAR

  Sosyal gelişim literatüründe yaygınlıkla ele alınan temel gelişimsel özellikler, olum­lu sosyal davranış, anti-sosyal davranış ve bunlarla ilişkili olan diğer ahlaki ve duy­gusal gelişimsel becerilerdir. Olumlu sosyal davranışlar, bir başkasının iyiliğini gözeterek gönüllü olarak ya­pılan yardım...

Auguste Comte: Pozitivist Sosyolojinin Gelişimi

Auguste Comte (1798-1857), 19 Ocak 1798’de Fransa’da orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Politeknik’te eğitim görmüştür. 1817 yılından itibaren bir süre Saint Simon’la birlikte çalışmalar yapmıştır. 1830- 1842 yılları arasında altı ciltlik Pozitif...

Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler: Bilimsel Devrim

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan gelişmeler; Bilimsel Devrim, Aydınlanma düşün- cesi, Fransız Devrimi ve Endüstri Devrimi olarak özetlenebilir. fiimdi bu gelişmele- ri ve sosyolojinin doğuşunda oynadıkları rolleri ele alarak incelemeye çalışalım. Bilimsel DevrimBilimsel devrim, Antik Yunan’dan...

Yardım Davranışı – SOSYAL İLİŞKİLER

  Bir başkasına faydası dokunacak bir davranışta bulunmaya yardım etmek denir. Ya­nınızda oturan kişiye kalem ödünç vermek, sevgilisinden yeni ayrılmış arkadaşını­zın derdini dinlemek, hasta akrabanıza bakmak, deprem kurbanlarına bağışta bu­lunmak, görme engelliler için kitap okumak,...

LATERALİZASYON VE AYRIK BEYİN

Birçok duysal ve motor yolak merkezi sinir sistemine girdikten sonra veya çıkma¬dan önce geldiği tarafın tersine geçer. Buna bağlı olarak vücudumuzun sol tarafın¬dan kaynaklanan duysal veriler beynimizin sağ tarafına, sağ tarafından kaynakla¬nan duysal veriler...

Sosyal Psikolojinin Kısa Tarihi

İnsanı anlama çabası felsefe ve edebiyat kadar eski olsa da sosyal psikolojinin aka­demik bir disiplin olarak ortaya çıkışı on dokuzuncu yüzyılın sonlarına, psikoloji­nin bir bilim olarak doğmasının hemen akabine denk düşüyor. Bilhassa grup dav­ranışlarını...

KLİNİK PSİKOLOJİDE NORMALDIŞI DAVRANIŞLARIN TEDAVİLERİ İLE İLGİLİ TERAPİ YAKLAŞIMLARI

Psikoterapi, bu alanda eğitim görmüş olan ruh sağlığı uzmanları tarafından hasta­ya yaşamış olduğu psikolojik problemlerin üstesinden gelmesi için yardım etmeyi amaçlayan profesyonel bir ilişki sürecidir. Herkesi memnun edecek tek psikotera­pi tanımı bulmak oldukça zor...

Seçici Dikkat – İşitsel Dikkat – Görsel Dikkat

İşitsel Dikkat Cherry (1953) aynı zamanda iki farlı mesaj kullanarak kokteyl parti olgu incelemiş­tir. Bu olgu kalabalık bir ortamdaki (örn. mezuniyet partisi) yapılan sohbet sırasın­da çevredeki diğer konuşulanlara dikkat edememe problemidir. İstenmeyen ko­nuşmalara kulak kapatılamaz....

KAVRAM VE İŞLEMSEL TANIM

  Sözdebilimin aksine psikoloji insanların iç dünyaları ve davranışlarına dair id­diaları bilimsel testlere tabi tutar. Astrolojiyi incelerken bu gibi testler sayesin­de astrolojinin bilimsel bir değer taşıyıp taşımadığını gösterebileceğimizi gör­dük. Şimdi biraz daha ayrıntılı biçimde bilimsel...

John Stuart Mill ve Herbert Spencer :Evrimcilik ve Pozitivizm

Comte’tan sonra sosyolojik pozitivizmin gelişmesinde iki önemli etki söz konusu- dur. Bunlardan ilki, toplumu, kendine özgü doğa yasalarının işleyişiyle evrim ge- çiren bir organizma şeklinde tanımlandığı için toplum biliminin yönteminin doğa bilimlerinin yönteminden farklı...

Sosyal Psikolojinin İki Temel İlkesi

Sosyal psikologlara çalışmalarında insan doğasına dair bazı temel varsayımlar eş­lik ve rehberlik eder. Bunlardan ilki insanların dünyayı olduğu gibi değil, kendi ol­dukları gibi gördükleridir. İçinde yaşadığımız gerçekliği algılayışımızda dışarıdaki objektif dünya kadar kendi benliğimizin...

Adli Psikoloğun Rolleri

Adli alanda çalışan psikologlar hem adalet sistemine hizmet etmek hem de kendi bilimsel sınır ve ilkelerine bağlı kalmak durumundadır. Bu iki alana hizmet ederken psikologların uygulama alanında ve akademik alanda katkı sunduklarını düşünebiliriz. Howitt...

DÜŞÜNME, AKIL YÜRÜTME VE PROBLEM ÇÖZME

Bilginin zihinsel temsilleri üzerinde yapılan manipülasyonlar psikologlar tarafın­dan düşünce olarak tanımlanmaktadır. Temsillerin değişik biçimlerde olabileceği­ni bir önceki bölümde gördünüz. Tekrar edersek temsiller kelime, imge, ses veya diğer duyu sistemlerin verileri biçiminde olabilmektedir. Düşünme bilginin...

En Çok Okunanlar

Kategoriye Göre Sırala