Sosyoloji Sözlüğü

KÜLTÜROLOJİ (KÜLTÜR BİLİM)

  KÜLTÜROLOJİ (KÜLTÜR BİLİM)   XX. yüzyılda ortaya çıkan "kültür bilimi" ilk bakışta kültürel hadiselerin bilimsel yo-rumu ve değerlendirilmesi olarak tanımla­nabilir. "Kültür bilimi" terimi ilk defa Al­man filozofu ve kimyageri...

DÜNYA GÖRÜŞÜ

  DÜNYA GÖRÜŞÜ   Dünya tasarımı ve Alınanca "Wcltanschau-ung" sözcüğünün eş anlamlısı olarak kullanı­lan bir terim. Felsefi bir kavram olarak bakıl­dığında Dünya Görüşü, evrene, dünyaya, top­lum ve insanlara, insanın toplum...

SİNİR SİSTEMİ

  SİNİR SİSTEMİ   İnsanın düşünme, duygulanma ve dav­ranma işlevlerini sağlayan, bu arada diğer bütün sistemlerin çalışmasını düzenleyen ve yöneten sisteme sinir sistemi denir. Di­ğer canlılara oranla insanın sinir sistemi...

SOSYAL SINIF

  SOSYAL SINIF   Genel anlamda sınıf terimi, kategori te­rimiyle eşanlamlıdır. Sınıf kavramı kulla­nılmakla beraber giderek tabakalaşma teri­miyle aynı anlamda kullanılmaya başlan­mıştır. Tabakalaşma anlamında, toplum içinde göreceli olarak aynı güce,...

OTORÎTERYENLİK

  OTORÎTERYENLİK   Otorileryenlik en azından üç farklı an­lamda kullanılabilir: 1- Psikolojik anlamda, örneğin otoriter karakter konusunda konuştuğumuzda -yö­netimi altındakiler! zorbaca ve tahkir eden davranışlarla itaatkarları hiyerarşik olarak üstün olana, dalkavukları daha...

DİKTATÖRLÜK

  DİKTATÖRLÜK   Diktatörlük, devletin bir kişi ya da küçük bir grup tarafından mutlak denelim altında bulun­durulduğu yönetim şeklidir. Diktatörlük teri­minin en yaygın anlamı şu özelliklerden en azından bİriya da...

DEVLETÇİLİK

  DEVLETÇİLİK   Devletin iktisadî hayata müdahalesini, Önemli ve büyük endüstri İşletmelerine sahip olmasını, mal ve hizmet üretmesini, bazı ikti­sadî ve sosyal fonksiyonların devletin tekelin­de olmasını savunan doktrin ve görüşlerden...

FIRSAT MALİYETİ (ALTERNATİF MALİYET)

  FIRSAT MALİYETİ (ALTERNATİF MALİ­YET)   Fırsat maliyeti, belirli miktarlara ve vasıflara sahip üretim faktörlerinin çeşitli üretim alter­natifleri arasından birinde kullanılması halin­de, vazgeçilen alternatiflerin seçilmemesin-den dolayı uğranılan kayıplar veya kaçırılan...

FELSEFE

  FELSEFE   Kök itibariyle felsefe terimi, Yunancadan Arapçaya, oradan da Türkçeye geçen bileşik iki kelimeden, Philo (sevgi) ve Sophİa (hik-met.bilgi) kelimelerinin birleşik kullanılması sonucu doğmuştur. Böylece sözlük anlamı ha­kikat,...

DEVRİM

  DEVRİM   Bİr toplumun siyasal ve toplumsal yapısının, yönetime karşı ayaklanarak İktidarı ele geçi­ren bir grubun cebir yoluyla hızlı ve kapsamlı bir şekilde değiştirilmesi. Eskiden dilimizde ihtilâl ve inkılâp...

ENFORMASYON

  ENFORMASYON   En yaygın kullanımıyla yönü, içeriği ve köke­ni ne olursa olsun bilgiye enformasyon adı ve­rilir. Geniş anlamıyla enformasyon, aynı za­manda hangi kategoriye ait olursa olsun bilgi ve yargı...

KİLİSE

  KİLİSE   Yunanca ekklesia kelimesinden gelir Ve üç anlamı vardır . 1- Hıristiyanların âyin yaptıkları tapmak;   2- Bütündini teşkilattâ-rı ve fonksiyonlarıyla Hıristiyan toplulu- kuruldu ve piskoposlar arasından bu kili-ğu;   3- Ayrı ayrı mezhepler halinde...

BAĞİ

  BAĞİ   İslami terminolojide şartlarına uygun olarak görevde bulunan ulu'l-emr'e veya temsilcisi­ne, kendilerine göre doğru sayılan bir teville karşı çıkıp, isyan eden, güç kuvvet sahibi müs-lüman asilere buğât (baği'nin...

MANİ11EİZM

  MANİ11EİZM   Manilik, M.S. 3. yüzyılda, yaklaşık (216-277) yılan arasında iran'da, Şapur devletinin hüküm sürdüğü yıllarda ortaya çıkmış ve yayılmıştır. Kurucusu Mani'dir. İranlı soylu bir ana-babadan Babilonya (Mezopotamya)'da doğan...

ORGANlZASYONEL PSİKOLOJİ

  ORGANlZASYONEL PSİKOLOJİ   Organizasyonel psikoloji, organizas­yonlar ve organizasyon süreçlerini odak noktası alarak, çalışanların iş başarısına ve tatminine elki eden tüm sosyal ve fiziki çev­re faktörleri ile bunların sonuçlarını olumlu...

PLATONCULUK

PLATONCULUK   Rönesans Avrupasında ortaya çıkan fi­kir ve felsefe akımlarından biridir. Kelime olarak M.ö. 427-347 tarihleri arasında ya­şamış bulunan İlkçağın büyük filozofu Pla-ton'un (müslümanlann telaffuzu ile Efla-tun'un) fikir ve...

MU’MIN

  MU'MIN   Mü'min iki basamaklı bir anlam ifade et­mekte olup, ilk basamakta İslam'ın temel esaslarından Tevhid, Nübüvvet ve Ahirel'e inandığını diliyle ifade eden, ikinci basa­makta ise, adına dini zaruretler...

EVRİM

  EVRİM   Biyolojik anlamda evrim, tüm canlı türleri­nin düzenli bir süreklilik içinde birbirlerinden farklılaşarak gelişmesidir. Bu, genellikle bir "olgu" olarak sunu İntakı aysa da, diğer biyolo­jik yaklaşımlardan (yaratılışçılık gibi)...

BANDUNG KONFERANSI

  BANDUNG KONFERANSI   Ekonomik ve siyasî açıdan bağımlı, açık ya da yarı sömürge olan Asya-Afrika milletlerini Nisan 1955'tc Endonezya'nın Bandung şehrin­de biraraya getiren toplantı. Endonezya, Hin­distan, Seylan, Pakistan ve...

FENOMEN

  FENOMEN   Gerek fizik dünyaya, gerekse ruhsal dünya­ya ait durum ve nit elikler (İtibariyl e bilince gö­rünen ya da bilinç tarafından algılanan şeye fe­nomen denir. Yani varolan nesneye karşılık...

ÇOCUK PSİKOLOJİSİ

  ÇOCUK PSİKOLOJİSİ   Çocukluk, doğumdan ergenliğe kadar süren hayat dönemidir. Bu dönemde İnsan yavrusu olgunluğa ulaşmak için sürekli gelişme halin­dedir. Çocuğun gelişim amaçlarına ulaşması bir yanıyla insan türüne özgü...

SiVİL iTAATSİZLİK

  SiVİL iTAATSİZLİK   Sivil itaatsizlik bir protesto stratejisidir ve İngilizleri Hindistan'ı terketmeleri için ikna kampanyasında Mahatma Gandhi ta­rafından popüler hele getirilmiştir. Sivil ita­atsizliğin Özünü, yöneticileri harekete geç­meye zorlamak amacıyla...

RUH

  RUH   Arapça kökenli olup, bütün varlıkların maliki, yaşatıp terbiye ve idare edeni, yani Rabbi olması hasebiyle Allah'ın bir 'emr'i, ya da Emr'inden bir 'emr'idir ki, his ve hare­ket yönleriyle...

DİL

  DİL   Dil tüm insani yeteneklerin İnsana en özgü okmıûtr. O, homosapietts'in, akıllı İnsanın ka­rakteristiği olarak tanımlanmaktadır. Nerede insan varsa orada dil vardır. Bugün dünyada konuşulan dillerin sayısı kesin...

DİYALEKTİK

  DİYALEKTİK   Tartışma tekniği olarak diyalektik karşılıklı konuşma da, tartışmak suretiyle hakikati ara­ma ve ortaya çıkarma sanatıdır. Ancak karşı­lıklı konuşmada tarafların birinin gereken dik­kati göstermemesi halinde hakikati arama ve...

En Çok Okunanlar