Sosyoloji Sözlüğü

DOĞRU

  DOĞRU   Doğru, tabiatla ilgili olarak kullanıldığında, gerçeğe, ilgili olduğu doğal nesneye uygun olan fikir ve düşünceye denir. Zihin alanında ise doğru, düşünme yasalarına uygun olan dü­şünceye denir. Doğrunun karşıtı yanlıştır....

SOSYAL ADALET

  SOSYAL ADALET   Toplumu oluşturan sosyal sınıflar ara­sındaki iktisadi dengesizliklerin giderilme­si, iktisaden zayıf durumda bulunan sosyal sınıfların, diğer sosyal sınıflara karşı korun­ması olarak tanımlanabilecek olan sosyal adalet; özellikle emeği...

BİLİM

  BİLİM   Geniş anlamda bilim "bilmek", "öğrenmek" anlamına gelir ve her tür bilgi ya da öğrenme­yi içerecek biçimde kullanılır. (Arapçadaki el-ilm ve Latincedeki scive kelimeleri 'bilmek' anlamındadır.) Fakat daha...

AFOROZ

  AFOROZ   Yahudiler ve Hırisliyanlarda belirli suçları iş­leyen kimselere uygulanan sürekli veya geçici toplum dışına çıkarılma cezası. Yahudilerde bu ceza, Tevrat'la sayılan "bü­yük günahları İşleyenlere karşı uygulanır. Aforoza uğrayan kimseyle dindaşlarından...

ÜMMET

  ÜMMET   Arapça bir kelime olan ümmet'in sözlük anlamı cemaat, yol, din, kıyamet ve zaman (Cevheri, es-Sıhah; İbn-i Manzur, Lisa-nu'l-Arab.) olan ümmetin ıstılahı anlamı ise " Kendi seçimleri veya...

DENGE

  DENGE   Rasyonelinsan müdahalelerine tanrısal özel­lik kazandırılmasının bir sonucu olarak ekono­mistler de koordinelî olmayan bireysel karar­ların ekonomik anarşi yaratıp yaratmayacağı sorunuyla ilgilenmeye başlamışlardır. Serbest piyasa ekonomilerindeki fiyat mekanizması­nın yukardaki sorunu...

DUYU

  DUYU   Duyu organlarımız aracılığıyla beden alanı ya da dış çevreden gelen uyaranların toplan­ması işlemine, beyin kabuğunda bilgi oluşu­munun algılamadan sonraki aşamasına ve du­yu organlarımızın ve beyin kabuğu dışındaki...

TOTEMİZM

  TOTEMİZM   Bir klanın, bir insan grubunun, ya da bir kişinin aynı atadan geldiğine inandığı bir hayvana, bir bitkiye, bir nesneye veya bir doğa olayına (fırtına, şimşek, vb.)...

PROLETERYA

   PROLETERYA   Marksist terminoloji ve ideolojinin en önemli kavramı sayılan Proletcrya'nın, bir­birine yakın anlamlar taşıyan değişik ta­nımları yapılmaktadır. "İşçi sınıfı" olarak Türkçeleştirilcn kavram, "sınıf kavgasın­da", toplum kesimlerinin yerini belirten bîr...

NESNELCİLİK

  NESNELCİLİK   Nesnelcilik, öznelciliğin tersine, özne­den ve öznenin bilincinden bağımsız bir şe­kilde düşünme ve bilgi oluşturma aşama­sında nesneden ve nesnel olandan hareket eden teorilerin ortak adıdır. Nesnelcilik, nesneyi zihnin dışında, insan...

YAHUDİLİK

  YAHUDİLİK   Yahudi dini. İlahi menşeli olmakla bera­ber günümüzde tamamen ilk orjinini kaybe­den ve dîn olma vasfından ziyade etnik ve kültürel tarihi bir toplumun inançtan bütü­nü. Yahudilik, Babil sürgününden...

BURJUVAZİ

  BURJUVAZİ   Toplum   Bilimlerinde,   üretim   araçlarının mülkiyetini elinde bulunduran, geçimlerini el emeği ile sağlamayan ve iktidarların karar me­kanizmalarını etkileme gücüne sahip olan ser­mayedarları içine alan sosyoekonomik sınıf. XIII.yüzyıldan İtibaren kullanılmağa...

A PRİORİ

   A PRİORİ   Her türlü deneyden önce ve bağımsız olarak yalnızca akla dayanan; tanımlardan ya da ka­bul edilmiş İlkelerden çıkarılmış bilgiye a pri­ori denir, önsel, yani deneye başvurmaksızın salt...

LİDERLİK

  LİDERLİK   Liderlik, paylaşılan hedeflerin ve amaç­ların gerçekleştirilmesine doğru, az ya da çok organize kollektif ve gönüllü gayreti harekete geçiren statü konumunu ve aktif rol performansını ifade eder. Diğer...

SAĞDUYU

  SAĞDUYU   Günlük hayatın belirlediği görüş, düşü­nüş ve davranış şekillerinin bütününe sağ­duyu adı verilir, insanlar günlük hayatların­da bir takım tecrübeler ve kanaatler elde ederler ve bu günlük tecrübe ve...

TEKEL

  TEKEL   Tekel, isminden de anlaşılacağı üzere piyasada tek bir alıcı veya tek bir satıcının bulunması demektir. Tek bir talep veya tek bir arz olduğu zaman tam manasıyla...

MODA

  MODA   Toplumun çeşitli alanlarında zaman za­man görülen, toplumca veya belirli bir grupça benimsenen, ancak geçici değişme kurallarından oluşan şekil, görüş ve değer yeniliği. Moda içinde yer alan şekiller, toplumca...

TÜRKİYE’DE SOLCULUK

  TÜRKİYE'DE SOLCULUK   Osmanlı İmparatorluğu dönemi içinde, kimliklerini açıkça onaya koyan ilk sosya­listler, 1908 Meclis-i Mebusan'ında görü­lür. Bunlar, merkezi Selanik'te olan Federal Halk Partisi temsilcilerinden, Dimitri Vla-hof ve Zohrap...

ORGANİZMACILIK

  ORGANİZMACILIK   Felsefe, sosyoloji ve biyoloji gibi ilim dallarında insan, toplum, evren gibi kavram ve olguları, ruh, hayat ilkesi gibi kavramlar­la değil de uzuv (organ, Örgen) ile ve...

BANKACILIK

  BANKACILIK   Bankacılık, banka olarak adlandırılan ku­rumların İşlem ve/veya faaliyetlerini İfade et­mektedir. Bankaların üstlendikleri fonksiyon­lar, hem ulusal, hem de uluslararası düzeyde para ve para ile ifade edilen değerlerin alımı­nı,...

DEVRİM

  DEVRİM   Bİr toplumun siyasal ve toplumsal yapısının, yönetime karşı ayaklanarak İktidarı ele geçi­ren bir grubun cebir yoluyla hızlı ve kapsamlı bir şekilde değiştirilmesi. Eskiden dilimizde ihtilâl ve inkılâp...

DİLBİLİM

  DİLBİLİM   Dilbilim en basit şekliyle dili bilimsel yön­temlerle inceleyen disiplin olarak tanımlanabi­lir. Akademik bir disiplin olarak dilbilimin ge­lişimi son zamanlarda ve hızlı bir şekilde ol­muştur. Dilbilim, 1960'Jt yıllardan...

ENTELLEKTÜALİZM

  ENTELLEKTÜALİZM   Entellektüalizm felsefede, bütün varlıkların genel kavramlara indirgenerek açıklanmasına verilen addır. Bu yönüyle de spekülatif (zihin­sel) bir nitelik taşır. Entelleklüalizmİn kendisi başlı başına bağımsız bir düşünce akımı değil­dir, fakat...

BAYRAM

    BAYRAM   Bütün toplumlarda, belirli gün ve olayların şerefli ve uğurlu olduklarına inanılarak veya o günleri yâd etmek için hep bir arada sevinç içinde kutlanan günlere bayram denir. Bay­ram...

PERSONEL YÖNETİMİ

  PERSONEL YÖNETİMİ   Personel, en geniş anlamıyla organizas­yondaki bütün beşeri kaynaklan, yani gö­revleri ne olursa olsun organizasyon faali­yetlerinde yeralan bütün insanları ifade eder. Başka bir ifadeyle, işletmede çalışan insanlar,...

En Çok Okunanlar