Sosyoloji Sözlüğü

NİHİLİZM

  NİHİLİZM   Nihilizm, en genel anlamıyla, bizzat olumsuzluğun propagandasını ahlakî bir görev sayan, bir ideolojiye dönüşmüş yü­rürlükteki ahlâkın tamamen reddi tavrıdır. Başka bir söyleyişle, ahlâki hiçbir hakikatin olmadığını, değerler...

ANOMİ

  ANOMİ   Anomi terimi Yunanca bir kelime olup "ka­nunsuzluk" ya da "normsuzluk" anlamına gel­mektedir. Anomi teriminin üç farklı, ama bir­biriyle ilişkili anlamı vardır. İlk anlamı kişisel bir düzensizliği dile...

KÜLTÜR EMPERYALİZMİ

   KÜLTÜR EMPERYALİZMİ   Emperyalizm, bir devletin başka bir dev­let ya da devletlere, o devletin halkını sö­mürmek ve ekonomik politik avantajlar elde etmek amacıyla hakimiyet kurması­dır. Kültür Emperyalizmi ise, bu hakimi­yet...

ALT-KÜLTÜR

  ALT-KÜLTÜR   Bir sosyal grubun veya zümrenin, bünyesin­de yaşadığı ülke veya toplumun genel kültür bütünü İçinde, etnik, dini, yerel ve meslekî ne­denlerle farklılık gösteren dilleri, elbiseleri, evleri, çocuk yetiştirme...

FETİŞİZM

  FETİŞİZM   Genel ifadesiyle fetişizm, bazı insanların, kendisinde taibatüstü bir kuvvetin var olduğu­nu kabul ettikleri cansız bir şeyi kutsal sayma­ları, ruhlarla ilişkili olduğuna inandıkları mad­di bir varlığı tanrı kabul...

OSMANLI TOPLUM YAPISI

  OSMANLI TOPLUM YAPISI   Osmanlı toplum yapısı çeşitli açılardan tabakalaşma göstermekte olup insanların yerleşim mekanı, toplum hayatında oyna­dıkları rol, toplum yapısını sembolize eden piramitte işgal edilen yer ve statü...

DAVRANIŞ BİLİMLERİ

  DAVRANIŞ BİLİMLERİ   Davranış Bilimleri; aslında bir tek bilim dalı değil, bilimler grubundan meydana gelen, kişi veya grubun davranışlarının sebep ve sonuçla­rını ve onları bu davranışa yönelten faktörleri İnceleyen...

FENOMENOLOJİ

  FENOMENOLOJİ   Genel olarak, zincirleme devanı eden feno­menlerin veya fenomenler bütününün tasvir edilerek incelenmesini amaçlayan felsefi disip­lin. Bu anlamda fenomenoloji, incelediği feno­menler bütününü, bir yönüyle gerek bu feno­menlerin soyul...

RÖNESANS

  RÖNESANS   Rönesans, kelime olarak "yeniden do­ğuş" anlamına gelmekle birlikte, zamanla ve günümüzde belli bir alanda değil birçok alanlarda gerçekleşen, yenilenerek meyda­na gelen doğuşu veya oluşumu ifade etmek­tedir. Gerçekten...

KÖY

  KÖY   Genellikle tanmla uğraşan, bu yüzden aralarında yeterince iş bölümü olmayan, içinde bulunduktan toplumun ortak bütü­nü ile çok az ortak olan çıkarları ve işbirli­ği bulunan, birbirlerine karşı tamamen...

KUŞKUCULUK

  KUŞKUCULUK   Kesin ve gerçek bilginin imkanından il­ke olarak kuşku duyan felsefe öğretisi. Bu görüşe göre insan ruhu kesin olarak hiç­bir gerçeğe ulaşamaz. Kuşkuculuğa göre, bir öncülün diğer bir...

RASYONALİZM

  RASYONALİZM   Doğruluğun ve gerçekliğin ölçüsünü aklîlikte bulan görüşlerin genel adıdır. Düşünce Tarihinde çeşitli anlamlarda kullanı­lan Rasyonalizm, özellikle insan bilgisinin kaynağını akılda (zihinde) bulan, bilginin akıldan, düşünceden doğduğunu ve ancak...

NİCELİK

NİCELİK   Nicelik, nesnelerin genellikle sayılabi-len veya ölçülebilen, toplamı doğrudan sayı olarak belirtilebilen genel özelliğine veri­len isimdir. Nicelik, genel anlamda bir nes­neler kümesinin sayısal sıklığı, ya da bü­yüklüğü anlamında...

BATILILAŞMA

  BATILILAŞMA   Batı medeniyetini veya batılı milletleri taklit cime, onlara benzeme harekeli. (Batılılaşma, garbhlaşma, avrupalılaşma, modernleşme, as­rîleşme, çağdaşlaşma da denir). Avrupanın (sonradan Amerikanın da) başta teknolojisi olmak üzere siyasî, sosyal...

SAĞDUYU

  SAĞDUYU   Günlük hayatın belirlediği görüş, düşü­nüş ve davranış şekillerinin bütününe sağ­duyu adı verilir, insanlar günlük hayatların­da bir takım tecrübeler ve kanaatler elde ederler ve bu günlük tecrübe ve...

FEMİNİZM

  FEMİNİZM   Kadının siyasal, toplumsal ve ekonomik alan­lardaki halkları ve eşitliği taraftarlığını ve ka­dının toplumdaki rolünün kökten değiştirilme fikrine bağlanmayı ifade eden modern bir te­rim. Hareketin Aristophanes'ten Charİolte Bronte...

ARİSTOCULUK

  ARİSTOCULUK   Antikçağ Yunan filozofu Aristoteles (M.Ö.384-322)'in Öğretisine dayanan, deneyci ve gerçekçi eğilimleriyle belirgin bir düşünce okulu. Bu okul, Aristoteles'in Öğrencileri tara­fından onun felsefesinin yorumlanarak gelişti­rilmesi şeklinde oluşmuş ve gerek...

KÜLTÜROLOJİ (KÜLTÜR BİLİM)

  KÜLTÜROLOJİ (KÜLTÜR BİLİM)   XX. yüzyılda ortaya çıkan "kültür bilimi" ilk bakışta kültürel hadiselerin bilimsel yo-rumu ve değerlendirilmesi olarak tanımla­nabilir. "Kültür bilimi" terimi ilk defa Al­man filozofu ve kimyageri...

ASABİYET

  ASABİYET   Asabiyet, Arapça kökenli bir kelime olup "A-sebe" kökünden türemiştir. "Asebe", bir kimse­nin baba tarafından akrabalarının oluşturdu­ğu topluluğa verilen isimdir. Asabiyet İse, söz­lükte, baba tarafından olan akrabalara aşırı düşkünlük,...

DAVRANIŞÇILIK

  DAVRANIŞÇILIK   Psikolojide:   Davranışçılık Birleşik DevIctler'dckİ psiko­loji disiplini içerisinde XX. yüzyılda ortaya çı­kan bir yönelimi ifade eder. Davranışsal yakla­şım çevrenin insan üzerindeki etkileriyle in­san ve hayvan davran ıslarında ki değişimler...

SOSYAL HAREKETLİLİK

  SOSYAL HAREKETLİLİK   Hareketlilik, toplumun kendi içindeki dinamizmini ifade eden veya nüfusu meydana getiren fertlerin hareketliliğini belirten bir kavramdır. Toplumda bireyle­rin, zümrelerin veya kültür unsurlannın, ta­bakalaşmada, ya da sosyal...

DİYALEKTİK

  DİYALEKTİK   Tartışma tekniği olarak diyalektik karşılıklı konuşma da, tartışmak suretiyle hakikati ara­ma ve ortaya çıkarma sanatıdır. Ancak karşı­lıklı konuşmada tarafların birinin gereken dik­kati göstermemesi halinde hakikati arama ve...

DARVİNCİLİK

DARVİNCİLİK İngiliz tabiat ve biyoloji bilgini Charles Dar­vin'in geliştirdiği bütün canlı türlerinin doğu­şunu ve evrimini en alı biçimlerinden başlayıp en karmaşık olanlarına kadar verildiği bir ha­yal mücadelesiyle açıklayan...

KOZMOLOJİ (ve KOZMOGONİ)

  KOZMOLOJİ (ve KOZMOGONİ)   Kozmoloji, evrenin temel niteliğiyle ilgi­li dini ya da felsefi İnancın bir parçasını oluşturur. Kozmogoni ise kozmolojinin özgül olarak evrenin yaratıhşıyla ilgili bö­lümüne verilen addır. Bir toplumun...

ZULÜM

  ZULÜM   Zulüm mefhumu Kur'an-ı Kerim'de çok geniş yer tutan bir kavramdır. Bu kavram iman ve amel bakımından geniş manalar ih­tiva eder. Tespitimizde yanılmamışsak, zu­lüm ve müştakları Kur'an'da 280'den...

En Çok Okunanlar