Sosyoloji Sözlüğü

ULUSLARARASI İLİŞKİLER

  ULUSLARARASI İLİŞKİLER   Uluslararası ilişkiler en geniş anlamıyla bağımsız politik birimler arasındaki ilişki­leri ifade eder; bu bağımsız birimler millet­lerdir. Burada söz konusu olan millet ortak kimliği, ortak mirası paylaşan...

ULUSLARARASI POLİTİKA

  ULUSLARARASI POLİTİKA   Uluslararası sistemde egemen devletle­rin birbiriyle olan siyasal ilişkilerini incele­yen bilim dalıdır. Uluslararası Politika kavramı yer yer uluslararası ilişkiler ve dış politika kavram­larının yerine kullanılmaktadır. Uluslarara­sı politika ve dış...

ULUSLARARASI HUKUK

   ULUSLARARASI HUKUK   Uluslararası hukuk, uluslararası toplum üyeleri arasındaki ilişkileri düzenleyen ku­rallar bütünüdür. Uluslararası hukuka ilişkin yapılan ta­nımlar, doktrin alanında yazarların ulusla­rarası toplum üyeleri hakkında kabul ettik­leri görüşleri yansıtmaktadır. Klasik yazar­lar uluslararası...

ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO)

  ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO)   Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), 1919 yılında sosyal adaleti sağlamak sure­tiyle sosyal barışı gerçekleştirmek ve daha iyi yaşama şartlarını tesis etmek üzere hü­kümet, işçi ve...

ULU’L-EMR

ULU'L-EMR   Sözlük anlamı, "Yeüri sahipleri"dir. Islâ-mî ıstılahla ise, müslüman bir toplumu yö­netme durumunda olan Halife, Sultan, Reis ve Kadı gibi anlamları olan "Ulu'1-Emr" kavramı, Kur'an-ı Kerim'in Nisa süresinde­ki...

TÜRKİYE’DE SOLCULUK

  TÜRKİYE'DE SOLCULUK   Osmanlı İmparatorluğu dönemi içinde, kimliklerini açıkça onaya koyan ilk sosya­listler, 1908 Meclis-i Mebusan'ında görü­lür. Bunlar, merkezi Selanik'te olan Federal Halk Partisi temsilcilerinden, Dimitri Vla-hof ve Zohrap...

TÜMEVARIM

  TÜMEVARIM   insanın, Özellikle de bilim adamlarının deney ve gözlem yoluyla yeni varsayımlara ulaşma metodu. Tümevarım; tümden gelim (Dedüksi-yon-ta'lil) ve Analoji (temsil) ile birlikte akıl yürütmenin üç esaslı şeklinden birini...

TÜR

  TÜR   Sınıflandırmaya ait hiyerarşide nihai eleman. Bu ifade aslında bir tanımdan "Ehil bir sistematist türe ne gözle bakıyorsa odur" gibi pragmatik bir anlayıştan türün "boyutlu karakter alanında küçük...

TÜMDEN GELİM

  TÜMDEN GELİM   Geçerli bir akıl yürütmenin veya çıkarı­mın sonucunu öncüllerinden çıkarmak İşle­mi. Genelden özele, külliden cüz'iye ty<x ferdiye varan düşünme ve akıl yürütme yöntemi. Bu çeşit düşünme biçimini...

TÜKETİCİNİN KORUNMASI

  TÜKETİCİNİN KORUNMASI   Tüketici, "kendi ve yakınlarının ihtiyaç­larını karşılamak için mal ve hizmeti satın alan kişi veya gruplar" olarak tanımlanabi­lir. Başka bir ifadeyle tüketici; aldığı mal veya hizmeti tekrar...

TÜKETİCİ DAVRANIŞI

   TÜKETİCİ DAVRANIŞI   Mal ve hizmetleri kendi istek ve ihtiyaç­larını karşılamak amacıyla satın alan kişi veya gruplara tüketici adı verilir. Davranış ise, kişi veya grupların çevreden gelen etki­lere karşı gösterdikleri tepkilerdir....

TÜKETİM

  TÜKETİM   İktisadî mal ve hizmetlerin, insanların ihtiyaçlarını doğrudan doğruya tatmin et­mek üzere kullanılması. "İktisadî mal ve hizmetler" ifadesi, elde edilirken bir bede­lin, bir fiyatın ödendiği mallara işaret et­mektedir....

TÖRE

  TÖRE   Bir toplumdaki gelenek (örf), görenek (âdet) ve ahlâk kurallannın tümüne verilen ad. Toplumca ortaklaşa olarak kabul edilen, benimsenen gelenek ve göreneklerin, alış­kanlıkların, ahlâk kurallannın tümünü ifade eder. Toplumsal...

TRUMAN DOKTRİNİ

  TRUMAN DOKTRİNİ   Amerika'nın, özellikle Avrupa'da, ikti­sadî ve askerî mücadele tedbirleriyle Sov­yetler Birliği'nin yayılmasını "durdur-ma"ya çalışması siyaseti. 2. Dünya savaşından sonraABD ile Sov­yetler Birliği'nin yayılmacı çabalan gözle görülür bir hale geldi....

TUTUMLAR

TUTUMLAR   Yaklaşık elli yıl önce yayınlanan bir ma­kalesinde Gordon Allport, tutum kavramı­nın çağdaş sosyal psikolojide en belirgin ve vazgeçilmez kavram olduğunu ileri sür­müştü. Bu kendinden emin iddia belki...

TOTOLOJİ

TOTOLOJİ   Söz ve manayı faydasızca tekrar etmek, sözü uzatmak. Mantıkta, konu ve yüklemi aynı sözle (lafız) açıklansın-açiklanmasın, aym kavramdan ibaret olan hüküm; yani aynı muhtevayı veya içeriği aynı anlamda...

TOTEMİZM

  TOTEMİZM   Bir klanın, bir insan grubunun, ya da bir kişinin aynı atadan geldiğine inandığı bir hayvana, bir bitkiye, bir nesneye veya bir doğa olayına (fırtına, şimşek, vb.)...

TOTALİTARİZM

  TOTALİTARİZM   Siyasal faaliyet tekelinin tek bir partiye tanındığı, bu partiye ruh ve güç veren bir ideolojinin egemen olduğu, devletin her türlü kuvvet ve inandırma araçlarım elinde tuttuğu ve...

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ

  TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ   Toplu iş sözleşmesi, işçilerle işveren arasında mevcut hizmet sözleşmelerinin yapılması, muhtevası, sona ermesi ile ilgili konulan düzenlemek üzere, işçi sendikası ile işveren sendikası ya da...

TOPLUM FELSEFESİ

  TOPLUM FELSEFESİ   Sosyolojinin bir bilim olarak ortaya çık­masından önce, toplumların yapısını anla­mak, sorunlarını çözmek ve ona istikrarlı bir yapı kazandırmak maksadına yönelik düşünce biçimlerine verilen ad. İlk insanlarından itibaren toplumu...

TOPLUMSAL SÖZLEŞME

  TOPLUMSAL SÖZLEŞME   insanların bilerek ve isteyerek sahip ol­dukları bütün kişisel hak ve özgürlüklerden vazgeçtikleri ve bir toplum hayatı oluştur­dukları varsayımım kabul eden görüş. Sos­yal olayların ve fert-toplum ilişkilerinin...

TİCARET HADLERİ

  TİCARET HADLERİ   Ticaret hadlerini öncelikle iç ticaret had­leri ve dış ticaret hadleri olmak üzere iki ay­rı bölümde incelemek gerekir. Dış ticaret hadleri, ülkeler arasındaki ticarette nisbi fi­yatlar şeklinde...

TİPLER TEORİSİ

   TİPLER TEORİSİ   İnsanları ortak piskolojik özelliklerine göre tiplere ayırma çabasına tipler teorisi adı verilir. Yunan tıbbından beri İnsanlar böyle çabalar içinde olmuşlardır. Modern psikoloji ve psikiyatrinin ortaya çıkmasıyla yüzyılımızın...

TİRANLIK

  TİRANLIK   Orijinal anlamında (Eski Yunan'da), son zamanlarındaki örneklerine diktatörlük an­lamı verilen otorite türünü belirtiyordu. Da­ha açıklıkla, bir tiran hukuki olarak bir kraluı olmadığı yerde yönetimde kralla ilgili (Monteye...

TEVEKKÜL

  TEVEKKÜL   İnsanın kendine yüklenen bütün görev­leri yaptıktan sonra işin sonucunu Allah'a bırakması, O'nun yaratacağı neticeyi güven ve rıza ile karşılayıp, insanlardan bir bek­lenti içerisinde olmaması. Kısaca Allah'a güvenip,...

En Çok Okunanlar