Sosyal Bilimlerde Temel Kavramlar

HALK KÜLTÜRÜ

  HALK KÜLTÜRÜ   Belirli bir toprak parçası üzerinde yaşa­yan bir halkın kendisine has hayat anlaşıyı-na, dünya görüşüne, örf ve âdetlerine, ge­leneklerine, yaşayış tarzına, dini-ahlaki değerlerinin hepsine birden halk kültürü...

GATT

GATT   Dünya ticaretinin serbestleştirilmesi ve gümrük tarifelerinin karşılıklı olarak kal­dırılması amacı ile ABD'nİn de insiyatifİ sonucu, Ekim 1947Me Cenevre'de 23 ül­kenin katıldığı konferansta ortak bir an­laşmaya varılarak "Gümrük...

KAHRAMANA TAPMA

  KAHRAMANA TAPMA   İlkçağ inanışlarına göre, kahramana tap­ma, toplumda bazı kişilerin yüceltilmesi ve onlara bazı ilahi özelliklerin atfedilme­si halidir. Özellikle Yunan toplumunda görülen bu inanışa göre, bazı üstün yete­nek...

FİNANSAL PİYASALAR

  FİNANSAL PİYASALAR   Bir ekonomide fon kapasitesi olanlarla (la-sarruf sahipleri) fim ihtiyacı olanların (yatı­rımcılar) buluştukları piyasalara I'inansal piya­salar adı verilir. Aslında finansal piyasalarla diğer piyasalar arasında önemli bir fark...

Fundamentalizmin Nedir ?

  anlamlarına gelir. Tek bir tanımı mümkün olmamakla birlikte bir dini hareket olarak fundamentalizm, özellikle kutsal metinde yer alan dinin temel yönlerinin mutlak doğruluğuna literal...

FİTNE

  FİTNE   Lügat manası altının ve diğer madenlerin; ateşe atılmak suretiyle, halisini sahtesinden ayırmak, demektir. Bunun dışında, bir insana düşüncelerinden ve inançlarından ayırmak için İşkence etmek, denemek, aklım ifsat...

GERİCİ

  GERİCİ   Her türlü yeniliğe karşı olup eski inanç ve kuruluşlara geri dönülmesini ve onlara bağlı kalınmasını isteyen kişi ya da grup. Gericilik ya da gerici sadece değişikliğe karşı...

HERMENÖTİK

  HERMENÖTİK   Türkçeye genellikle "yorumsama" diye çevrilen hermenötik, "anlama" ve "yorum­lama" sorunlarıyla ilgilenen çeşitli yazarla­rın görüşlerini tanımlamak üzere kullanı­lan bir terimdir.                                      Hermenötik terimi biri geniş, diğeri da­ha dar iki bağlamda...

Din Sosyolojisi ve Dinî Sosyoloji Farkı

Din sosyolojisi, dinin bir toplumsal kurum olarak toplumdaki rolünü ve etkisini incelemeye çalışan bir bilim dalıdır. Dinin sosyolojik bir kurum olduğu yani dünyanın her...

63.TÖVBE, DİNE DÖNÜŞ VE DİN DEĞİŞTİRME KAVRAMLARI

Dinî değişim, psikolojik anlamda "dinî inanç ve davranışlarla ilgili yön değişimi" olarak tanımlanır. Dolayısıyla dinî değişim, zihinsel, duygusal ve davranışsal, dinle ilgili her türlü...

KARMA EKONOMİ

  KARMA EKONOMİ   Karma ekonomi, ekonomik faaliyetler­de hem devletin, hem de özel teşebbüsün birlikte yer aldığı ekonomik sistemi ifade etmektedir. Ulusal savunma gibi hizmet­ler sadece devlet tarafından sunulabildi-ğinden, gelişmiş...

FIZIKALİZM

  FIZIKALİZM   Fizik biliminin dilini bütün Öteki bilimlere uygun evrensel bir dil haline getirmek İsteyen öğretiye fizikalizm adı verilir. Bu öğreti, Özel­likle, önermelerin mutlak ve Öznelerarası doğ­rulanmasını sağlamak üzere,...

HAZCILIK

  HAZCILIK   Hazcılık, hayatın anlamını ve amacını hazda arayan dünya görüşünü ifade eder. Ayrıca hazzı ahlak ilkesi olarak kabul ede­rek, ahlâki davranışların amacım ve kısta­sım bunda bulan ahlak öğretisine...

GERİ-BESLEME

  GERİ-BESLEME   Verili bir sistemde, alınan bilgilerin (in-formation), yani girdilerin (input) çıktı (o-utput) haline dönüşmeleri sürecinde, so­nucu amaca uygunluk ve hatalar açısın­dan sınayan ve düzelten düzenleyici meka­nizmayı ifade eden...

HIRİSTİYANLIK

  HIRİSTİYANLIK   İlk olarak, Hz.İsa'nın tabilerine Romalı­ların bir küçümseme ifadesi olarak "Nası-ralı isa'ya uyanlar (Hrist-os)" anlamında verdiği Hıristiyan adından gelen ve daha sonra Hz. İsa'ya tabi olma iddiasında bu­lunanların...

KLASİK SOSYOLOJİ TEORİLERİNDE DİN

Klasik sosyoloji teorisyenleri için dinin yeri, işlevi ve konumu konusu çok özel bir yere sahiptir. Yukarıda dinin kökenine dair açıklamalarıyla bu düşünürlerin açıklamalarının sadece...

JAPON DÜŞÜNCESİ

  JAPON DÜŞÜNCESİ   Asya'nın Doğu-Güneydoğu bölgeleri­nin yataklık ettiği, gerçekten de büyük ve derin, dün olduğu gibi bugün de evrensel boyutlardaki din, inanç ve düşünce yaşa­mına ve bunların oluşturduğu uygarlıkla­ra...

KADERÎYYE

  KADERÎYYE   Kaderiyye, insanm irade, ihtiyar ve kud­ret sahibi, yükümlülüğü olan bir yaratık olduğu, Allah' in bir dahli olmaksızın fiille­rini bizzat kendi gücüyle meydana getirdi­ği (yarattığı) inancına sahip olan...

Sosyoloji Nedir?

            Sosyolojinin Kavramı Sosyolojinin Konusu Bilimleri birbirinden ayıran kesin sınırlar yoktur. Özellikle bütün sosyal bilimler sosyal gerçekliği kendilerine konu edinmelerine karşılık, bu alan üzerinde ilgilerini topladıkları...

SANAT VE TOPLUM

Sanat eseri, belli bir tarihsel dönemde, belli toplumsal koşullarda, bir anlamda bunların simgesel özeti sayılabilecek bir estetik bağlam inşa eder. Her sanat eseri, kendi...

GERÇEKÇİLİK

  GERÇEKÇİLİK   Bilgimize konu olan şeylerin ya da varlı­ğın bilincimizden bağımsız ve nesnel oldu­ğunu söyleyen görüşe gerçekçilik denir. Gerçekçilik, eski Yunan felsefesinde ve Orta Çağ Skolastiğinde felsefenin temel sorunlarıyla...

RİSALE

  RİSALE   lendirmiştir. Bazı kaynaklarda kastın sadece Hindis­tan'daki kabileler ve meslekler arasında gelişmiş olduğu söyleniyorsa da, özellikle Batı'da da açık bir biçimde görülmüştür. Mesela eski Yunan ve Roma'da köylü, as­ker,...

GAYB

  GAYB                                    .                                 İnsanın duyulan ve ilmi ite öğrenemedi-ği, bir kısmım ancak peygamberlerin ha­ber vermesi ile bilebildiği, bir kısmına ise Allah'tan başka kimsenin bilemediği gizli şeyler. Sözlük...

FOBİ (KORKU)

  FOBİ (KORKU)   Fobi, bir durumdan, nesneden veya canlı bir şeyden anormal derecede korkmaktır. Gerçek korkudan farklı olarak fobide korku, olması gerekenden çok daha fazla olup korkulan nes­neden aşın...

ISLAHAT

  ISLAHAT   Dar anlamda: Osmanlı tarihinde gerile­me döneminde başlatılan, 19. yüzyılın başlarından itibaren daha çok Batı örneği­ne göre girişilen yenileşme ve ilerleme atı­lımları. Geniş anlamda: Herhangi bir usulde, iş­te, müessesede,...