Sosyal Bilimlerde Temel Kavramlar

HIRİSTİYANLIK

  HIRİSTİYANLIK   İlk olarak, Hz.İsa'nın tabilerine Romalı­ların bir küçümseme ifadesi olarak "Nası-ralı isa'ya uyanlar (Hrist-os)" anlamında verdiği Hıristiyan adından gelen ve daha sonra Hz. İsa'ya tabi olma iddiasında bu­lunanların...

KAMUOYU

  KAMUOYU   Geniş anlamda, kamu çıkarını ilgilendi­ren bir konu hakkında halkın genel kana­at ve düşünceleri demektir. Bir başka ifa­deyle, toplum hayatmın çeşitli güçlük ve problemleri karşısında belirli bir zamanda,...

KADIN

  KADIN   Kadının toplumdaki yeri, ne yeni, ne de tamamen halledilmiş bir konudur. İs­lam'ın bu konudaki tutumu modernleş­miş okuyuculara pek nadiren tarafsız ola­rak sunulan konulardandır. Bu maddede biz çeşitli...

KELAM İLMİ

   KELAM İLMİ   (SBA) İslami ilimler, itikadı ve ameli olmak üzere başlıca iki kısımdır. Kelam ilmi, İs- lam dininin itikadla (inançla) ilgili yönü­nü inceleyen ilim dalıdır. İslam'a giriş "i-man"la olduğundan, kelam...

FIZIKALİZM

  FIZIKALİZM   Fizik biliminin dilini bütün Öteki bilimlere uygun evrensel bir dil haline getirmek İsteyen öğretiye fizikalizm adı verilir. Bu öğreti, Özel­likle, önermelerin mutlak ve Öznelerarası doğ­rulanmasını sağlamak üzere,...

DiN VE TOPLUM İLİŞKİSİ

insan sosyal bir varlıktır. Tarihin yazılı veya yazılı olmayan en eski dönemlerine gidildiğinde bile insan varlığının bir toplum içinde cereyan ettiğini görürüz. Küçük veya...

TOPLUMSAL DEĞİŞMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

  Toplumsal Değişme ve Küreselleşme   Toplumsal değişmeyi etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerin bir kısmı, diğerlerinden daha fazla belirleyici role sahip olmasına rağmen hepsi de...

KATEGORİ

  KATEGORİ   Batı dillerine Yunancadan geçmiş olan "kategori" kelimesi ifade, yüklem ve bir nesneye yüklenen nitelik anlamlarına ge­lir. Arapçada "söz" anlamına gelen "kavi" kelimesinden türetilen "mekûlât" da, bu Yunanca kelimenin...

SİMGELERiN KAYNAĞI OLARAK KÜLTÜR

Kültür kavramının varoluş koşullarından birisi, sürekli olarak iletişime konu olmasıdır. Zira insanın doğayı dönüştürerek ürettiği nesneler ve simgeler, ancak insanlar arasında sürekli bir gösterge...

FONKSİYONALİZM

  FONKSİYONALİZM   Türkçede "işlevselcilik" diye de anılan/bnAsi-yonalizm, iş, görev, rol anlamına gelen "fonksi­yon" kelimesinden türetilmiş bir terimdir. Sos­yal bilimlerde, toplumsal hadiseleri ve kurum­ları evrimci yaklaşıma göre değil de, toplum içinde...

DİN NEDiR? – Kutsal ve Din Dışı

Dünyada gelmiş geçmiş bütün toplumlarda ve hâlen yaşamakta olan bütün toplumlarda din olgusuna rastlıyoruz. Bu olgu ya tam teşekküllü bir kilise, cemaat, tapınak ve...

Demokrasi

  Amerikan ve Fransız devrimleri insanların iktidara ve ik­tidarın yönetilenlere bakışındaki değişimin başlangıcına işaret etmektedir. Demokrasi çağı, monarklarm kendilerini devletle Özdeş tuttukları ve insanları sadece...

ISLAHAT

  ISLAHAT   Dar anlamda: Osmanlı tarihinde gerile­me döneminde başlatılan, 19. yüzyılın başlarından itibaren daha çok Batı örneği­ne göre girişilen yenileşme ve ilerleme atı­lımları. Geniş anlamda: Herhangi bir usulde, iş­te, müessesede,...

GAYB

  GAYB                                    .                                 İnsanın duyulan ve ilmi ite öğrenemedi-ği, bir kısmım ancak peygamberlerin ha­ber vermesi ile bilebildiği, bir kısmına ise Allah'tan başka kimsenin bilemediği gizli şeyler. Sözlük...

KARİZMA

  KARİZMA   Kelimenin aslı, Yunanca "hibe edilmiş" anlamına gelen "Gharisma" dır. İlk dö­nem hıristiyan bilginler, Allah'ın belirli in­sanlara ihsan ettiği manevi bağışlara işa­ret için bu kelimeyi kullandılar. Kelime onlardan...

HİPNOZ

  HİPNOZ   Yunanca'da "uyku" anlamına gelen hip­noz, bilimsel olarak yeni enformasyonlar almaya nispeten açık bîr kişideki belirli bir noktaya yoğunlaşmış dikkat şekli ola­rak tanımlanır. Daha dar bîr anlamda trans-benzeri...

HERMETİSİZM

  HERMETİSİZM   Yazının mucidi, yazıya dayalı tüm sanat­ların koruyucusu olarak kabul edilen Mı­sır Bilgelik Tanrısı Thoth'un (Yunanca adı: Hermes Trismegistos: "Üç Kez Yüce Hermes" yazdığına inanılan batini, gizli ilahiyat...

KATOLİKLİK

  KATOLİKLİK   5 Külli-evrensel' anlamına gelen Yunan­ca 'katholikos' kellesinden türeme olup, Hıristiyanlığı evrensel bir din, bu dinin temsilcisi olarak da havari St.Petrus adı­na Roma Latin Kilisesi'ni kabul eden Hıristiyanlık...

GENEL SİSTEMLER TEORİSİ

  GENEL SİSTEMLER TEORİSİ   En geniş anlamıyla genel sistemler teori­si, hangi türden olursa olsun sistemlere ilişkin metodların, sorunların, yardıma kaynakların, ilkelerin ve genel kavramla­rın tümüdür. Bu yönüyle de o,...

HİKMET

  HİKMET   Geniş kapsamlı bir kelime olan hikmet, kullanıldığı yer ve konumlara göre farklı anlamlar ifade eder. Masdar olarak kulla­nıldığında kötülüğün engellenmesi ve iyili­ğin elde edilmesi anlamlarını içerir. Hü­küm,...

KÜLTÜRÜN ÖNEMİ

insana dair özellikleri diğer canlı türlerinin özellikleriyle kıyaslamak ve insanın ayrıcalığını tanımlamak belirli ölçütler açısından mümkündür. Örneğin, insanın yegâne kültür üreticisi varlık olduğu söylenebilir...

Sanayi Toplumu

  Ondokuzuncu yüzyıldan günümüze kadar, sanayi toplumunu ve hem vaat ettiklerini hem de problemlerini tanımlayarak sanayi toplumu mantığını oluşturmaya çalışan bir­kaç sosyoloji düşünürünün kullandığı yöntemleri...

GENETİK

GENETİK   Bitki, hayvan ve insanlarda soyaçekim prensiplerini ve olaylarını inceleyen bilim dalı. Soyaçekİmi inceleyen bilime genetik adı­nı veren William Bateson olmuştur (1905). Fakat modern genetiğin babası, 1865'te yayınlanan eseriyle...

FOBİ (KORKU)

  FOBİ (KORKU)   Fobi, bir durumdan, nesneden veya canlı bir şeyden anormal derecede korkmaktır. Gerçek korkudan farklı olarak fobide korku, olması gerekenden çok daha fazla olup korkulan nes­neden aşın...

FİTNE

  FİTNE   Lügat manası altının ve diğer madenlerin; ateşe atılmak suretiyle, halisini sahtesinden ayırmak, demektir. Bunun dışında, bir insana düşüncelerinden ve inançlarından ayırmak için İşkence etmek, denemek, aklım ifsat...

En Çok Okunanlar