Sosyal Bilimlerde Temel Kavramlar

ENDÜSTRİ TOPLUMUNDA İŞİN ÖRGÜTLENMESİ

Weber’den farklı olarak Taylor bilim adamı değil bir mühendistir. Dolayısıyla Weber’in örgütlere ilişkin çalışmalarındaki teorik boyuttaki ağırlığın yerini Taylor’da daha çok uygulamaya yönelik boyut...

HİKMET

  HİKMET   Geniş kapsamlı bir kelime olan hikmet, kullanıldığı yer ve konumlara göre farklı anlamlar ifade eder. Masdar olarak kulla­nıldığında kötülüğün engellenmesi ve iyili­ğin elde edilmesi anlamlarını içerir. Hü­küm,...

Demokrasi

  Amerikan ve Fransız devrimleri insanların iktidara ve ik­tidarın yönetilenlere bakışındaki değişimin başlangıcına işaret etmektedir. Demokrasi çağı, monarklarm kendilerini devletle Özdeş tuttukları ve insanları sadece...

HERMENÖTİK

  HERMENÖTİK   Türkçeye genellikle "yorumsama" diye çevrilen hermenötik, "anlama" ve "yorum­lama" sorunlarıyla ilgilenen çeşitli yazarla­rın görüşlerini tanımlamak üzere kullanı­lan bir terimdir.                                      Hermenötik terimi biri geniş, diğeri da­ha dar iki bağlamda...

DiN VE TOPLUM İLİŞKİSİ

insan sosyal bir varlıktır. Tarihin yazılı veya yazılı olmayan en eski dönemlerine gidildiğinde bile insan varlığının bir toplum içinde cereyan ettiğini görürüz. Küçük veya...

KÜLTÜR VE İDEOLOJİ

ideoloji ve kültür kavramları, ideal olanla gerçek olan arasındaki ilişkiyi sorgulaması bakımından karşılıklı ilişki içerisindedir. Marksist perspektife göre ideoloji, içinde sınıf mücadelesinin verildiği bir...

DİN NEDiR? – Kutsal ve Din Dışı

Dünyada gelmiş geçmiş bütün toplumlarda ve hâlen yaşamakta olan bütün toplumlarda din olgusuna rastlıyoruz. Bu olgu ya tam teşekküllü bir kilise, cemaat, tapınak ve...

Sosyoloji ve Diğer Sosyal Bilimler

  Sosyoloji ve Diğer Sosyal Bilimler Sosyal bilim denilince ilk akla gelenin sosyoloji olması tabiidir. Bu nedenledir ki ilk sosyologlar sosyolojiyi bütün sosyal bilimlerin kendisinde toplandığı...

GELENEK

  GELENEK   Gelenek terimi günümüz sosyal bilimle­rinde karşılaşılan en karmaşık ve belirsiz kelimelerden biridir. Çoğu zaman kabaca "gelenek" dendiğinde belli bir yolu izle­me, belli bir çerçevede hareket etme ya...

KELAM İLMİ

   KELAM İLMİ   (SBA) İslami ilimler, itikadı ve ameli olmak üzere başlıca iki kısımdır. Kelam ilmi, İs- lam dininin itikadla (inançla) ilgili yönü­nü inceleyen ilim dalıdır. İslam'a giriş "i-man"la olduğundan, kelam...

KAPİTALİZM

  KAPİTALİZM   /. Tanımı ve Genel Şartlan:   Endüstriyel veya "tam" biçimiyle önce İngiltere'de (XVIII. yüzyıl sonu) gelişen iktisadi ve siyasi sisteme verilen ad. Batı dünyasında feodalizmin sona ermesinden bu yana...

KÂR

  KÂR   Modern iktisat teorisinde müteşebbisin (daha doğrusu teşebbüs faktörünün) üre­timden aldığı pay; diğer bir ifadeyle, mü­teşebbisin kullandığı tüm girdilerin (fır­sat) maliyetleri ödendikten sonra arta ka­lan bölüm. Aslında bu...

HAFIZA

  HAFIZA   Geçmişteki yaşantıların kısmen veya ta­mamen bilinçte canlı tutulmasını ve yeni­den oluşturulmasını ifade eden, onların yaşadıklarını anlatmak isteyen bir terim­dir. Hafıza, insana özgü olup hayvanlarda-Irî-alışkanlık yetisinden farklıdır. Hafıza, üç...

HERMETİSİZM

  HERMETİSİZM   Yazının mucidi, yazıya dayalı tüm sanat­ların koruyucusu olarak kabul edilen Mı­sır Bilgelik Tanrısı Thoth'un (Yunanca adı: Hermes Trismegistos: "Üç Kez Yüce Hermes" yazdığına inanılan batini, gizli ilahiyat...

HİSTERİ

  HİSTERİ   Çatışma ve bastırmadan doğan psiko-nevrotik bir rahatsızlık olan histeri, bir tür nevrozdur. Histerikler (histeri hastalı­ğına tutulmuş olanlar) sık sık durumların­dan şikayet ederler ve fiziksel bir hastalı­ğın semptomlarını...

GEŞTALT

  GEŞTALT   AI m anca'dan duaya dillerine geçmiş bu sözcük, bir şekil, kalıp ya da organize edil­miş bir bütünün, ayrı ayrı parçalar halin­de düşünülen unsurlarından farklı nitelik­lere sahip olduğunu...

KÜLTÜR VE BİLGİ İLİŞKİSİ

Kültür kavramı, özünde insanın doğayla kurduğu uyum ve dönüştürme ilişkisinin sonucunda oluşur. Bu ilişki sadece teknoloji, kurumların biçimsel boyutları vb. maddî olgular olarak ortaya...

HURUÇ

  HURUÇ   Yöneticilere karşı -genelde silahlı- baş­kaldırı anlamına gelir. İslam Devlet siste­minde, görevde kalması ümmetin iyiliği açısından sakıncalı olan yöneticiler, Ehl-i Hail ve'l-Akd tarafından görevden uzak­laştırılırlar. Yönetici kendi kararıyla...

FİTNE

  FİTNE   Lügat manası altının ve diğer madenlerin; ateşe atılmak suretiyle, halisini sahtesinden ayırmak, demektir. Bunun dışında, bir insana düşüncelerinden ve inançlarından ayırmak için İşkence etmek, denemek, aklım ifsat...

GÖZLEM

  GÖZLEM   Neden ve kanunlarım bulmak için olayla­rı doğada oluştuğu gibi incelemek amacıy­la yapılan faaliyete gözlem denir. Gözlem­de, gözlemi yapan genellikle edilgin di r. Örneğin, tesadüfen göğe bakan bir...

GÖRÜNÜŞ

  GÖRÜNÜŞ   Görünüş belli, açık, beş duyuya hitabe­den, gözlem ve deneye giren demektir. Varlık felsefesinde "gerçek"in bulunması ve bilinmesi insan zihnini bir takım analiz­ler yapmaya sevketmiştir. Şöyle ki bizi...

RİSALE

  KİLİSE   Yunanca ekklesia kelimesinden gelir Ve üç anlamı vardır . 1- Hıristiyanların âyin yaptıkları tapmak;   2- Bütündini teşkilattâ-rı ve fonksiyonlarıyla Hıristiyan toplulu- kuruldu ve piskoposlar arasından bu kili-ğu;   3- Ayrı ayrı mezhepler halinde...

KLASİK SOSYOLOJİ TEORİLERİNDE DİN

Klasik sosyoloji teorisyenleri için dinin yeri, işlevi ve konumu konusu çok özel bir yere sahiptir. Yukarıda dinin kökenine dair açıklamalarıyla bu düşünürlerin açıklamalarının sadece...

Sosyoloji Nedir?

            Sosyolojinin Kavramı Sosyolojinin Konusu Bilimleri birbirinden ayıran kesin sınırlar yoktur. Özellikle bütün sosyal bilimler sosyal gerçekliği kendilerine konu edinmelerine karşılık, bu alan üzerinde ilgilerini topladıkları...

GELENEKSEL TOPLUM

  GELENEKSEL TOPLUM   En genel anlamıyla geleneğin ya da gele­neklerin egemen olduğu toplum biçimi olarak tanımlanabilecek olan geleneksel toplum terimi, çağdaş sosyolojinin tartış­ma gündeminde özellikle 196CTU yıllar­dan sonra kendine...

En Çok Okunanlar