Sosyal Bilimlerde Temel Kavramlar

HOŞGÖRÜ

  HOŞGÖRÜ   Gücenmeyi gerektiren bir tutum, ya da davranış karşısında tepki götermeme, ta­hammül gösterme hali. Batıda mezhepler arası çatışmaya karşı çıkmak, ya da bilim-din tartışmalarında baskıya karşı kul­lanılan bir...

HAZCILIK

  HAZCILIK   Hazcılık, hayatın anlamını ve amacını hazda arayan dünya görüşünü ifade eder. Ayrıca hazzı ahlak ilkesi olarak kabul ede­rek, ahlâki davranışların amacım ve kısta­sım bunda bulan ahlak öğretisine...

EKONOMİK DÜZENİN SOSYOLOJİK ANALİZİ

Sosyolojide, ekonomik düzenin farklı yönlerine odaklanan üç farklı yaklaşımdan bahsedebiliriz. Bunlar: “Fonksiyonalizm”, “Çatışmacı Yaklaşım” ve “Sembolik Etkileşim Yaklaşım”dır. Toplumsal hayatın farklı yönlerini anlamamıza yardımcı...

KATOLİKLİK

  KATOLİKLİK   5 Külli-evrensel' anlamına gelen Yunan­ca 'katholikos' kellesinden türeme olup, Hıristiyanlığı evrensel bir din, bu dinin temsilcisi olarak da havari St.Petrus adı­na Roma Latin Kilisesi'ni kabul eden Hıristiyanlık...

HAKİKAT

  HAKİKAT   Bir nesnenin gerçek anlamına ulaşıp ya-kînen algılamak, mutabakat, muvafakat, kendi zâtına (nefsü'1-emr) uygunluk, inkârı hiçbir zaman doğru ve haklı olmayan gerçek varlık gibi anlamları ifade eden "hakk"...

TOPLUMSAL DEĞİŞMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

  Toplumsal Değişme ve Küreselleşme   Toplumsal değişmeyi etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerin bir kısmı, diğerlerinden daha fazla belirleyici role sahip olmasına rağmen hepsi de...

FONKSİYONALİZM

  FONKSİYONALİZM   Türkçede "işlevselcilik" diye de anılan/bnAsi-yonalizm, iş, görev, rol anlamına gelen "fonksi­yon" kelimesinden türetilmiş bir terimdir. Sos­yal bilimlerde, toplumsal hadiseleri ve kurum­ları evrimci yaklaşıma göre değil de, toplum içinde...

KARŞILAŞTIRMALI METOD

  KARŞILAŞTIRMALI METOD   Karşılaştırmalı (mukayeseli) metod, be­lirli olayların ortaya çıkmasında ve geliş­mesinde etkili olan fonksiyonel faktörleri sınıflandırmayı ve açıklamayı hedef alan bir araştırma metodunu İfade için kullanı­lan genel bir...

KÜLTÜR VE GELENEK

Gelenek kavramı, sosyal bilimlerde sık kullanılan ama üzerinde sistemli bir inceleme yapılmamış bir kavramdır. Günlük dilde genel olarak, geçmişe ait pratik ve değerleri tanımlamak...

Sosyolojide Metodoloji

  ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Metodik ve sistematik bilgi edinme sürecine bilim denir. Sosyolojinin metodunu kuran Emile Durkheim dir. Bu sebeple sosyolojinin kurucusudur. Durkheim sosyolojiyi felsefeden kurtarıyor. Sosyoloji genel...

GERÇEKÇİLİK

  GERÇEKÇİLİK   Bilgimize konu olan şeylerin ya da varlı­ğın bilincimizden bağımsız ve nesnel oldu­ğunu söyleyen görüşe gerçekçilik denir. Gerçekçilik, eski Yunan felsefesinde ve Orta Çağ Skolastiğinde felsefenin temel sorunlarıyla...

KAST

   KAST   Toplumsal tabakalaşmanın bir türüdür. Belirli soy, meslek veya aileden gelen in­sanların saflık (purİty) derecelerine göre farklı toplum katmanları halinde birbirin­den ayrılmalarını ifade eder. Bu durum gi­derek, aynı...

GELENEKÇİLİK

  GELENEKÇİLİK   Gelenekçilik, toplumsal konumlan ve sosyal değerleri eskiden beri geldiği sekile de benimseyen, saygı duyan ve destekle­yen, onları değiştirecek her şeyi» değersiz ve önemsiz kabul edip karşı çıkan...

GNOSTİSİZM

  GNOSTİSİZM   İrfan (gnose), bilgi, yüksek ilim ve mari­fet manalarına gelir, fakat ilmî bilgiden farklıdır. İrfan, ilham edilmiş bilgi, arifa-ne bilgi ya da gizli bilgi demektir ki, böyle...

KADIYANİLİK

   KADIYANİLİK   Hindistan'da, Pehcab'a bağlı Kadı-yan'da, Mirza Gulam Ahmed tarafından kurulan (19.yüzyılın sonları) bir mezhep­tir. Mezhebin genel düşünce karakterini bütünüyle, İslam kültüründe "eschatolo-gie" denilen kıyametle ilgili haberler, riva­yetler çizmektedir. Mirzaiyye...

HELÂL

  HELÂL   Şeriatın caiz saydığı, yapılmasında ve iş­lenmesinde bir sakınca görmediği şey, ter-kedilmesi işlenmesine tercih edilmeyen husus, mubah. Allah Teâlâ bir ayeti kerimede şöyle bu­yurmuştur.: "O, o yaratıcıdır ki, yerde...

DiN SOSYOLOJİSİ – Din Sosyolojisinin Ortaya Çıkışı

  Din Sosyolojisinin Ortaya ÇıkışıDin sosyolojisinin ortaya çıkışı ve gelişimi genel olarak sosyolojinin ortaya çıkışı ve gelişimiyle aşağı yukarı aynı tarihe sahiptir. O yüzden sosyolojik...

KÜRESELLEŞME VE KÜLTÜR

  Küreselleşme, öncelikle ekonomik temelli bir olgu olarak ele alınmalıdır. Böylece bu ekonomik dönüşümün kültürel, toplumsal ve siyasal etkileri daha iyi çözümlenebilir. Küreselleşme kavramının vurguladığı...

HALK KÜLTÜRÜ

  HALK KÜLTÜRÜ   Belirli bir toprak parçası üzerinde yaşa­yan bir halkın kendisine has hayat anlaşıyı-na, dünya görüşüne, örf ve âdetlerine, ge­leneklerine, yaşayış tarzına, dini-ahlaki değerlerinin hepsine birden halk kültürü...

Dinin Kökenine Dair Sosyolojik Yaklaşımlar

Dinin toplumda ne tür bir işlevi olduğu, toplumsal olayları nasıl etkilediği, aile, ekonomi, siyaset ve eğitim gibi diğer kurumlarla ne tür bir ilişki içinde...

Toplumsal değişme Nedir ?- Sosyoloji

  İnsanlar varlıklarını sürdürebilmek için içinde bulunduğu doğal ve toplumsal dün­yayı kendi çıkarları doğrultusunda değiştirmeye çalışırlar. İnsanoğlu doğayı ve top­lumu kendi isteği doğrultusunda değiştirdikçe kendisi...

HERMETİSİZM

  HERMETİSİZM   Yazının mucidi, yazıya dayalı tüm sanat­ların koruyucusu olarak kabul edilen Mı­sır Bilgelik Tanrısı Thoth'un (Yunanca adı: Hermes Trismegistos: "Üç Kez Yüce Hermes" yazdığına inanılan batini, gizli ilahiyat...

63.TÖVBE, DİNE DÖNÜŞ VE DİN DEĞİŞTİRME KAVRAMLARI

Dinî değişim, psikolojik anlamda "dinî inanç ve davranışlarla ilgili yön değişimi" olarak tanımlanır. Dolayısıyla dinî değişim, zihinsel, duygusal ve davranışsal, dinle ilgili her türlü...

SOSYAL BiLiMLERDE KÜLTÜR – KÜLTÜR NEDİR

Kültür Kavramının KökeniLatince Colere fiilinden türemiş olan kültür terimi, 18.yy’a kadar genellikle tarımsal etkinliklerde toprağı ıslah etme ve ürün yetiştirme gibi anlamlarda kullanılmıştır. Fakat...

KAMUOYU

  KAMUOYU   Geniş anlamda, kamu çıkarını ilgilendi­ren bir konu hakkında halkın genel kana­at ve düşünceleri demektir. Bir başka ifa­deyle, toplum hayatmın çeşitli güçlük ve problemleri karşısında belirli bir zamanda,...

En Çok Okunanlar